Dit staat te lezen in het voorlopige rapport over problemen bij ICT-projecten bij de overheid dat vandaag verscheen.

Onderzoek heeft geen zin

Er ontbreekt namelijke voldoende betrouwbare en gedetailleerde informatie voor een dergelijk onderzoek. "Bij vier van de vijf onderzochte projecten ontbrak betrouwbare plannings- en voortgangsinformatie over tijd, omvang, beschikbare mensen en kosten van projecten. Het financieel beheer van de onderzochte projecten is niet ordelijk en controleerbaar."

Managers weten niet van wanten

De Rekenkamer concludeert verder uit haar onderzoek naar vijf ICT-projecten (bij onder meer UWV, Belastingdienst, politiecommunicatiesysteem C2000) dat de afstand tussen het management en ICT te groot is. "Op bestuurlijk niveau van de besluitvorming ontbreekt meestal voldoende kennis over en vaardigheden voor het besturen, organiseren en realiseren van de informatievoorziening en ICT."

De Rekenkamer pleit daarom voor een chief information officer (CIO) op elk ministerie, als 'schakel tussen organisatievraagstukken en de informatievoorziening'. Eén ICT-baas voor de hele overheid, een soort Minister van Informatievoorziening, raadt de Algemene Rekenkamer af. Die taak blijft daarom bij de Minister van BZK liggen, al moet die wel betere regie voeren.

Het ministerie van BZK zou bovendien eenduidige criteria voor ICT-kosten moeten definiëren. Daardoor moet het in de toekomst mogelijk worden om de voortgang en kwaliteit van projecten en om de samenwerking tussen afdelingen te bewaken.

Geen inhoudelijke reactie

Dat het document nog niet definitief is kan slechts Minister Guusje Ter Horst van Binnenlandse Zaken (BZK) worden aangerekend, schrijft de Algemene Rekenkamer in een venijnig nawoord.

"De minister van BZK geeft in haar antwoord als coördinerend bewindspersoon helaas nog geen inhoudelijke reactie op de algemene conclusies en aanbevelingen in het conceptrapport van de Algemene Rekenkamer maar beperkt zich vooralsnog tot een procedurele reactie. Zij zegt wel toe aandacht te zullen geven aan de kosten van ICT-projecten, de besturing (de CIO-functie) en het gebruik van de Gateway-systematiek maar geeft niet aan hoe zij dat zal doen. De Algemene Rekenkamer kan hierdoor haar rapport op dit moment nog niet afronden. Tegelijk constateren we dat de in ons rapport behandelde problemen substantieel en urgent zijn."

Minister niet serieus

SP-Kamerlid Arda Gerkens vindt het kwalijk dat het rapport nog niet definitief is omdat de Minister niet adequaat heeft gereageerd. "Dat terwijl de Rekenkamer spreekt van substantieel en urgent probleem. Dat zijn ernstige bewoordingen. De minister van BZK neemt het probleem dus niet serieus."

Voor Gerkens is het beeld dat opdoemt uit het rapport duidelijk: "Als de kat van huis is dansen de muizen. En ik krijg de indruk dat de muizen behoorlijk dansen. Het ontbreekt aan kennis en inzicht op aansturingniveau en dan worden de kansen gegrepen bij de uitvoering."

Dat de Rekenkamer niet voldoende informatie kan achterhalen voor een gedegen onderzoek, is volgens de politica zorgwekkend. "Als zij (de Rekenkamer, red) niet achter de cijfers kunnen komen, dan moet je concluderen dat het heel moeilijk wordt om ooit nog inzicht te krijgen in die projecten."

Om deze informatie toch nog boven tafel te krijgen sluit Gerkens een parlementaire enquête niet uit. "Het zal snel duidelijk worden of dat noodzakelijk is."

Afhankelijk van Ministerraad

Een woordvoerder van de Rekenkamer spreekt ook de hoop uit dat de Minister nu snel met een inhoudelijk antwoord komt op de bevindingen van de organisatie. Het heeft de gebruikelijke termijn voor antwoord in acht genomen en heeft daarna toch besloten tot publicatie van het rapport. "Juist ook vanwege de geconstateerde urgentie van de problemen."

Een woordvoerder van het ministerie van BZK benadrukt dat de Minister nog niet inhoudelijk heeft kunnen reageren omdat zij afhankelijk was van beslissingen in de Ministerraad. Afgelopen vrijdag zijn die besluiten genomen en Ter Horst heeft haar inhoudelijke reactie overigens vandaag alsnog naar de Rekenkamer gestuurd. 'Helaas net te laat voor publicatie", aldus de zegsman.