Deze week meldde het ministerie van Economische Zaken dat er zestig reacties op ACTA zijn gekomen. Daarvan zijn 38 publiek. Webwereld zet de vijf meest in het oogspringende van niet usual suspects op een rijtje.

Meer macht voor Brein

Een groot voorstander is zonder enige twijfel R.H.K. de Vries die beweert eerlijk te betalen voor auteursrechtelijk beschermd materiaal. “Ik hoop dat piraterij eindelijk eens een keer goed hard aangepakt gaat worden. Piraterij maakt namelijk alles kapot”, schrijft de scholier aan EZ. “Zelf ben ik nog één van die weinige brave burgers die zijn cd's, dvd's en software nog gewoon koopt (slechts 10 procent wordt tegenwoordig namelijk nog maar legaal aangeschaft).”

Een belangrijke oplossing ziet hij in het omvormen van Stichting Brein tot een overheidsinstantie met de autoriteit om websites uit de lucht te halen “indien overduidelijk is dat de website niet deugt. In het geval het om een website gaat die niet in Nederland wordt gehost, zou Brein de website meteen moeten kunnen blokkeren door middel van een landelijke firewall”, meent hij ook.

“Bovendien zouden providers meteen adresgegevens van beheerders en van downloaders aan Brein moeten afstaan, zodat de beheerders direct achter de tralies kunnen worden gezet. Ze kunnen de downloaders een acceptgiro sturen, zodat ze meteen de boete van hun vergrijp kunnen betalen”, is de ideale remedie. Afsluiten van internet hoeft wat hem betreft weer niet omdat je downloaden op lage snelheden ook kunt frustreren. “Word je meerdere keren betrapt op het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal, geeft Brein een seintje aan de provider, waarop deze de snelheid van de internetverbinding van de downloader voor een jaar lang beperkt tot 0,5 mbit.”

Niet ver genoeg; ook patenten

Voor Ir. R.J. Peters van Philips moet ACTA veel verder gaan dan nu gebeurt. Het bedrijf wil een betere bescherming hebben voor de patenten van de onderneming. Dat standpunt is niet nieuw, omdat Philips in het verleden al het dreigement uitte om Europa te verlaten als er geen softwarepatenten komen.

Peters schrijft dan ook: “Een beperking tot namaak (counterfeit, d.w.z. merkinbreuk) en piraterij (piracy, in het TRIPs verdrag beperkt gedefinieerd als auteursrechtinbreuk) zoals nu overwogen, lijkt ons dan ook onvoldoende, omdat dan geen bescherming gegarandeerd is voor octrooien en modellen, en dat zou een gemiste kans zijn voor een adequate bescherming van innovatie, die voor een belangrijk deel gedreven wordt door technologische ontwikkelingen.”

De gloeilampenfabriek maakt zich ook zorgen over zalvende woorden van de Europese Commissie om vooral niet zomaar generieke medicijnen aan te pakken. “Er is veel te veel “Viagra” te verkrijgen die als je geluk hebt niets doet, maar in andere gevallen waarschijnlijk ernstige risico’s met zich meebrengt voor de gebruiker. Ook hier geldt dat vast moet komen te staan dat er geen sprake is van inbreuk in het land van bestemming en dat de bestemming niet gewijzigd kan worden naar een land waar wel sprake is van inbreuk”, stelt het bedrijf.

TNO: ACTA misleidend en overbodig

Professor dr. ir. E. Huizer van TNO heeft duidelijk minder handelsgeest en ziet vooral problemen voor de rechtsstaat. “TNO merkt op dat de naam Anti-Counterfeiting Trade Agreement in hoge mate misleidend is. De scope van ACTA is in het beschikbaargestelde concept immers niet beperkt tot het sanctioneren van de handel in namaakartikelen”, concludeert de hoogleraar. Zijn ICT-afdeling reageert juist op de vele digitale aspecten aan het verdrag.

De professor werpt de vraag op of ACTA veel toevoegt, omdat er nu al wereldwijde en Europese verdragen zijn die het intellectueel eigendom beschermen. Het nieuwe verdrag is op heel basale punten vaag. “Voorafgaande aan een inhoudelijke bespreking van het ACTA-concept merken wij op dat de kernbegrippen “counterfeit” en “piracy” nergens in het ACTA-ontwerp zijn gedefinieerd”, stelt hij dan ook.

