1. Prominente rol ICT

In de laatste regeringsperiode heeft de Tweede Kamer zich actief bemoeid met ict bij de overheid. Meer dan ooit werd hierover gesproken in de politieke arena en dus heeft een stem ook invloed op het ict-beleid bij diezelfde overheid. In 2008 was er heibel over de desktopaanbesteding GOUD, bij herhaling is gesproken over onderwerpen als slimme energiemeters, de OV-chipkaart, Nederland Open in Verbinding (NOiV), de vraag waarom ICT-projecten zo vaak over budget gaan en te lang duren.

Bij de laatste stemming voor de verkiezingen werd duidelijk dat ict ook de komende periode belangrijk zal worden. Zo krijgt de Algemene Rekenkamer een verzoek om eens uit te zoeken wat het Rijk en gemeenten kunnen besparen met de inzet van open standaarden en open source-software.

2. Toekomstplannen

Voor de nabije toekomst staan er veel onderwerpen op de politieke agenda waar echte keuzes moeten worden gemaakt. Zo scant de politie her en der kentekens van auto's die de stad inrijden, waarbij het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) problemen heeft met de duur van de opslag van die data. Om toch de opslag van die gegevens legaal te maken, zal de wet worden aangepast als het aan demissionair minister Ernst Hirsch Ballin ligt.

Ook wordt er deze maand weer onderhandeld over het achterkamertjesverdrag ACTA dat mogelijk voor burgers zeer verstrekkende gevolgen gaat krijgen. Op stapel staan controles aan de grens, het afpakken van de internetverbinding na auteursrechtenschendingen, fors zwaardere straffen en verdere inperking van de rechten van consumenten. Al heeft de Tweede Kamer weinig tot niets meer te zeggen over de niet-strafrechtelijke gevolgen van ACTA, een stem kan een deel van het verdrag nog steunen of juist tegenhouden. Zo is mogelijk af te dwingen dat Nederlanders niet zomaar in een vreemd land worden vervolgd.

3. Dreiging van beleid

Er zijn veel plannen die in het verleden een rol hebben gespeeld en die nu opnieuw terug lijken te komen. Zo is er de schuldendatabank, waarbij van alle Nederlanders een profiel wordt bijgehouden. Het CBP heeft dit idee bij herhaling afgeschoten en toch wordt nog steeds aangestuurd op de invoering ervan. De dreiging van dit beleid blijft opdoemen.

Van heel andere aard, maar niet minder belangrijk is de dienstverlening van de overheid, die digitaal maar niet wil vlotten. Het komende kabinet moet ingrijpen op de falende projecten rond de elektronische overheid. Het zogeheten Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP) mist regie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Ofschoon onderzoek uitwijst dat dit een urgent probleem is, heeft de verantwoordelijke staatssecretaris de hete aardappel doorgeschoven naar een volgend kabinet.

Verder wordt er nog altijd gewerkt aan een bewaarplicht verkeersgegevens. De introductie moet nog gebeuren en het onderwerp staat nog steeds ter discussie. In diverse Europese landen wordt nog geprocedeerd en het onderwerp wordt mogelijk ongrondwettig verklaard. Dat zal leiden tot een nieuwe behandeling en de wens van de Tweede Kamer is juist dan erg belangrijk. Wie er dan in die Tweede Kamer zitten, wordt nu met bepaald, ook met jouw stem.

4. Digitale agenda van Economische Zaken

Eerder deze week is het formatiedossier van het ministerie Economische Zaken uitgelekt. In het stuk staat het een en ander over ict, wat in z'n geheel in het parlement zal komen. Daarbij is duidelijk dat groene ict een spannend onderwerp is wat de overheid betreft.

Minder interessant lijkt de introductie bij de overheid zelf van open source-software. Dat is verworden van speerpunt tot 'beleid dat staat als een huis'. Terwijl er toch nog wel vraagtekens vallen te plaatsen bij de mate waarin open source gevestigd of geaccepteerd is. Open standaarden zijn wel belangrijk, maar belangrijker lijkt interoperabiliteit. De ambities voor de digitale agenda van EZ, wat zich uit in het actieprogramma Nederland Open in Verbinding, lijken afgezwakt. Aan de andere kant bevat het formatiedossier specifieke aandacht voor privacy-by-design wat betreft ict-overheidsprojecten en wordt er gepleit voor het inzetten van meer privaat-publieke samenwerking.

5. ICT is hot

Laten we het maar eerlijk zeggen: ict is hot. En alomtegenwoordig; niets is of kan meer zonder. Er is zelfs een aparte stemwijzer op digitale onderwerpen van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom. Natuurlijk vanuit het oogpunt van burgerrechten. Ook is er voor het eerst een partij, die zich vooral met digitale zaken bezighoudt: de Piratenpartij.

Of het nu gaat om vingerafdrukken in het paspoort, de bodyscan op luchthavens, bewakingscamera's in het straatbeeld, innovatiepremies of 'simpelweg' bezuinigingen de heren en dames politici hebben een belangrijke taak. Een leraar geschiedenis leerde mij ooit dat ik moest stemmen, omdat anders zíjn stem dubbel zou tellen. Wie niet stemt, mag vrezen dat de stem van niet-it'ers dubbel telt.

Dit artikel is de laatste uit deze serie voor de Kamerverkiezingen. Lees de standpunten over: Open standaarden en open source (NOiV) Elektronisch patiëntendossier (EPD) Digitale dienstverlening (E-Overheid) Auteursrechten Privacy