Het Incidentenregister, zoals de zwarte lijst officieel gaat heten, zal onder meer lijsten met creditcardnummers adressen van oneerlijke consumenten bevatten. Winkeliers betalen een 'kostendekkend' tarief van enkele dubbeltjes voor elke zoekopdracht, verklaart Wijnand Jongen, directeur van de brancheorganisatie tegenover Webwereld.

Volgens een schatting van Jongen gaat 1 tot 1,5% van alle internetbestellingen nu aan fraude verloren. Daarmee komt het fraudebedrag voor Nederland op zo'n 40 tot 60 miljoen euro per jaar. Het fraudepercentage is vergelijkbaar met de schade van winkeldiefstal uit fysieke winkels.

Zelfs gegevens invoeren

Leden van Thuiswinkel.org zullen zelf gegevens van frauderende kopers invoeren. Naast een vermelding dat een koper problemen heeft veroorzaakt, vermeldt de database ook welke winkel de gegevens heeft ingevoerd. Winkeliers kunnen dan contact opnemen om nadere uitleg te vragen, maar Jongen verwacht dat de verkoper in praktijk standaard van levering zal afzien.

"In een merendeel van de gevallen zal het zijn dat als je een hit hebt, dan ga je daar met grote zorgvuldigheid mee om," zegt Jongen.

Grote webwinkels zoals Wehkamp en Bol.com regel fraudebestrijding nu al zelf. Hoewel beide bedrijven ook lid zijn van Thuiswinkel.org, heeft de organisatie ervoor gekozen om een nieuwe lijst te beginnen. Overname van een zwarte lijst van een van de grote webwinkels zou te ingewikkeld zijn.

"We beginnen met een schone lei," zegt Jongen. "Zo'n lijst vertegenwoordigt nogal wat waarde. Dan krijg je gecompliceerde kostenmodellen. Dat hebben we nu omzeild."

Geen nut voor grote winkels

Grote winkels hebben bovendien weinig baat bij het delen van hun eigen zwarte lijsten, zegt Daniël Ropers, directeur van Bol.com. De webwinkel introduceerde als eerste webwinkel in Nederland betaling na levering per acceptgiro. Daarmee accepteerde de winkel een hoger risico, maar hielp ook om het winkelpubliek om op internet te kopen.

Inmiddels telt Bol 1,7 miljoen klanten en de winkel heeft over de afgelopen jaren zelf een uitgebreide zwarte lijst opgebouwd. Daarmee heeft Bol de fraude inmiddels goed onder controle.

"Wij verwachten er relatief weinig van voor ons, maar veel voor kleine winkels," zegt Ropers. "Je moet onderkennen dat met name voor kleinere webwinkels het transactievolume relatief klein is. Het probleem is dat zij zich niet kunnen permitteren om de wet van de grote getallen te laten werken."

Wehkamp

Ook Wehkamp, de grootste thuiswinkel van Nederland, verwacht dat het op korte termijn weinig baat zal hebben van het Incidentenregister. De winkel werkt niet met een zwarte lijst, maar vertrouwt in plaats daarvan op creditscoring en een risico-analyse. Een nieuwe klant moet bijvoorbeeld meer gegevens opgeven voordat hij een dure televisie kan bestellen dan een klant die al langere tijd bij de winkel koopt.

Roelof Jousma, marketing directeur van het postordebedrijf, hoopt echter dat de lijst zal helpen om webwinkels in Nederland verder te stimuleren.

"Wij hebben van alle deelnemers in Nederland hebben wij het minst aan het incidentenregister. Maar als wij de branche vooruit kunnen helpen zullen wij ernstig overwegen om mee te doen," zegt Jousma tegen Webwereld.

"Het grote gevecht is om mensen zo gek te krijgen dat ze steeds meer vanuit huis bestellen en steeds minder de winkelstraat in gaan."

Deze zomer geplande oplevering

Het Incidentenregister zal deze zomer worden opengesteld. De lijst is alleen toegankelijk voor organisaties die lid zijn van Thuiswinkel.org.

Thuiswinkel zal melding doen bij de belanghebbenden voordat gegevens in de lijst worden opgenomen, en consumenten krijgen daarbij ook de gelegenheid om bezwaar aan te tekenen of om foutieve gegevens te verwijderen.