"Een link op Startpagina.nl is een advertentie", zegt Carmen Koster, marketingdirecteur van BOL.com. "Wij betalen voor de link die we daar hebben." Online boeken- en platenzaak BOL.com is geen uitzondering, blijkt uit onderzoek van WebWereld. Startpagina.nl haalt zich met de verborgen reclame de kritiek van de Consumentenbond op de hals. Veel bedrijven betalen voor vermelding op Startpagina.nl weet Dik Graaff, directeur en eigenaar van online computerwinkel Buyitdirect.nl. "Ik betaal maandelijks ongeveer 1500 gulden. Voor het woordje 'tip' achter de link moet je extra betalen." Er wordt ook betaald voor linkjes op de honderden dochterpagina's. Eén grote leugen De exploitanten van Startpagina.nl gaan prat op het ideële karakter van hun site. Het wordt de beheerders van dochterpagina's op een interne pagina met richtlijnen - de kwaliteitsdesk - expliciet verboden tekstlinkjes te verkopen. Ook het laten betalen voor het woordje 'tip' of een hogere positie op de pagina is niet toegestaan. In interviews (Haarlems Dagblad, Volkskrant, NRC, Bibliotheekblad) zegt Startpagina-oprichter Durk Jan de Bruin steevast geen winst te willen maken en dat Startpagina.nl alleen verwijst naar sites waar websurfers interesse in hebben. Die interesse zou blijken uit een speciaal meetsysteem. Het woordje 'tip' zou er alleen staan als dat verdiend is. "Het is één grote leugen", zegt directeur Silvio de Groot van zoeksite Lycos. Toen De Groot vroeg waarom Lycos ontbreekt op Startpagina.nl kreeg hij te horen dat er maandelijks 1000 gulden moest worden betaald. "Ik was verrast. Ze roepen overal dat ze onafhankelijk en niet commercieel zijn. Dat vind ik hypocriet, daar doe ik niet aan mee." Lycos staat nog steeds niet op Startpagina.nl. Als zoekmachine verschijnt standaard AltaVista.com. Niet zonder reden, want Startpagina is lid van het AltaVista-affiliate programma. "Als na een zoekopdracht de AltaVista-site wordt geopend zijn ze affiliate", bevestigt een woordvoerder van AltaVista. Voor iedere zoekopdracht die via Startpagina wordt gedaan vangen Durk Jan de Bruin en consorten 3 dollarcent. Bij 650.000 dagelijkse bezoeken kan dat bedrag aardig oplopen. Melkkoe Niet alleen op de voorpagina van Startpagina.nl worden linkjes verkocht. Ook de dochterpagina's, beheerd door 'vrijwilligers' zijn commercieel. Van september tot december vorig jaar werden de linkjes zelfs verkocht met kostenloze bemiddeling door advertentiebureau WebAds, dat ook de banners verzorgt voor de dochters van Startpagina.nl. "De franchisenemers vragen afhankelijk van de populariteit van de pagina 1000 tot 2500 gulden", weet Myra van Zanten van WebAds. De exploitanten van Startpagina hebben nóg een manier om flink te verdienen. Onder het kopje 'gratis' staat al maanden een link naar www.proefabonnementen.nl met de toevoeging 'nieuw'. Via deze site, geregistreerd op naam van D. J. de Bruin, kunnen proefabonnementen worden afgesloten. Per afgesloten abonnement ontvangt de exploitant een vergoeding. Volgens ingewijden verdient De Bruin hier tot tienduizend gulden per maand mee. "Startpagina.nl is een zwaar commerciële site", zegt Marcel Beemsterboer, directeur van Netdirect, het bedrijf dat de vergoeding per afgenomen proefabonnement uitkeert. "Ze gebruiken webvertising op een discrete manier." Actie van Consumentenbond Dat discrete steekt de Consumentenbond. "Reclame moet herkenbaar zijn als reclame", reageert woordvoerder Ewald van Kouwen. "De consument mag niet op het verkeerde been worden gezet. Het moet duidelijk zijn hoe het systeem in elkaar steekt. Niemand ziet nu dat het advertenties zijn." Van Kouwen noemt het 'verkeerd' als een site zegt commercieel onafhankelijk te zijn, terwijl dat niet zo is. "Als zij het karakter van de site niet helder maken, zullen wij het voor ze moeten doen", dreigt Van Kouwen, die zelf ook regelmatig Startpagina.nl bezoekt. "We zullen onderzoeken of er juridische mogelijkheden zijn om het karakter van de informatie op de site duidelijk te maken." 'Experimenteren' Durk Jan de Bruin reageert ietwat geschrokken, hij doet het laten betalen voor linkjes af met 'experimenteren'. De Bruin ontkent dat AltaVista betaalt voor doorgegeven van zoekopdrachten. "We hebben de afgelopen tijd wat geëxperimenteerd. Nu werken we aan een nieuwe opzet", aldus De Bruin. Zoekmachine Lycos ontbreekt volgens de Startpagina-oprichter omdat websurfers er niet om hebben gevraagd. Betaling zou niet aan de orde zijn. De zoeksite wordt na het gesprek met WebWereld nog vandaag toegevoegd aan Startpagina.nl. De Bruin startte Startpagina anderhalf jaar geleden om zijn vader wegwijs te maken op het web. Inmiddels is Startpagina volgens onderzoeksbureau Multiscope de op één na best bezochte site van Nederland. Twee weken gelden verkocht oprichter De Bruin Startpagina.nl voor naar verluidt 30 miljoen gulden aan uitgeverij VNU.Eerdere relevante berichten: Prijskaartje Startpagina.nl: 30 miljoen gulden (12 april 2000) VNU bouwt Startpagina uit tot Nederlandse Yahoo (07 april 2000) Startpagina.nl verkocht aan uitgever VNU (06 april 2000)