In de hoogtijdagen van de dotcom-hype kon je slapend rijk worden. Aandelen van internetbedrijven stegen op de eerste dag dat ze op de markt kwamen, doorgaans sterk in waarde. Wie dergelijke aandelen tegen de introductieprijs kocht en nog dezelfde dag verkocht, kon dus flink verdienen.

Niet iedereen kon echter profiteren van deze truc om snel geld te verdienen. Wie de aandelen bij de beursintroductie krijgt, wordt namelijk voor een belangrijk deel bepaald door het bedrijf dat naar de beurs gaat en de zakenbanken die bij de beursgang betrokken zijn. Niet zelden trekken bedrijven en banken hun eigen relaties voor (denk aan het 'family and friends'-programma van World Online).

Google wil voorkomen dat er bij zijn beursgang vergelijkbare problemen ontstaan. Iedereen, dus ook kleine beleggers zonder goede relaties, moet een gelijke kans maken om een aandeel te kopen, vindt Google.

Dutch auction

Om dat te bereiken heeft het bedrijf een list bedacht: een veiling. Het is geen gewone veiling, waarbij deelnemers tegen elkaar opbieden, maar een zogeheten 'Dutch auction' waarbij mensen van tevoren bedenken hoeveel ze willen betalen en dat bedrag bekendmaken aan de organisator van de veiling.

Bij de uitgifte van aandelen begint Google bij degene die het hoogste bod heeft uitgebracht en gaat vervolgens naar beneden, totdat de aandelen 'op' zijn. Degene die het laagste bod heeft uitgebracht maar nog wel aandelen krijgt, bepaalt de prijs. Alle andere 'hogere' bieders betalen hetzelfde bedrag per aandeel.

Dit systeem is niet alleen gunstig voor de 'gewone' beleggers, ook Google kan ervan profiteren. Vergelijk het met de oude dotcom-beursintroducties. Daarbij steeg de waarde van de aandelen op de eerste dag vaak zo snel dat de betreffende bedrijven net zo goed een veel hoger bedrag per aandeel hadden kunnen vragen.

Met andere woorden: internetbedrijven hadden destijds nog meer geld kunnen ophalen met de uitgifte van aandelen. Of ze hadden minder aandelen hoeven uitgeven om toch het gewenste bedrag op te halen. Met een veiling wordt dit probleem opgelost, zo is het idee.

Koers-winstverhouding

De kans dat de beursprijs op de eerste handelsdag flink stijgt, wordt door het veilingsysteem van Google flink verkleind. De opbrengst voor Google is - in theorie - immers optimaal. "Een veiling is het eerlijkste en meest transparante systeem en zorgt voor de beste prijs voor de verkoper", vatte Paul Klemperer, hoogleraar economie aan de universiteit van Oxford, het bij de bekendmaking van Google's veilingplannen in The New York Times samen.

Daar zit dan ook meteen het probleem, stellen critici. Door het veilingsysteem bestaat de kans dat de aandelen Google worden overgewaardeerd. Om maar niet buiten de boot te vallen, zullen sommige mensen veel te hoge bedragen bieden. Bovendien vragen sommige deskundigen zich af of eenvoudige beleggers wel zijn toegerust om een goede schatting te maken van de waarde van een bedrijf.

Er is veel kritiek op de door Google voorgestelde uitgifteprijs van tussen de 108 en 135 dollar per aandeel. Volgens sommige analisten is die prijs veel te hoog. De waarde van Google zou met een dergelijke prijs uitkomen op ruim 30 miljard dollar. Dat is 300 keer de winst over 2003: een koers-winstverhouding die doet terugdenken aan de tijden van de dotcom-hype.

Het is ook mogelijk dat er onvoldoende beleggers zijn die 108 dollar of meer per aandeel willen neerleggen - een scenario dat gezien de kritiek op de introductieprijs en het recente negatieve sentiment op de beurzen niet ondenkbaar is. In dat geval zit Google met een probleem: de opbrengst van de beursgang valt dan lager uit dan gehoopt. Dat kan weer gevolgen hebben voor het uitvoeren van alle grote plannen die Google heeft.

Reputatieschade

Econome Ann Sherman verklaarde in mei tegenover The New York Times dat de ervaring in andere landen uitwijst dat aandelenveilingen vaak verkeerd uitpakken. Ze wees onder meer op de veiling van aandelen Singapore Telecom. Op de dag van de beursintroductie steeg het aandeel nog wel, maar kort daarna werd het in snel tempo minder waard.

Een dergelijk scenario zou ook voor Google dreigen, met alle reputatieschade van dien. Google is zich van die risico's bewust. Zo behoudt Google zich het recht voor om uiteindelijk zelf de introductieprijs van het aandeel te bepalen. Ook kan het bedrijf speculatieve en manipulatieve biedingen van de hand wijzen.

Zie ook: De groeistuipen van Google