MKB Nederland en VNO-NCW maken zich grote zorgen. Het CBS publiceerde vorige week een rapport waaruit blijkt dat het aantal mensen dat werkzaam was in de ict-sector vorig jaar flink toenam, maar dat het aantal vacatures nog harder steeg.

Deze berichten werden flink gedeeld en op fora en nieuwssites gingen lezers flink tekeer. De algehele toon bleek vooral die van verontwaardiging te zijn. Uitgaande op de reacties blijkt er helemaal geen tekort te zijn, maar zijn de verhoudingen en eisen gewoon erg scheef. Waar gaat het precies mis? Wat zit de gemiddelde IT'er dwars? Wij ploegden de fora door en gingen het gesprek aan met enkele IT'ers.

Onrealistische eisen

Een van de veelgehoorde klachten was toch wel de onrealistische eisen. Men zoekt iemand die net is afgestudeerd maar toch ruim vijf jaar ervaring heeft. Dat zou in sommige gevallen best kunnen werken als de sollicitant in het verleden tijdens de studie heeft bijgeklust maar soms wordt deze ervaring gevraagd voor een pakket (of framework) dat nog niet eens vijf jaar bestaat.

Daarbij zijn er tegenwoordig zoveel ontwikkelomgevingen, frameworks, managementsystemen en in-house applicaties dat je soms de gekste combinaties ziet in vacatures. Sommige bedrijven zijn daar blijkbaar heel star in. Er zijn genoeg ontwikkelaars die misschien nooit met taal x gewerkt hebben, maar wel met taal a, b, c, en z. Met de kennis en kunde die zij hebben in deze talen is het makkelijk switchen. Als je eenmaal de juiste (ontwikkelaars) denkwijze/mentaliteit hebt is het niet heel moeilijk om aan de slag te gaan met een nieuwe taal (uitzonderingen daargelaten natuurlijk).

Soms gaat het zelfs zo ver dat er in een vacature wordt gevraagd om een systeembeheerder en er tijdens sollicitatiegesprekken blijkt dat er ook geprogrammeerd moet worden.

Opleidingsniveau

Ook hier horen en lezen wij veel over. Het mes snijdt echter aan twee kanten in dit geval. Aan de ene kant zijn er werkgevers die veel te hoog inzetten en zelfs voor de simpelste ict-banen minimaal een Hbo-opleiding vragen terwijl er meer dan genoeg Mbo'ers staan te trappelen om dat werk te doen terwijl Hbo'ers er wellicht niet op staan te wachten. Een veelgehoorde klacht is dan ook dat Mbo'ers onterecht moeilijker aan de bak komen.

Als je verder graaft kom je erachter dat er meer dan genoeg Mbo'ers zijn die het werk niet alleen goed doen, maar in sommige gevallen zelfs beter dan Hbo'ers. Helaas heeft het Mbo bij sommige bedrijven een slechte naam gekregen. Het niveau van de opleidingen zou te laag zijn en de mentaliteit van de studenten laat te wensen over. Toch is het niet slim alles over één kam te scheren. Zeker omdat er ook Hbo-opleidingen zijn waar het soms goed mis gaat. Wij hebben vaak genoeg gehoord uit verschillende hoeken dat bedrijven zich blindstaren op het opleidingsniveau en vervolgens teleurgesteld zijn omdat de aangenomen Hbo'ers geen flauw idee hebben wat er speelt. "Ze kunnen van alles net niks" is een veelgehoorde uitspraak.

Ook studenten weten maar al te goed dat niet elke opleiding even goed is. We hebben studenten gesproken die na twee jaar studie tot de conclusie kwamen dat ze niet veel verder komen met de opleiding. Veel zelfstudie helpt daarbij wellicht, maar daar is lang niet altijd tijd voor. Gelukkig zijn er nog bedrijven die veel waarde hechten aan het geven van goede stageplekken. Studenten leren daar ontzettend veel van. Hoe vaak wij al niet de uitspraak: "Ik heb daar in één week meer geleerd dan in vier jaar op school" al niet gehoord hebben...

Waardering

De meest gehoorde klacht is toch wel met stip de waardering. In sommige vacatures wordt niet alleen bijna het onmogelijke gevraagd, maar staat er zo weinig tegenover dat het bijna lachwekkend wordt. Er wordt gevraagd om een senior maar het geboden salaris lijkt eerder op dat van een junior. Goede IT'ers die al een baan hebben (maar blijkbaar willen switchen van baan) kijken wel uit. Hun mailbox wordt overspoeld met verzoeken van headhunters en recruiters maar echt veel zinnigs zit er niet tussen. Zeker niet als daar een lager salaris tegenover staat dan dat ze nu krijgen.

De markt zit wat dat betreft goed vast. Op veel verschillende fora lezen wij dat het toch vaak voorkomt dat sollicitatieprocedures op zich best aardig verlopen totdat er onderhandeld moet worden over het salaris. De boel loopt hopeloos vast en in sommige gevallen lijkt het aanbod op een slechte grap waardoor de sollicitant lachend het pand weer verlaat. De Term "marktconform" stelt wat dat betreft ook al niet zoveel meer voor.

Toch zijn er wanhopige IT'ers die zulke baantjes toch maar aannemen. Het is beter dan thuis op de bank blijven zitten maar dat zorgt er wel voor dat men blijkbaar denkt dat het ok is om zo weinig te bieden. Een veelgehoorde uitspraak is dan ook: "Tekort aan ict'ers? Hahaha! Misschien een tekort aan IT'ers die voor een hongerloontje komen opdraven." De goede ict'ers blijven zitten waar ze zitten en de zoekende ict'ers zoeken liever nog even verder.

Het helpt ook niet echt dat er nog steeds bedrijven zijn die IT vooral als een vervelende kostenpost zien in plaats van een broodnodig bedrijfsonderdeel. Vooral IT'ers die zich bezig houden met ondersteuning klagen daar het hardst over. Weinig personeel, lage lonen en daardoor veel verloop. Nieuwe mensen moeten weer worden ingewerkt. Dat kost veel tijd en als er dan een keer echt een groot probleem is, is men verbaasd dat het zo lang duurt voordat men het kan oplossen.

Is er echt een tekort aan ict'ers, of heeft men een onrealistische kijk op de markt? En zijn dat dan de bedrijven of juist de IT'ers? Verwacht men nog steeds de salarissen te krijgen die men in de jaren '90 tijdens de dotcom bubbel kreeg, of willen de bedrijven voor een dubbeltje op de eerste rij zitten? In beide gevallen blijft de uitspraak : "If you pay peanuts, you get monkeys."