Het NOiV valt over twee aanbestedingen van de gemeente Utrecht en heeft over beide brieven met vragen gestuurd. Dit gaat om een project voor werkplekken, waarover begin januari een brief is gestuurd. En een aanbesteding voor Oracle-licenties, waarover begin maart een brief is gestuurd.

In het eerste geval stelt het NOiV vraagtekens bij de eis dat er standaard Windows XP geleverd moet worden. In het tweede geval struikelt het programmaburo voor open source en open standaarden over de concrete vraag naar Oracle-programmatuur. Volgens de aanbestedingsregels moet er altijd ook naar gelijkwaardige equivalenten worden gevraagd. Volgens het Actieplan Heemskerk moeten open standaarden en open source de voorkeur hebben.

Bewuste keuzes

Utrecht reageert op de NOiV-vragen in de bij aanbestedingen behorende Nota’s van Inlichtingen, zoals het NOiV ook heeft verzocht. De vragen zijn daarin geanonimiseerd opgenomen en beantwoord. De kritiek dat leveranciers voor het contractmanagement alleen Excel mogen gebruiken en niet bijvoorbeeld het spreadsheetformaat op basis van ODF, krijgt geen weerklank: “Het formaat MS-Excel is voldoende gangbaar.”

De definitieve nota voor de aanbesteding van de werkplekken is begin februari gepubliceerd op de aanbestedingssite. Die voor de aanbesteding van Oracle-licenties is vorige week gepubliceerd. Dit meldt Gerard Derksen van de afdeling bestuurscommunicatie van de gemeente Utrecht. Hij reageert op vragen van Webwereld.

Niet functioneel

Over de Oracle-aanbesteding vraagt het NOiV naar de mogelijkheid de ict-behoeften functioneel te specificeren, in plaats van te vragen naar een specifiek product van een specifieke leverancier. Utrecht antwoordt dat dit te vaag is en niet werkt, en dat het daarom bewust voor deze opzet heeft gekozen.

“De gemeente meent dat functioneel specificeren bij de onderhavige aanbesteding een onvoldoende nauwkeurige en begrijpelijke beschrijving van het te leveren product zal opleveren. De gemeente heeft derhalve voor de gepresenteerde opzet van de aanbesteding gekozen.” Utrecht beroept zich erop dat dit een uitzondering is, zoals toegestaan volgens de Europese aanbestedingsregels.

Of gelijkwaardig

De gemeente komt, net als de gemeente Anna Paulowna en het waterschap Zuiderzeeland, met de toevoeging dat er hoe dan ook in de offerteaanvraag bij een product of merk ‘of gelijkwaardig’ moet worden gelezen. Anna Paulowna en Zuiderzeeland voegen dat toe aan hun aanbestedingen en ontkrachten daarmee die NOiV-kritiek.

Utrecht wijkt echter niet af van de vraag om Oracle-programmatuur en Windows-werkplekken. De te leveren Oracle-licenties dienen zonder aanpassing aan de bestaande architectuur volledig inpasbaar te zijn in de bestaande softwareomgeving van de gemeente, antwoordt Utrecht.

Dit argument wordt ook gebruikt voor de aanbesteding van werkplekken. Die moeten zonder aanpassing aan de bestaande architectuur aansluiten op het geheel van de netwerk- en serveromgeving, de beveiligingsstrategie en de 1200 bedrijfsapplicaties die Utrecht gebruikt. Daarbij merkt de gemeente nog op dat het de afgelopen jaren heeft gewerkt aan standaardisatie van de werkplekken.

In één levering

Het NOiV heeft ook kritiek dat de vraag naar Windows XP en de optionele meelevering van een Linux-distributie een oneerlijke drempel opwerpt voor Linux-leveranciers. Die moeten dan immers een Windows-licentie bijkopen, terwijl dat voor leveranciers van Windows-pc’s niet aan de orde is. Dit druist in tegen het overheidsbeleid zoals vastgelegd in het Actieplan Heemskerk, aldus het NOiV.

De vraag om dit op te delen in een hardware- en een software-aanbesteding krijgt echter geen gehoor van Utrecht. “Het is de wens van de aanbestedende dienst om in één levering de volledige ICT-middelen voor werkplekken verkrijgen.”

Volgens de gemeente sluit zowel de Oracle- als de Windows-vraag open source-aanbieders niet per definitie uit. Zij hebben echter wel een ‘bewijslast’: “De inschrijver dient desgevraagd de gelijkwaardigheid aan te tonen.”

Laagste prijs

Tot slot geeft Utrecht nog aan dat open standaarden niet zijn meegenomen als gunningscriteria in de Oracle-aanbesteding. Het gaat om de kosten. “Zowel in de publicatie als in de offerteaanvraag is aangegeven dat het gunningscriterium ‘laagste prijs’ is.” De bevinding van het NOiV dat er geen gunningscriteria zijn aangetroffen voor bevordering van interoperabiliteit door middel van open standaarden is dan ook juist, meldt de gemeente.