Voor het eerst in de Nederlandse jurisprudentie oordeelt een rechtbank dat hyperlinks inbreuk maken op auteursrechten. Tot nog toe was het maximaal haalbare een onrechtmatige daad, maar GeenStijl is ver over de schreef gegaan, vindt de rechtbank Amsterdam.

Boete, dwangsom, schade

Het blog moet de links naar uitgelekte blootfoto's van Britt Dekker verwijderen op straffe van 50.000 euro dwangsom per overtreding, tot een maximum van 1 miljoen euro, 28.000 euro proceskosten betalen en later mogelijk ook nog de geleden schade, meldt IE Forum.

Vorig jaar publiceerde het shockblog een artikel met de kop “Fucking uitgelekt! Naaktfoto's Britt Dekker" met meerdere links naar de fotoreportages, die stonden gehost bij FileFactory en ImageShack. Playboy-uitgever Sanoma klaagde GeenStijl aan, en behaalt nu een klinkende overwinning.

Link meestal geen openbaarmaking

Normaliter is het plaatsen van een hyperlink geen zelfstandige openbaarmaking, benadrukt de rechtbank. Maar er kan van inbreuk sprake zijn als wordt voldaan aan een drietal criteria die zijn geformuleerd door het Europese Hof: interventie, nieuw publiek en winstoogmerk.

De prominente primeur van GeenStijl voldoet aan alle drie die criteria. De URL's van de foto's waren nog niet bekend voordat GeenStijl ze publiceerden, dus “zonder die interventie zou het publiek geen toegang tot de fotoreportage hebben gehad."

De fotoreportage is met links ontsloten aan een publiek van 230.000 bezoekers van Geen Stijl en dat is wel degelijk een “nieuw publiek", vindt de rechtbank voorts.

En het plaatsen van de hyperlinks diende vooral het aantrekken van zoveel mogelijk publiek en dus is er ook duidelijk sprake van een commercieel belang en winstoogmerk aan de kant van GeenStijl.

Inbreuk op auteurs- portretrecht en privacy

Kortom, “GeenStijl heeft inbreuk gemaakt op de auteursrechten op de fotoreportage". Bovendien is er opmerkelijk genoeg ook sprake van inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van Britt Dekker en schending van het portretrecht.

GeenStijl bracht te berde dat Playboy zelf had gelekt, omdat de tip vanaf een IP-adres in het Sanoma-netwerk zou komen. Maar volgens de rechter betekent dit niet dat er van een bewuste marketingstrategie sprake is, te meer daar GeenStijl van te voren was gewaarschuwd geen fotomateriaal te openbaren.

Ook was het plaatsen van de links niet journalistiek noodzakelijk om het artikel “verifieerbaar" te maken, zoals GeenStijl betoogde, maar diende het eerst en vooral als entertainment voor de lezers, oordeelt de rechter.

Alhoewel een klinkende overwinning, zijn niet alle vorderingen Sanoma toegewezen. GeenStijl hoeft niet zijn bronnen bekend te maken en krijgt ook geen geheimhouding om te berichten over de procedures, zoals Sanoma had geëist.

Spannend novum

Volgens Sanoma-advocaat Christiaan Alberdingk Thijm is het de eerste keer dat een Nederlandse rechter oordeelt dat hyperlinks daadwerkelijk inbreuk maken. Alberdingk Thijm benadrukt dat de rechtbank expliciet de bijzondere omstandigheden heeft meegewogen en dat er “in het algemeen geen gevaar dreigt voor het plaatsen van een hyperlink". Desondanks is er sprake van een “zeer spannend en interessant" novum in de Nederlandse rechtspraak.

In 2010 was er overigens al een vergelijkbaar vonnis, toen de rechtbank Den Haag oordeelde dat zelfs het noemen van een illegaal bestand op het FTD forum, zonder link ernaar, openbaarmaking was. Destijds vond Alberdingk Thijm, die niet bij dat proces was betrokken, het vonnis "schokkend en verstrekkend".

UPDATE Donderdag 13 december: GeenStijl gaat in hoger beroep tegen het vonnis, meldt Tweakers.

Sanoma, Playboy en Britt Dekker tegen GeenStijl