PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen stelt Kamervragen aan minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner over het privacyaspect rond de Paspoortwet. Aanleiding is het kritische rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Dit adviesorgaan stelt onder meer dat de regering de Tweede Kamer slecht heeft geïnformeerd over de gevolgen van de invoering van de Paspoortwet.

Mensenrechtenschending

Een van de conclusies van de WRR is dat er mogelijk sprake is van een “collectieve mensenrechtenschending”. Burgers móeten namelijk hun vingerafdrukken afstaan om een paspoort te krijgen, waarbij die afdrukken ook nog eens centraal worden opgeslagen. Wat de kwestie nog verergert, is het feit dat die vingerafdrukken later kunnen worden gebruikt in opsporing en vervolging.

De PvdA vraagt minister Donner of het kabinet een reactie voorbereidt op dat vernietigende rapport. Vervolgens wil Kamerlid Heijnen die reactie bespreken in de Tweede Kamer. Hij vraagt of Donner bereid is “de voorbereidende werkzaamheden voor de bouw van een centrale opslag van biometrische gegevens op te schorten” totdat de reactie van Donner kan worden besproken in de Kamer.

De Tweede Kamer was al kritisch over de database met vingerafdrukken. De algemene afkeur is begin vorige maand geuit in een commissievergadering. Daarbij is staatssecretaris Ank Bijleveld verbaal onder vuur genomen. Zij antwoordde echter dat de plannen nog niet definitief zijn en dat er "nog geen enkele onomkeerbare stap is genomen".

Overzicht van EU-staten

De PvdA wil nu niet alleen de aanleg van de vingerafdrukdatabase een halt toeroepen. Het wil ook een volledig overzicht van de wijze waarop andere EU-lidstaten deze materie aanpakken. Daarbij gaat het Heijnen in het bijzonder om de wijze van opslag van biometrische gegevens en om de controle op de juistheid van die gegevens bij de uitgifte van paspoorten.

De conclusie van de WRR vorige week is dezelfde die de Europese fractie van D66 trekt over de schending van de Rechten van de Mens. Sophie in ’t Veld heeft namens D66 vragen gesteld aan de Europese Commissie. Daarin stelt ze dat volgens een Europese richtlijn niet meer dan twee vingerafdrukken hoeven te worden bewaard in een chip.

Nederland gaat ver

Nederland gaat in de nieuwe paspoortwet veel verder. Er worden namelijk vier in plaats van twee vingerafdrukken geëist. Daarnaast gaat Nederland verder door deze afdrukken ook in een centrale database op te slaan. Vervolgens wil de overheid in staat zijn die database te doorzoeken. Zo'n register moet bij criminaliteit te gebruiken zijn voor de opsporing van verdachten.

In 't Veld vermoedt dat Nederland het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens schendt. De Nederlandse paspoortaanpak schendt niet alleen het recht op privacy, maar biedt ook de mogelijkheid van opsporing zonder dat er een concrete verdenking is.

Update:

Eerdere kritiek van de Tweede Kamer (van begin vorige maand) toegevoegd, met link, in dit artikel.