De Hoge Raad besliste afgelopen vrijdag dat El Cheapo niet mag zoeken in de database van de NVM. Hiermee werd een eerdere uitspraak van het Hof ongeldig verklaard. Een van de overwegingen was dat de database van de NVM beschermd is. De uitspraak werd jubelend ontvangen door de advocaat van de NVM, Joris van Manen. Volgens hem worden hiermee alle gespecialiseerde zoekmachines aan banden gelegd als zij gebruik willen maken van gegevensbestanden van andere partijen. Dit is echter niet het enige gevolg; de uitspraak kan veel bredere implicaties hebben. Dit stellen althans andere specialisten, onder wie de advocaat van El Cheapo. Marcel de Zwaan noemt de beslissing van de Hoge Raad `potentieel gevaarlijk voor de vrijheid op het internet'.

Verbod op hyperlink

De Zwaan valt onder meer over een passage in de uitspraak waarin de Hoge Raad een verbod op de hyperlink lijkt uit te vaardigen: "Het tweede zoekresultaat dat wordt verkregen door een specifieke woning aan te klikken bestaat uit de beschrijving van de woning die uit de NVM-database (…) wordt opgehaald en aan de gebruiker wordt doorgegeven. (…) In een dergelijk geval is sprake van ontlening door eenvoudige herhaling." Het woord hyperlink wordt niet genoemd, maar in de praktijk komt het daar wel op neer. Het tweede zoekresultaat is namelijk de gevonden woning binnen het frame van El Cheapo. Wie daarop klikte, kwam bij de site van de NVM terecht. Een hyperlink dus. Dat mag niet, stelt de Hoge Raad; er zou namelijk door te klikken sprake zijn van inbreuk op het auteursrecht. "Daarmee wordt de hyperlink de nek omgedraaid", meent De Zwaan. "Ik kan me niet voorstellen dat dat de bedoeling is. Dat tast de fundamenten van het internet aan." De advocaat vraagt zich af wat de reikwijdte van deze passage is. "De Hoge Raad gaat daar zelf inhoudelijk niet op in, het zou in een bodemprocedure moeten worden uitgezocht."

Zorgen

Dirk Visser – internetspecialist bij Stibbe – is het op dit punt eens met zijn collega. Ook hij meent dat het oordeel van de Hoge Raad een verbod op de hyperlink zou kunnen betekenen. "Ik maak me daar de nodige zorgen over." Visser stelt dat de Hoge Raad mogelijk is doorgeslagen. "Ze hadden het gewoon bij de conclusie kunnen laten dat de eerdere stelling van het Hof dat er geen auteursrecht op de database en de website zouden berusten, onjuist is. Maar nu gaan ze in hun enthousiasme veel te ver. Het lijkt er op dat ze niet hebben beseft welke implicaties dit alles kan hebben." "Wat de Hoge Raad nu zegt, zou kunnen betekenen dat er bij het klikken op een hyperlink sprake is van schenden van auteursrecht. Iedere link zou op deze manier het auteursrecht schenden."