De website en het intranet van de gemeente Rijswijk gaan over op open source. Vanochtend is bekend gemaakt dat webdeveloper Dutch Open Projects de aanbesteding daarvoor heeft gewonnen.

Het bedrijf installeert hierbij het open source content management system (cms) Drupal. Deze opdracht heeft een geschatte waarde van zo'n 120.000 euro. Het bedrijf verwacht een gouden toekomst voor Drupal en wil voor gemeenten een aparte vereniging oprichten.

In verenigingsverband

“We willen niet als een eskimo vissen in een klein gaatje in het ijs, maar liever in een grote plas”, vertelt Bert Boerland van Dutch Open Projects. Hij ziet nu concurrerende bedrijven als een obstakel voor zijn streven een vereniging op te zetten voor gemeenten. De concurrenten zijn volgens hem namelijk bang dat in groter verband hun de kaas van het brood wordt gegeten.

“Maar het is wel nodig. Traditioneel kiezen gemeenten vertrouwd”, weet Boerland. Hij vermoedt dat open source grote kansen in gemeenteland heeft, maar dat dit geen vanzelfsprekendheid is. “Ze willen allemaal innoveren maar dan vertrouwd. In een vereniging is duidelijk dat ze er niet alleen voor staan.”

Een dergelijke opzet komt in gemeenteland al meer voor. Eerder is Typo3Gem opgericht, een vereniging van gemeenten die het open source-cms Typo-3 gebruiken. "We denken ook wel dat hier een trend gezet wordt."

Onzekerheid doorbreken

In Rijswijk is er in ieder geval geen koudwatervrees voor open source. Het intranet moet voor de zomer live gaan. Later dit jaar volgt de website. De gemeente ziet de gedachte van een samenwerkingsverband of vereniging wel zitten.

“Voor ons is dit best spannend, want hebben nog nooit eerder open source aanbesteed”, vertelt Manuella Harrand-Tittse, kanaalmanager e-dienstverlening en projectleider van de Drupal migratie bij de gemeente Rijswijk aan Webwereld. “Het zou mij niet verbazen als in de toekomst meer gemeenten dat gaan doen.”

De aanpak is nieuw. Eerder gunde Rijswijk zowel de software als de dienstverlening in één procedure. Nu is eerst het cms Drupal geselecteerd op basis van onderzoek en daarna is de dienstverlening in een openbare aanbesteding in de markt gezet. Voor die open source-software is geen aanbesteding gedaan. “Dat hoeft niet, want Drupal kun je gratis downloaden”, stelt de ict-coördinator van de gemeente.

Harrand wil duidelijk maken niet ongelukkig te zijn met de huidige leverancier, Green Valley. Op een ranking van de overheid schoot de gemeente met de vorige site van plaats 278 naar plaats 13. “Dat kwam wel door de inhoud, maar daar helpt het cms wel bij.”

Leveranciersafhankelijkheid

Dat er nu toch een nieuw cms wordt geïntroduceerd, heeft volgens Harrand alles te maken met de afhankelijkheid van leveranciers. “Green Valley had een klassieke vendor lock-in”, vertelt Harrand. “Het was wel een prettige leverancier.” De cms-leverancier heeft ook aparte componenten en uitbreidingen voor overheden.

Omdat de gemeente werk maakt van het actieplan NOiV is er een stevig beleid richting open standaarden en open source ingezet. Zo kwam er eerder al Linux in de backoffice. “We konden uiteindelijk de verleiding van open source niet weerstaan.”

Wel open

Directeur Rens Bogaard van Green Valley erkent dat er gemeenten zijn die voor de website grijpen naar open source-oplossingen. Toch is er volgens hem geen sprake van een trend. “Wij winnen nog steeds klanten. De markt is wel competitiever is geworden. Dat valt moeilijk te ontkennen”, vertelt hij. “Maar ook wij krijgen nog steeds nieuwe klanten.”

Hij benadrukt dat Green Valley de eigen cms-engine niet als open source-software aanbiedt, maar dat het wel veel open source-componenten gebruikt en actief aan de gemeenschap bijdraagt. “Wij staan er zeker niet negatief tegenover”, zegt de directeur. “Wij hebben veel manuren in de ontwikkeling gestoken. De licentiekosten zijn wij als bijdrage daaraan.”

Niet geheimzinnig

Harrand spreekt berichtgeving in andere ict-media tegen dat er geheimzinnig wordt gedaan over de gang naar open source-software wordt gedaan: "Maar als een aanbesteding loopt, mag je niet zoveel zeggen. Waarom we voor Drupal kiezen, vertellen we best graag."

Update:

Een Webwereld-lezer wijst erop dat de gemeente Vught in 2007 al heeft gekozen voor Drupal. Dat open source-cms doet net als bij Rijswijk dienst voor zowel de website als het intranet. Vught is toen geroemd als eerste gemeente die overstapte naar Drupal.

De Noord-Brabantse gemeente heeft daarbij ook bijgedragen aan Drupal. Het heeft een aantal modules, zoals een publiek raadsinformatiesysteem (RIS) en Digitaal Loket, laten ontwikkelen en die als open source ter beschikking gesteld voor andere gemeenten en overheden.

Update2: Kop aangepast; Rijswijk neemt gezien het voorgaan van Vught niet letterlijk het voortouw, maar geeft dus wel (ook) een voorbeeld.