TomTom laat aan Webwereld weten dat de verkeersgegevens die Vodafone verzamelt voor de verkeersdienst HD Traffic alleen daarvoor dient. “Het is voor áctuele reisinformatie”, benadrukt woordvoerder Taco Titulaer. De door tussenpartij Via aangekochte gegevens zijn alleen de gps-gegevens van TomTom’s eigen apparaten, die een eigen dataverbinding hebben.

Locatiedata van Vodafone-klanten wordt dus niet doorverkocht aan de politie, wat Webwereld vanmiddag ten onrechte heeft gemeld. Ook Vodafone laat aan Webwereld weten dat het geheel buiten de doorverkoop van verkeersgegevens en snelheidsinformatie staat. TomTom doet dit indirect wel, maar met alleen de data van eigen klanten.

Secundair, klein

Titulaer vertelt ook dat de doorverkoop van data geen kernactiviteit is van TomTom: “Het is een secundair, afgeleid product, en ook klein qua omzet.” Hij legt uit dat het doel van TomTom’s datavergaring niet is om flitscontroles te helpen, maar om een betere verkeersplanning door overheden mogelijk te maken. Daarnaast dient het natuurlijk voor de realtime file-informatie, en file-vermijdende alternatieve routes op TomTom-apparaten met eigen dataverbinding.

George de Boer van TomTom legt uit dat het Nederlandse bedrijf op twee manieren data vergaart: historisch en realtime. Eerstgenoemde gebeurt met alle TomTom-apparaten, ook die zonder eigen dataverbinding. Die geven hun gegevens door zodra ze worden aangesloten op een pc met de TomTom Home-applicatie.

“Dat gebeurt soms pas na 1,5 jaar, als een gebruiker bijvoorbeeld dan pas nieuwe kaarten koopt.” De gebruiker moet dan eerst wel akkoord gaan met TomToms voorwaarden voor datadeling. “Voor het verbeteren van onze kaarten en diensten, en voor doorverkoop aan derden.”

Wel alle data van alle telefoons

De realtime datavergaring door TomTom gebeurt met de gps-gegevens van de eigen apparaten en met de gsm-gegevens die Vodafone aanlevert. Die mobiele operator anonimiseert de gsm-data vóór het die deelt met TomTom. Dat betreft dan wel zowel automobilisten als bijvoorbeeld treinreizigers. “We krijgen wel alle data van alle telefoontjes, maar met random code geanonimiseerd door Vodafone.”

Hij vertelt ook dat de aanvullende data van Vodafone vooral voor de snelwegen dienst doet. De gsm-gegevens zijn “vooral geschikt voor de grote wegen. In steden krijg je te veel ruis, door voetgangers en fietsers. Daarom combineren wij het met onze gps-data.”

Niet ‘beste visstekjes’

De Boer zegt dat het bedrijf misschien wel de licentievoorwaarden voor de verkoop van zijn data gaat aanpassen. “We bekijken nu of we de licentie specifieker moeten maken, om dit soort gebruik te verbieden.” Zo’n aanpassing is nog niet zeker, aangezien het gaat om geanonimiseerde data waardoor dus de privacy van gebruikers niet wordt geschonden. Bovendien gaat het om snelheidsovertredingen, die immers niet mogen.

“Maar het is niet de bedoeling dat wij de politie helpen om de ‘beste visstekjes’ te vinden.” De Boer legt uit dat TomTom de doorstroom voor klanten wil verbeteren; “Door goede route-informatie te geven én door de wegbeheerder meer inzicht te geven.” Dat laatste omvat de dienst Speed Profiles die Via biedt. Die dienst, waarbij de politie data inkoopt, geeft snelheidsinformatie over de Nederlandse wegen.

Verkeersveiligheid

Een woordvoerder van Via bevestigt dat het van TomTom alleen gps-gegevens inkoopt. Het naast Speed Profiles staande VSGS is een onderzoeksmethodiek die de snelheidsdata combineert met andere gegevens. Die andere gegevens zijn de zogeheten wegkenmerken, dus informatie over de weg zelf, en informatie van de overheid over verkeersongevallen. “Dat gaat dan om ernstige ongevallen; met gewonden of ook doden.”

De combinatie van al deze gegevens kan inzicht geven of een weg wel goed is ingericht. En of een snelheidslimiet wel geloofwaardig is; dus in de perceptie van de automobilist wel logisch lijkt. Indien dat niet het geval is, wat kan blijken uit te hoge snelheden of uit ongevallen, dan kan de weg worden aangepast. Als laatste middel kan er gekozen worden voor handhaving, dus snelheidscontroles, zegt Via tegen Webwereld.

Ook traagheid

De Boer van TomTom vertelt dat er dan kan worden gedacht aan bijvoorbeeld rotondes of een extra rijbaan. Het gaat overigens niet alleen om te hoge snelheden, maar ook om te lage. Een niet goed ingerichte weg kan ook vertraging en daardoor ongelukken opleveren. Ook dan kan wegaanpassing helpen. Het gaat om verkeersveiligheid, benadrukt hij. Een snelheidsverhoging kan daarbij ook helpen.