Vier bovenregionale rechercheteams van Haarlem, Amsterdam, Den Haag en Rotterdam stellen in een nieuw rapport een pakket maatregelen voor tegen het wegsluizen van geld door vooral Nigeriaanse internetoplichters.

De politie-onderzoekers stellen voor dat geldtransactiekantoren de identiteitsbewijzen van klanten gaan scannen. Ook vinden ze dat bezoekers van internetcafé's en belhuizen zich verplicht moeten gaan identificeren. Ook bepleiten ze dat de anonieme verkoop van prepaidkaarten in belwinkels moeten worden stopgezet.

De groeiende overlast van de zogeheten 419-fraude in Nederland vormt de aanleiding voor het rapport van de Bovenregionale Recherche Noordwest en Midden Nederland en de Dienst Nationale Recherche Informatie. Bij deze vorm van internetoplichting versturen vooral Nigerianen massaal e-mails waarmee ze ontvangers zover proberen te krijgen geld te storten, zodat ze kans zouden maken op bijvoorbeeld een deel van een erfenis.

Money transfers

De spamoplichters maken vooral gebruik van zogeheten money transfers via geldkantoren als Western Union en MoneyGram, blijkt uit het onderzoek door de rechercheteams. Vorig jaar was een apart politieteam actief tegen 419-fraude, het Apolloteam. Dat team bestaat niet meer. De onderzoekers vinden dat er meer opsporingscapaciteit nodig is voor deze vorm van internetoplichting.

De onderzoekers stellen nog meer maatregelen voor, zoals het verplichten van geldtransactiekantoren om klantprofielen op te stellen. Daarnaast vinden ze dat de kantoren zelf potentiële slachtoffers van 419-fraude moeten waarschuwen als ze geld willen overmaken naar verdachte klanten. Verzuimen ze dat, dan kunnen de kantoren mede-aansprakelijk worden gesteld, vinden de auteurs. Uit angst of bedreiging worden transacties met een hoog scam- of witwasrisico bij de kantoren vaak toch uitgevoerd.

Wet uitbreiden

Ook vinden ze dat de wettelijke mogelijkheden om van geldkantoren informatie over klanten op te eisen moeten worden uitgebreid. Ook bepleiten de politie-onderzoekers aanbieders van internet en telecomdiensten onder de wet Bibob te brengen waardoor hun integriteit beter kan worden beoordeeld.

Een ander voorstel richt zich op het ontvangen van money transfers in Nederland. De onderzoekers opperen dat die mogelijkheid wordt beperkt, omdat er vooral door de 419-fraudeurs gebruik van wordt gemaakt. De rechercheteams willen dat er limieten komen aan de bedragen en aantallen transacties die in Nederland via geldkantoren zijn te ontvangen. Ook moet het aantal kantoren in een bepaald gebied worden beperkt.

One-stop-shops in de Bijlmer

Veel money transfer-kantoren zijn gevestigd in belwinkels annex internetcafé's. Het overgrote deel van de verdachte transacties wordt gedaan vanuit Amsterdam-Zuidoost, blijkt uit een analyse van het transactiegedrag van tientallen opgepakte oplichters. Sommige criminelen komen wel vier keer per dag geld ophalen. Ook maken ze vaak gebruik van anoniem aangeschafte prepaidtelefoonkaarten en internetcafés.

Frank Engelsman van het in 419-fraude gespecialiseerde recherchebureau Ultrascan zegt in een reactie dat een id-plicht in belwinkels en internetcafés of het scannen van paspoorten dit soort criminelen niet zal tegenhouden. "In andere landen is het al een keer geprobeerd en het heeft geen invloed."

Volgens Engelsman bieden veel bel- en internetwinkels die tegelijk Western Union-kantoren zijn een soort 'one-stop-shopping' voor Nigeriaanse spamoplichters. "Hier kunnen ze e-mailen met buitenlandse gedupeerden en bendeleden in het buitenland, geld ontvangen van slachtoffers en dat verdelen naar mededaders in het buitenland."

In Amsterdam-Oost zijn er volgens hem ook internetcafés bij oplichters thuis ingericht. Bovendien is volgens hem een vergunning voor money transfers 'relatief gemakkelijk te verkrijgen'. Het politieteam Apollo pakte vorig jaar enkele tientallen West-Afrikaanse internetoplichters op. Een deel van hen is al veroordeeld tot celstraffen.

Katvangers

De totale schade van e-mailoplichting door West-Afrikaanse bendes steeg vorig jaar in Nederland met 10 procent naar 83 miljoen dollar, bleek in februari. Nederlandse katvangers maakten de buit over via 53 duizend bankrekeningen. Daarmee stond Nederland in de top 10 van landen met katvangers op de negende plek. De oplichters hebben in Nederland naar schatting 3300 websites voor hun nepbedrijven in de lucht.