Het is een lastige vraag: "Is innovatie een kunst of een wetenschap". Dat was de slogan van HP op de onlangs gehouden IT Innovation Day 2014 in Amersfoort. De invloedrijke wetenschapper Thomas Kuhn (1922-1996) zou innovatie in ieder geval alleen als wetenschap kenmerken wanneer het een herhaalbaar proces is dat falsificatie mogelijk maakt.

Tijdens de IT Innovation Day 2014 waren we getuige hoe enkele dappere vrijwilligers werden ingespoten met een kleine NFC-chip (Near Field Communication) onder hun huid, tussen duim en wijsvinger. Een van de 'slachtoffers' gaat rapporteren over de ervaringen met de chip. Met name over wat de mogelijkheden zijn wanneer applicaties de chip gaan gebruiken, maar ook over de gevolgen die invloed hebben op ons dagelijks leven, zoals de reactie van toegangspoortje in winkels op elektronica in ons lichaam. Het is een mooi voorbeeld van hoe een innovatief idee onderdeel van een wetenschappelijk experiment zou kunnen worden.

We associëren innovatie vaak met dromen, met anticiperen, het zien van het grotere geheel, samenwerking, enzovoort. Maar soms moet je iets radicaals doen om je punt duidelijk te maken als het gaat om innovatie; zoals het injecteren van een chip. Immers, we kunnen niet blijven voortbouwen op onze erfenissen uit het verleden, want die vertegenwoordigen oude denkmodellen. En die oude denkmodellen verhinderen ons juist om nieuwe dingen, innovaties, te kunnen zien.

Radicale innovatie was het onderwerp van de presentatie die HP Fellow Mateen Greenway gaf als introductie voor bij de start van de Round-table die door HP werd gehost op de IT Innovation Day 2014. Waarom is de gedachtegang achter radicale innovatie zo belangrijk?

Een innovatiecultuur vraagt ons anders te kijken en anders te denken; afstand te nemen van onze huidige manier van werken en werkwijzen te heroverwegen om innovatiemogelijkheden te kunnen herkennen. Een radicale aanpak kan helpen om innovatie in gang te zetten en herkenbaar te maken. En hier komt de "kunst" van innovatie ter sprake. Om innovatief te zijn moet je soms een sprong in het duister wagen, je moet risico's nemen.

Tot nu toe klinkt dit allemaal als simpel gezond verstand. Maar iets radicaal nieuws beginnen is voor veel organisaties niet altijd even gemakkelijk, het is zelfs een grote stap. De megatrends in onze samenleving en de technologie creëren veel nieuwe kansen. Maar we kunnen ze niet zomaar omarmen, omdat ze van grote invloed zijn op bedrijven en ook ons persoonlijke leven. Organisaties kunnen niet zomaar blindelings innovatieve ideeën implementeren: ze moeten eerst zeker weten dat die innovaties ook resultaat zullen hebben, dat ze een businessvoordeel opleveren. Bovendien zijn organisaties vaak te druk met hun dagelijkse activiteiten en hebben in veel gevallen ook niet het geld om zomaar een innovatieproject te starten. Er is vaak meer nodig dan een goed idee en een goed doordacht plan om bedrijven de stap te laten nemen voor het omarmen van een radicale innovatie. Wat kunnen we doen voor organisaties zodat innovaties binnen bereik komen?

Radicale innovaties brengen vaak nieuwe waarden aan het licht, maar alleen als we ze een tijd gebruikt hebben. Mobility, big data analytics, en social media, het zijn allemaal innovatieve technologieën, maar als ondernemer heb je bijna een religieus vertrouwen nodig om er je toekomstige strategie op te baseren. Je zult daarom bewijs moeten verzamelen dat dit soort radicale innovaties werkelijk iets te bieden hebben. En dat doe je door te experimenteren, door grenzen op te zoeken van wat mogelijk is, bestaande gewoontes proberen te veranderen. Je moet open-minded zijn. Het is een proces van leren: een innovatiecultuur gaat hand in hand met een leercultuur, en beide moeten worden georganiseerd.

Het invoeren van een leercultuur in deze context gaat niet over het (dogmatisch) volgen van kwaliteitssystemen en de geleidelijke verbetering van organisatieprocessen - een andere vorm van innovatie. Nee, een leercultuur in radicale context betekent: wat kunnen we doen om onszelf echt te 'stretchen' zodat we een nieuwe technologie werkelijk ervaren zoals die bedoeld is en daarmee de nieuwe mogelijkheden zien? Alleen dan krijgen we inzicht in hoe een innovatie nieuwe markten kan creëren, concurrentie irrelevant kan maken, en we afstand kunnen nemen van de traditionele paradigma's voor het creëren van waarde-modellen.

Met de New Style of IT kun je innovaties uitproberen zonder verandering van de bestaande IT-voorzieningen, zodat het je bestaande business niet in gevaar brengt - we hoeven geen pijnlijke injecties 'onder de huid' te ondergaan. Met op cloud-gebaseerde innovaties, zoals mobile big data analytics, kun je radicaal nieuwe business modellen ervaren. Die technologie is vandaag al beschikbaar en direct bruikbaar.

Download hier de presentatie van Mateen Greenway van IT Innovation Day Over de auteur

Dr. Peter Beijer, chief technologist, HP

Peter Beijer werkt in de Office of the CTO van Enterprise Services, waar hij de architectuurdiscipline leidt voor EMEA. Hij was een pionier in IT-architectuur als betekenis-creërend proces voor 'blauwdrukken' van vernieuwing. Peter is de chair van de Specification Authority voor het Open Certified Architect programma van de Open Group. Hij heeft een achtergrond in informatiemanagement en is gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam op betekenisgeving in innovatieprocessen van informatiebestuur.