Daarnaast ziet TNO nu nieuwe regels komen, waarbij onduidelijk is wat de burger daarvoor terugkrijgt. Huizer wijst er bijvoorbeeld op dat bij een patent het openbaar maken van het octrooi het wisselgeld voor het tijdelijk monopolie is: “Bijvoorbeeld in de vorm van het recht (backup) kopieën voor eigen gebruik te vervaardigen, het recht tot reverse-engineering van software ter achterhaling van interfacespecificaties, maar ook uitzonderingen op het uitsluitende recht van de auteursrechthouder met betrekking tot nieuwsgaring en onderwijs. Ook kan de handhaving van het auteursrecht, zeker in het digitale domein, op gespannen voet staan met het privacyrecht.”

TNO vreest dat ACTA doorschiet: “Uitgaande van het algemene beginsel dat restrictief overheidshandelen niet disproportioneel mag zijn ten opzichte van het beoogde effect, pas hier de vraag of de zware sancties die ACTA voorstelt en die zijn ingegeven door de counterfeiting problematiek, wel passend zijn ten aanzien van de fundamenteel andere problematiek rond internet-piracy.”

Rechtenbeheer is achterhaald

De toon van TNO vindt overigens ook bijval van sommige rechthebbenden uit de muziekindustrie.

“In eerste instantie had ACTA betrekking op het bestrijden van namaak en piraterij. Gaandeweg is ook digitaal auteursrecht erbij betrokken. Daarbij lijkt de entertainmentindustrie een centrale rol te spelen. En dat terwijl de consumenten en vooral ook de individuele makers hierin minstens zo belangrijk zijn”, schrijft Mr. J.W. Kalkman in zijn bijdrage. Hij ziet dat vooral veel industrie niet met de tijd is meegegaan.

“Het beheer van muziekauteursrechten heeft zich nauwelijks meeontwikkeld”, meent hij dan ook. “Rechtenbeheer is echter nog steeds gebaseerd op de oude situatie en die is al niet ideaal.” Daarmee doelt hij op de klachten van gebruikers, die ongelukkig zijn met de beperkingen en de tarieven. Ook de makers zijn volgens hem niet gelukkig: “Muziekauteurs klagen over het beperkte nut van aansluiting bij collectieve organisaties: rendement is er op termijn en niet voor “de kleintjes”, de repartitie (de verdeling van inkomsten) is door de veelheid van (deel-)rechthebbenden en ingewikkelde verdeelsleutels ondoorzichtig.”

Wat hem betreft kiest ACTA dan ook de verkeerde route. “Illustratief is de kritiek van de koepelorganisatie van Europese privacytoezichthouders. Die stelt vast dat implementatie van ACTA tot gevolg kan hebben dat providers op grote schaal gebruikers gaan monitoren en dat zou in strijd zijn met de Europese privacyregels. Ook wordt het eenvoudiger voor rechthebbenden om de identiteit van internetgebruikers op te vragen”, meent Kalkman.

Wat hem betreft kan het veel beter. “Internet is een veelbelovende omgeving voor individueel beheer van rechten en de levering van rechten op verzoek aan gebruikers. In die omstandigheden hebben de auteurs volledige controle over hun rechten. En daar gaat het eigenlijk om: het belonen van creatieve personen voor hun creatieve inspanningen.”

Geheim

Van de reacties worden 22 in het geniep behandeld, net als het 'handelsverdrag' zelf.

Bonus: verouderde conceptversie

Overigens konden partijen hun mening geven over een verouderd concept van het verdrag. Inmiddels zijn er twee geheime onderhandelingsronden geweest en volgt komende maand nog zo'n achterkamersessie. Als er uiteindelijk een heus akkoord is, is het onzeker of er dan opnieuw een consultatieronde komt.

Een ding is zeker: veel uithalen zal het niet, omdat zeer waarschijnlijk Europa beslist en de Tweede Kamer het nakijken heeft. De consultatie levert dan vermoedelijk niet veel meer op dan een mooie vulling van “De Vijf” op Webwereld.