Nu de reikwijdte van de NSA-spionage bekend is geworden, vindt een aantal senatoren in de VS het tijd dat de amendementen van de Foreign Intelligence Surveillance Act die het onbeperkt afluisteren mogelijk maken eerder worden opgeschort. Eind vorig jaar verlengde de Senaat de FISA nog met een ruime meerderheid.

Ander politiek klimaat

Een groepje senatoren van beide grote partijen in de VS hebben een voorstel ingediend (PDF) om de FISA met vervroegd pensioen te sturen. Ze hopen dat het politieke klimaat sinds de openbaring van het afluisterschandaal zodanig is veranderd dat er een meerderheid voor te vinden is.

Amerikanen zijn vooral boos dat de wet is misbruikt om het eigen volk af te luisteren. De FISA is in 1978 juist ingevoerd na het Watergate-schandaal om het afluisteren van burgers te voorkomen. Maar met enkele wijzigingen onder de Protect America Act van George W. Bush zijn die bepalingen zodanig afgezwakt dat de NSA zijn gang kan gaan.

Eind aan geheimzinnigheid

Het wetsvoorstel zorgt ervoor dat de huidige bepalingen van de FISA in juni 2015 verlopen in plaats van december 2017. Zo moet de discussie op scherp worden gesteld, omdat er bij een passief Congres - dat notoir traag is met beslissingen over cybersecuritywetten - sowieso een einde komt aan de FISA.

Ook de National Security Letters (NSL), die bedrijven een zwijgplicht opleggen over FISA-bevragingen, mogen dan niet meer ingezet worden. Een rechtbank oordeelde onlangs nog dat deze NSL's in strijd zijn met de grondwet.

Meer toezicht

Het wetsvoorstel van Democraat Patrick Leahy krijgt steun van Senatoren zoals de Republikein Mike Lee, die vorig jaar ook tegen verlenging van de FISA stemde.

Eerder deze maand diende Leahy ook al een voorstel in om de geheime rechtbank FISC te dwingen door te geven aan Justitie wat er besloten is en om welke reden. Hij wil dat er meer toezicht komt op de ondoorzichtige praktijken van de NSA en de FISC.

Veto tegen openbaring

Senatoren verwachten dat zelfs als zo’n wet het door de Senaat haalt, president Obama alsnog een veto uitspreekt. Als dat gebeurt, moet tweederde van het hele Congres (het Huis van Afgevaardigden en de Senaat) het veto afwijzen wil het voorstel het alsnog tot wet redden. Dat komt bijna nooit voor.