De internetserviceproviders reageren daarmee op het wetsvoorstel ‘versterking bestrijding computercriminaliteit’. De internetconsultatie over dat wetsvoorstel heeft meer dan duizend reacties opgeleverd. Daarvan zijn er 609 openbaar gemaakt. De reacties zijn vrijwel allemaal negatief. “Het is de kabelsector volkomen onduidelijk welk doel nu gediend wordt met deze wijziging en hoeverre het wetsvoorstel ook absoluut noodzakelijk is”, zegt NLkabel.

Het grootste verzet van de reagerende berdrijven, juristen, maatschappelijke organisaties, belangenverenigingen en burgers is tegen het voorstel dat het openbaar ministerie zonder tussenkomst van de rechter een internetserviceprovider mag sommeren bepaalde content te blokkeren en te verwijderen. Dat zou tegen de Europese Richtlijn Elektronische Communicatie ingaan, de kaderrichtlijn waaraan landelijke overheden binnen de Europese Unie hun eigen Telecommunicatiewetgeving moeten toetsen.

Ziggo bang voor schadeclaims

Alle isp’s zijn in ieder geval tegen. Ziggo zegt bijvoorbeeld dat de verantwoordelijkheid in het huidige systeem bij de rechter ligt en dat bij een eventuele schadeclaim van de eigenaar van de content of de website waarop de content beschikbaar is gemaakt, niet op de isp’s kan worden gericht. Dat kan veranderen als de tussenkomst van een onafhankelijke rechter wordt geschrapt, zo betoogt het bedrijf, dat zegt meer civiele procedures te vrezen als gerechtelijke toetsing achteraf uitwijst dat de blokkade onterecht was.

NLkabel, de overkoepeling van kabelbedrijven, ondersteunt de argumenten van Ziggo. “Nut en noodzaak van dit voorstel is niet aangetoond. Er zijn al voldoende afspraken om strafbare inhoud op het internet tegen te gaan.” Ziggo is ook bang voor willekeur. “Indien de officier van justitie het bevel geeft bepaalde gegevens ontoegankelijk te maken, dient dit te allen tijde voor elke isp te gelden”, schrijft Ziggo.

Onvoldoende garantie

Dat het OM heeft beloofd terughoudend om te gaan met zijn bevoegdheden, stelt Ziggo niet gerust. “Dat geeft onvoldoende garantie voor een evenwichtig gebruik.” Ziggo wijst ook op de communicatievrijheid en denkt dat de risico’s op beperking van het vrije internetverkeer groot zijn. “Dat ondermijnt de vooraanstaande positie van Nederland op het gebied van internet en breedband.” De visie van XS4ALL, BBned (ook namens Online, Tele2) en komen in algemene zin overeen met de bezwaren van Ziggo.

ICT~Office, de brancheorganisatie voor de ict-sector, vindt het verdwijnen van de rechterlijke toets “zeer zorgelijk”. Het verwacht zelfs een “grote stijging van het aantal vorderingen” van het openbaar ministerie, waarbij ook niet-strafbare feiten aanleiding zouden kunnen zijn om een website te blokkeren. “Opsporingsdiensten dreigen in een glijdende schaal terecht te komen.” Daarnaast vindt ICT~Office dat de rollen gescheiden dienen te worden. “Het kan niet zo zijn dat het ict-bedrijfsleven de lange arm der wet wordt.”

Klokkenluiders en journalisten

Niels Remmerswaal heeft namens vele organisaties en particulieren een reactie gestuurd op het concept-wetsvoorstel. “Het wordt moeilijker voor onafhankelijke journalisten en klokkenluiders om maatschappelijke relevante informatie openbaar te maken”, zegt hij namens onder meer Bits of Freedom, de Dutch Hosting Provider Association, de Hobby Computer Club, IPSConnect, Kennisland, de Nederlandse Vereniging van Journalisten, Ouders Online, Vrijbit en bloggers/journalisten als Brenno de Winter, Karin Spaink, Bert Brussen en Kaj Leers. Ook een twintigtal professoren en hoogleraren ondertekenen de brief.

Naast kritiek op het wegvallen van de toetsing vooraf door de rechter-commissaris, verzoeken de ondertekenaars het verbod op het overnemen en publiceren van “niet-openbare informatie te heroverwegen”. Er wordt verwezen naar de bouwfraude, die juist aan het licht kwam door dergelijke publicaties. “Het is evident dat een zwaarwegend publiek belang kan worden gediend dat niet-openbare gegevens in de openbaarheid wordt gebracht.”

400 reacties nog geheim

Van de meer dan duizend inzendingen op de internetconsultatieronde afgelopen najaar, zijn er meer dan vierhonderd nog niet openbaar gemaakt. Volgens het ministerie is dat omdat die organisaties of personen niet hebben aangegeven dat hun reactie openbaar mag worden gemaakt. Eerder kwam vanuit onder meer Bits of Freedom kritiek op het wel of niet openbaar maken van de reacties. Bits of Freedom heeft daar een blog aan gewijd en ook stichting BREIN heeft er al eerder voor gekozen zelf zijn reactie op de eigen website te plaatsen.