Uit een antwoord van staatssecretaris Van Gennip (Economische Zaken) valt zelfs af te leiden dat het hele heffingenprincipe binnenkort verleden tijd is.

Tegenover een overweldigende meerderheid in de Tweede Kamer (CDA, PvdA, SP, VVD, Partij voor de Vrijheid en Groen Links) ging minister Hirsch Ballin van Justitie uiteindelijk overstag: hij zegde toe met een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) te zullen komen om het door SONT-voorzitter Vonhoff genomen besluit een heffing in te voeren op onder andere mp3-spelers en harddiskrecorders terug te draaien.

Hoewel de minister aanvankelijk nog leek te willen volhouden dat een nulheffing niets kostte en dus ook geen reden voor maatregelen was, maakten met name Martijn van Dam (PvdA) en Kees Vendrik (Groen Links) korte metten met die mening. Vendrik: "Dit is zoiets als de bal op de stip leggen en Seedorf de strafschop laten nemen, en dan roepen dat de kans heel groot is dat-ie er niet in gaat."

De minister ging echter nog verder. Hij gaf toe dat de ontwikkelingen van de laatste tijd, waarbij er sprake was van grote conflicten tussen de onderhandelingspartijen, duidelijk maakten dat de huidige overlegstructuur niet werkt en dat ingrijpen dringend vereist is. Hirsch Ballin: "Het stelsel is onder druk komen te staan en die druk is zodanig toegenomen dat de gewenste zelfregulering niet meer werkt. Op zo'n ogenblik moet een minister zijn verantwoordelijkheid nemen en overwegen de SONT te bevrijden van de last tot overeenstemming te moeten komen."

Onduidelijk beheer

De Algemene Maatregel van Bestuur komt in januari 2007. De minister wil hier namelijk ook het rapport van het Comité van Toezicht Beheersorganisaties Auteurs- en Naburige Rechten in meenemen. Tot een dergelijk rapport was opdracht gegeven naar aanleiding van geconstateerde onduidelijkheid in het beheer en de verdeling van geïnde heffingsgelden door Stichting de Thuiskopie.

Al in januari dit jaar had Hirsch Ballins voorganger Donner deze Stichting drie maanden de tijd gegeven om orde op zaken te stellen. Er was zelfs sprake van dat haar aanwijzing op grond van artikel 16d Auteurswet zou kunnen worden ingetrokken. Het Comité van Toezicht had bijna een jaar nodig voor haar rapportering, maar zou nu hebben gemeld er vóór het einde van het jaar klaar mee te zijn.

Drm

Ook staatssecretaris Van Gennip (Economische Zaken) bracht nog een opzienbarend statement op haar naam. Zij werd door de Kamer aan de tand gevoeld over de economische aspecten van het heffingenstelsel. Toen Kamerlid Vendrik haar vroeg of naar haar mening digitaal rechtenbeheer (drm) onwenselijk was, antwoordde Van Gennip van niet, daar het een goed alternatief voor heffingen was.

Vendrik wenste volledige duidelijkheid: "Het is dus óf digitaal rechtenbeheer, óf heffingen en beslist niet allebei tegelijk?". Hierop antwoordde Van Gennip bevestigend; zij verklaarde bovendien namens de gehele regering te spreken. Hieruit mag worden afgeleid dat het beleid er in de nabije toekomst op gericht zal zijn het gehele heffingenstelsel af te schaffen omdat het door de ontwikkelingen in digitaal rechtenbeheer overbodig is geworden.

Van Dam verklaarde desgevraagd buitengewoon tevreden te zijn. "We hebben alles binnengehaald wat we wilden; de moties die we hadden voorbereid waren niet eens nodig. Hier zijn echt spijkerharde toezeggingen gedaan."