Dat plan heeft Rijks-CIO Maarten Hillenaar opgevat na een recent bezoek aan zijn Amerikaanse collega Vivek Kundra, de CIO van de federale overheid van de VS.

Kundra voert sinds enige tijd radicale vernieuwingen door in het ict-beleid in Washington. Onder meer met het aanbieden van clouddiensten en een voorheen ongekende transparantie over ict-projecten. Dit laatste in de vorm van een zogenaamd 'IT Dashboard'.

Inspiratie

Hillenaar heeft zich laten inspireren en wil het concept naar Nederland halen. Vivek Kundra maakte zelf melding van de ontmoeting in een interview met InformationWeek: "Ik had de CIO van Nederland op bezoek, want ze willen hetzelfde dashboard inzetten, en ze willen het IT Dashboard code overnemen en aanpassen voor Nederland."

Het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) bevestigt de plannen. "Er zijn inderdaad contacten geweest tussen Maarten Hillenaar en zijn Amerikaanse collega. En we willen een IT Dashboard-achtig overzicht gaan bieden. In hoeverre we daar software van de Amerikanen voor kunnen gebruiken zal moeten blijken." De introductie zal ergens dit jaar plaatsvinden, bevestigt BZK.

Veel details

Het IT Dashboard van de Verenigde Staten beoogt inzicht te bieden in de investeringen in ict-projecten van de overheid en de stand van zaken daarmee. Het paneel moet altijd een actueel overzicht bieden in de gang van zaken van de overheidsprojecten. Dat zijn er 7.000 in totaal die algemeen zijn beschreven, waarvan 800 grote die in detail inzichtelijk worden gemaakt. Dat moet plaatsgrijpen met de rapportages aan het Office of Management and Budget (OMD) van de regering.

Bij het Amerikaanse 'dashboard' zijn per departement of agentschap de projecten, uitgaven en voortgang zichtbaar. Zo is te zien dat het departement van Binnenlandse Veiligheid aan 79 grote projecten in totaal bijna 5 miljard dollar uitgeeft. In het rood zijn de 'grote zorgen' geduid en die zijn klikbaar.

Schamen of pronken

Dan is bijvoorbeeld zichtbaar dat het grootste project in kritisch vaarwater dat van het Automated Commercial Environment / International Trade Data System (ACE / ITDS) is, met ruim 300 miljoen dollar aan kosten in 2009 van enkele miljarden in totaal. Alle relevante rapportages hierover zijn vervolgens zichtbaar.

Dit leidt indirect weer naar de aanbestedingen bij de leveranciers, in dit geval onder meer IBM. Wat de diverse leveranciers bij de Rijksoverheden in rekening brengen is ook zichtbaar. Ze worden ook min of meer publiekelijk mede aansprakelijk gesteld voor projecten warmee het niet goed gaat.

Ook gevoelige informatie

Omgekeerd kunnen leveranciers en dienstverleners ook pronken met projecten die volgens schema verlopen en zich in het 'gele gebied' bevinden. Ook is per departement en agentschap zichtbaar hoe goed of slecht het gaat met ict-projecten en hoe goed of slecht de CIO het doet.

In het geval van Defensie, Binnenlandse Veiligheid en Justitie wordt daarmee voor de hele wereld zichtbaar wat ze van plan zijn om bijvoorbeeld terrorisme te bestrijden. In een filmpje wordt getoond hoe het werkt.

Het is in feite een fase van transparantie die gestoeld is op de Clinger-Cohen Act of 'Information Technology Management Reform Act, dertien jaar geleden ingevoerd om de ict-projecten van de overheid op orde te krijgen. Het was ook het startsein voor de invoering van de CIO-functie bij departementen en agentschappen van de overheid.

Hillenaar is precies een jaar geleden begonnen als Rijks-CIO, gestationeerd bij Binnenlandse Zaken. Daarvoor was hij dertien jaar lang adviseur bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten, negen jaar PinkRoccade-directeur en vier jaar adviseur bij het Expertisecentrum.