Microsoft ziet zijn applicatiepakket Office bedreigd. En laat dat niet over zijn kant gaan. Het pakket is al jaren groot, enorm groot op de markt. Ondanks de al jaren geldende kritiek dat nieuwe versies weinig nieuws brengen, of teveel functies hebben die maar een fractie van de gebruikers echt gebruiken. Vergeet niet, naast Windows is ook Office een gigantische melkkoe van Microsoft. Volgens Computerworld komt zo'n 30 procent van de totale omzet van het grote softwareconcern uit Office.

Door slimme verkooptaktieken (Word los kan duurder zijn dan heel Office), reservoirs aan oude documenten, en handige integratie met backendsystemen als Exchange en Sharepoint is Office bijna onmisbaar. De gewone consument vraagt wel eens waar Word zit op de nieuw aangeschafte pc, want "dat hoort toch gewoon bij een computer?". Toch is er concurrentie die een kans maakt, zoals de Apps en Docs van internetreus Google, bij de consument welbekend. Het is dus tijd voor Microsoft om de concurrentie af te snijden. Vijf stappen die ceo Steve Ballmers kassa doen rinkelen.

1 Deal voor Nokia-telefoons

Microsoft offert Windows Mobile ten gunste van Office. De mobiele telefoon, of de smartphone, is immers het platform van de toekomst. Waarom een zware laptop of een kreupele netbook meezeulen als je toch al een telefoon bij je hebt, waarmee je dus ook internet op kunt. Goed, lange stukken typen gaat niet zo lekker, maar wie schrijft er nog complete brieven of lange epistels op zijn telefoon? We gaan naar de Twitter-lengte voor teksten. Maar we lezen mobiel wel veel, ook bedrijfsdocumenten zoals spreadsheets, presentaties en kleine databases.

Dus rookt Microsoft de vredespijp met Nokia, waarmee het concurreert op het vlak van besturingssystemen voor mobiele telefoons. Alleen is Nokia hier marktleider en is de Windows-producent de kleine 'wannabe', al jaren. Windows Mobile is vierde, na nieuwkomer iPhone OS dat alleen draait op Apple's eigen smartphone. En de achterstand op Apple neemt toe, aldus Gartner.

Dat onderzoeksbureau concludeert dan ook dat Microsoft zijn Windows Mobile nu min of meer opgeeft en Office voor laat gaan. Beter meer gebruikers winnen voor dat veelgebruikte kantoorpakket dan het achterlopende smartphoneplatform proberen te stutten met exclusiviteit voor dat eigen pakket. En met deze nieuwe strategie dus veel meer Office-gebruikers kunnen winnen. Kassa!

2 'Gratis' webuitvoering

Idem dito voor de gratis webuitvoering van Office 2010, dat begin komend jaar uitkomt. Rijkelijk laat ja; online-concurrenten zijn er al jaren. Maar bieden minder functionaliteit en zijn gewoonweg minder ingeburgerd. Ja, puristen zullen zeggen dat online-kantoorapplicaties niet de enorme Office-bloat van overtollige functies bevatten. Maar bedrijven zijn huiverig om hun informatie zomaar op internet te zetten. Het vertrouwde Office lijkt dan veiliger.

Maar goed, Microsoft geeft dus weg waar het nu geld mee verdient? Nou, nee. Office Web Apps zijn gratis voor de consument, die vaak toch al geen volledige - of legale - Office gebruikt. Voor zakelijke gebruikers is er een Office-licentie nodig. Die veel bedrijven toch al hebben, en waardoor ze niet zo gauw naar een online-alternatief als Google Apps zullen gaan. Waardoor ze niet op termijn de Office-software zullen dumpen. Dus blijven betalen. Kassa!

3 Gleichschaltung met de Mac

Mac-fans roepen al jaren dat Apple-computers terrein winnen en nu is het dan echt zo. Microsoft heeft er niet bepaald last van, ondanks het Vista-fiasco. Toch neemt het Macs op de hak met recente reclames. En besluit het geld te verdienen aan dat groeiende aantal OS X-gebruikers door die een nieuwe versie van Office te beloven. Office 2010 voor de Mac komt eind volgend jaar uit, net geen jaar na de aankomende nieuwe versie voor Windows.

Bovendien krijgt de Mac-uitvoering ook Outlook. Die mail- en agenda-applicatie vervangt dan Entourage, waarmee Office op de Mac meer gelijk wordt met de Windows-uitvoering. Dat was in het verleden wel anders: niet alleen kwam de Mac-software veel later uit, maar het had ook een andere naam, ander uiterlijk en andere functionaliteit. Office 2008 was volgens Microsoft zelf de snelst verkopende versie van Office voor de Mac in de afgelopen 19 jaar. Dat succes wil het concern herhalen met versie 2010. Kassa!

4 ODF vóór OpenXML

Liefst had Microsoft ODF een zachte dood zien sterven, om OpenXML de standaard voor de toekomst te laten zijn. OpenXML, of Office OpenXML (OOXML), dat oorspronkelijk door de Office-producent zelf is ontwikkeld en later tot officiële open standaard is verheven. Wat tijdens en na die standaardisatie tot veel kritiek heeft geleid. Maar ODF is er nog, en is ook een officiële open standaard. Eentje die bij veel overheden de formele voorkeur heeft, of zou moeten hebben volgens officieel beleid. ODF heeft gewonnen, geeft zelfs Microsoft toe.

Zoals de meeste ict-leveranciers geeft het bedrijf zijn klanten waar die om vragen. Dus krijgt Office 2007 ondersteuning voor ODF, zelfs eerder dan support voor de nieuwste versie van het 'eigen' OpenXML-formaat. Office kan dan niet afvallen in aanbestedingen en projecten als ODF-support een harde vereiste is. Dat plus de inertie van de vertrouwdheid met Office, of een reservoir aan oude documenten, zorgt ervoor dat Microsofts kantoorpakket in gebruik blijft. Mogelijk zelfs weer klanten kan winnen. Kassa!

5 Kwartetten met patenten

Klinkt gek nu Microsoft net een patentenzaak over Office-onderdeel Word keihard heeft verloren. Een forse boete is opgelegd en een verkoopverbod op Word (en daarmee Office) 2003 en 2007 dreigt. Maar het bedrijf gaat in hoger beroep, bezit zelf een breed scala aan patenten en heeft geld, veel geld. Dus kan het aanklager i4i afkopen, of een wederzijdse patentenruil doen.

Daarmee valt dat i4i-patent op het maken en gebruiken van aangepast xml af te vangen, mits dat in Microsoft Office gebeurt. Of OpenOffice dat kan, is maar de vraag. Mogelijk is het patent van i4i ook van toepassing op ODF. Allebei argumenten die Microsoft kan gebruiken in het voordeel van zijn kantoorpakket.

Niet alleen patenten van derden, ook het eigen patentportfolio versterkt Office. Het bedrijf heeft zelf net een week voor de i4i-tegenslag weer eens een patent toegewezen gekregen, voor het bewerken van xml-tekstbestanden. Ceo Steve Ballmer heeft de open source-concurrentie eerder al gedreigd met patenten. Bedrijven, zowel leveranciers als afnemers, willen dat risico waarschijnlijk niet lopen. Dus (blijven) kiezen voor Office. Kassa!