Als je van San Francisco naar San Jose rijdt, doorkruis je een groot deel van Silicon Valley. Je neemt Highway 101, komt langs plaatsjes als Redwood City (Oracle), Palo Alto (HP) en Mountain View (Google) en ben je in een uurtje in San Jose aan de zuidkant van Silicon Valley... als het verkeer tenminste meezit. In de ochtendspits kan het wel eens twee keer zo lang duren. De reistijd van San Francisco naar San Jose via 101 is een graadmeter voor de economie van Silicon Valley... en de afgelopen maanden hoef je voor de trip wat minder tijd uit te trekken.

Lange tijd leek het nieuws over de zwakke economie een ver-van-mijn bedshow. Tot een jaartje geleden, raakte de instortende huizenmarkt in de rest van Amerika, San Francisco en Silicon Valley nauwelijks – de huizenprijzen bleven hier hoog, al hoorde je wel over plaatsjes zo’n 50 kilometer verderop waar de prijzen kelderden en de gedwongen verkopen stegen.

De crisis in de financiële sector die erop volgde was ook niet direct voelbaar in de IT sector. Veel startende bedrijven zijn gefinancierd met venture capital en de bedrijven en personen die de investeringen

Maar toen de problemen met hypotheken zich verspreidden naar andere vormen van kredietverstrekking begonnen investeerders in Silicon valley het op de heupen te krijgen.

Er was een duidelijk omkeerpunt in oktober van vorig jaar toen een van de bekendere venture capital bedrijven, Sequoia Capital, de startups waarin zij investeren bij elkaar riepen voor een geheime bespreking. In een presentatie zetten ze uiteen hoe de wereldwijde crisis impact op venture capital zal hebben.

- Het wordt moeilijk om financiering te krijgen en kapitaalinjecties zullen kleiner zijn

- Zorg dat je het minsten een jaar kunt uitzingen met je huidige investeringen

- Verschuif je focus van groei naar winstgevendheid

- Snij in de kosten, doe dit zo snel mogelijk om te voorkomen in een neerwaartse spiraal te komen.

Het bindende advies luidde: breng je kostenniveau per direct met 30 procent omlaag. En omdat de grootste kostenpost van veel technologiebedrijven in salarissen gaat zitten, leidde de maatregel tot ontslagen.

Eén van de prominente blog wist de presentatie te bemachtigen en zette hem op internet. Binnen de kortste keren wist iedereen ervan en heel wat andere startups volgden het advies. Of er nou een gegronde reden voor was of niet, het ene na het andere startende technologie- of internetbedrijf sneed in de kosten. In de meeste gevallen betekende dat er 30 procent van het personeel op straat werd gezet; afgevloeid.

Ik ken verschillende mensen die op deze manier hun baan verloren en allemaal hadden ze binnen de kortste keer aanbiedingen om elders te gaan werken. Begin dit jaar kwam er een grotere golf ontslagen... of afvloeiregelingen, wat wellicht een betere vertaling is voor lay-offs. Intel, IBM en Microsoft maakten de maatregelen in januari bekend en ineens bleek de IT sector niet meer immuun voor de economische crisis die in de rest van de wereld al lang woedde.

De ontslagen kwamen onverwacht. De bedrijven boekten slechtere resultaten maar leden geen verlies en er waren geen verrassingen. Ondanks dat ze beslissing niet hadden zien aankomen, waren analisten positief over de afvloeiregelingen omdat ze aantoonden dat Silicon Valley geleerd heeft van de crisis in de IT-sector van een aantal jaar geleden.

Als ik nu naar een borrel of andere netwerkbijeenkomst ga, kom ik altijd wel een paar mensen tegen die sinds kort zelfstandig zijn en freelancen. Want doe je hier in Amerika als je even geen vaste baan hebt. Dan ga je op zoek naar klusjes en projecten en verhuur je jezelf op tijdelijke of uurbasis. Daar komt geen uitzendbureau aan te pas.

Wie nog wel een baan heeft, werkt extra hard. Enerzijds omdat hetzelfde werk nu met minder mensen gedaan moet worden, anderzijds om te voorkomen dat zij ook hun baan verliezen.

Ook merk ik dat er heel wat nieuwe internetbedrijven opgericht worden. Ga maar na: als je een programmeur met wat extra tijd bent en je hebt een goed idee, dan sla je aan het programmeren. Als je vrienden ook even om werk verlegen zitten, betrek je die in het project en binnen de kortste keren heb je het begin van een nieuw bedrijf met een innovatieve service met een investeringsbudget van niets. Dit soort bedrijfjes trekken de aandacht van VC’s, want nu ze een werkende technologie hebben is marketing de volgende stap... en dan gaat het project geld kosten.

Binnen de technologiesector zijn er trouwens branches waaraan de economische crisis volledig voorbij gaat. In Silicon Valley is een hele generatie cleantech-bedrijven aan het ontstaan – van zonnepanelen tot elektrische auto’s en van ethanolproductie tot afvalrecycling. Investeringen in dit soort bedrijven blijven stijgen.

Christel van der Boom is Senior Vice President bij PR-bureau Edelman. Zij woont en werkt in Silicon Valley.