De politie maakt bij het opsporen van criminaliteit inbreuk op de privacy van verdachten. Dat kan nu eenmaal niet anders en over dit principe hoor je dan ook zelden iemand klagen. Natuurlijk vinden de verdachten het nooit leuk, zeker niet als ze daarna in een cel belanden. De politie van Rotterdam is wél gevoelig voor de bezwaren van de Nederlandse onderwereld. Het aftappen van telefoongesprekken en het observeren zou best wel eens wat minder kunnen. De dienders willen minder inbreuk op de privacy maken en toch misdaden oplossen. Klik hier als u dit voorstel steunt.

Of bent u zo verstandig eerst de kleine lettertjes te lezen? Er is namelijk een keerzijde. De politie heeft natuurlijk wel behoefte aan nieuwe bronnen van informatie wanneer zij minder gesprekken van de erven Bruinsma gaat afluisteren of niet meer achter de Nomads aanrijdt. De lezers van WebWereld gaan die lacune opvullen. Het werkt als volgt. Wanneer van alle Nederlanders wordt bijgehouden met wie zij bellen, sms'en en e-mailen, waar zij met hun gsm zijn geweest en welke websites zij hebben bezocht, dan hoeft de politie minder te tappen en te observeren. Door het voorstel voor een bewaarplicht van deze verkeersgegevens te steunen, kunt u Nederland dus privacyvriendelijker maken. En u hoeft al die gegevens natuurlijk niet zelf te bewaren, dat gebeurt automatisch zonder dat u er iets van merkt.

Het lijkt een bizar idee, maar het komt letterlijk uit een rapport van de politie Rotterdam dat Bits of Freedom onlangs kreeg via een beroep op de Wet openbaarheid bestuur. Het rapport 'Het gebruik van (historische) verkeersgegevens in de opsporingspraktijk' laat zien hoe verkeersgegevens gebruikt worden door de politie. Veel van dergelijke gegevens worden nu al door de telefonie bedrijven bewaard zonder dat daar een verplichting voor is. Internetbedrijven doen dat waarschijnlijk in veel mindere mate omdat het voor hun facturering niet nodig is. Bovendien gaat het bij internet om veel grotere hoeveelheden gegevens.

Uit het rapport blijkt dat in 90 procent van alle onderzoeken verkeersgegevens worden gebruikt. Het gaat dus niet om een zwaar middel dat slechts wordt ingezet tegen terrorisme of zware georganiseerde criminaliteit. Het is een standaardmiddel bij ieder politie onderzoek. Netwerkanalyse, ondersteuning van het observatieteam en alibicontrole blijken de meest voorkomende toepassingen te zijn. Opmerkelijk is dat volgens het rapport verkeersgegevens meestal niet essentieel zijn voor het onderzoek. In tweederde van de onderzoeken had de politie de zaak ook kunnen oplossen zonder van deze gegevens gebruik te maken. Met andere woorden: verkeersgegevens zijn handig volgens de politie, maar niet essentieel.

Zo'n uitkomst is natuurlijk geen ondersteuning voor een algemene bewaarplicht van alle verkeersgegevens. Het rapport belandde dan ook in de onderste lade van het bureau van minister Donner. Inmiddels zijn er door Van Dam en Wolfsen (PvdA) vragen gesteld aan de minister over het achterhouden van het rapport.

De bal ligt nu ook echt bij het parlement. Het voorstel mist elke onderbouwing. Donner heeft al aangegeven dat hij geen idee heeft hoeveel het bewaren van al die gegevens kost. Samen met het ontbreken van een noodzakelijkheid voor de opsporing is volgens mij het fundament onder het voorstel weggeslagen. Bits of Freedom en negentig andere burgerrechtenorganisaties stuurden alvast hun bezwaren naar de Europese Commissie.

Of gaan we werkelijk een stuk van onze vrijheid inleveren zodat de erven Bruinsma en de Nomads minder in hun privacy worden aangetast?