Het is vrijdag 13 maart precies twintig jaar geleden dat het web is ontstaan. Wetenschapper Tim Berners-Lee schrijft in maart 1989 zijn voorstel voor een uitgebreid informatiebeheersysteem. Dat bestaat uit onderling verbonden documenten (hypertext) in een web van knooppunten (nodes).

Iedereen kent het web tegenwoordig en veel gewone mensen verwarren het zelfs met het hele internet. Of denken dat ICQ, MSN of Compuserve deel van het web zijn. De Webwereld-lezer weet wel beter. Hier vijf weetjes over het web die niet iedereen kent.

Next Cube

Het web is letterlijk begonnen op een Next Cube. Wetenschapper en webschepper Tim Berners-Lee schrijft in 1990 zelf een webserver, die hij vervolgens draait op zijn werkstation bij onderzoekscentrum CERN in Genève. De Next Cube is een op Unix gebaseerd werkstation van het bedrijf dat Apple-grondlegger Steve Jobs had opgezet nadat hij in 1985 door de Apple-directie aan de kant was gezet.

Finse browser

De eerste grafische webbrowser is Mosaic. Uit dat universiteitsproject is later Netscape voortgekomen. Een groep Finse ontwikkelaars heeft echter een jaar vóór het verschijnen van Mosaic al een eigen grafische browser gemaakt: Erwise.

De vier techneuten (drie mannen en één vrouw) zijn in 1991 studenten aan de technische universiteit van Helsinki (HUT) en maken een programma om met muisklikken over het nog kleine netwerk van het world wide web te navigeren. Deze www-browser voor het X Window System is begin 1992 af.

Daarna zijn er nog wel andere vroege browsers verschenen, maar Erwise is eerder. Wegens gebrek aan commerciële mogelijkheden heeft de Finse browser niet de wereld veroverd. Dat lijkt nu ongelofelijk, maar niemand in die tijd wist dat het web zó belangrijk zal worden.

Netscape

De eerste browser voor de gemiddelde pc-gebruiker is volgens velen de Netscape Navigator. De allereerste proefversie verschijnt in oktober 1994, waarna de wereldverovering van start gaat. Tot de neergang, zo rond 1998. Enerzijds door concurrentie van Microsofts Internet Explorer en de koppeling van die browser aan het marktdominante Windows. Anderzijds door zwalkend beleid bij het bedrijf Netscape en het opzwellen (bloat) van de Navigator/Communicator-software. Na versie zoveel is het aanvankelijk inferieure IE bijgetrokken en begint Netscape het af te leggen.

Uiteindelijk is de browserpionier toch enigszins teruggekomen. Niet het bedrijf zelf wat immers is verdwenen in America Online, maar de software. De door Netscape ooit vrijgegeven broncode heeft na veel omwegen geleid tot Mozilla, de basis voor Firefox.

Browsers zijn dan ook al jaren onmisbaar voor client-computers. Sommige rowsermakers wilden op alle OS-plaformen kunnen draaien. Zelfs Windows-producent Microsoft heeft zijn browser IE niet alleen jarenlang uitgebracht voor het Mac OS (versie 9 en de op BSD gebaseerde opvolger OS X), maar ook voor bijvoorbeeld Unix-variant Solaris van Sun Microsystems. Derde partijen hebben weer oerbrowser Mosaic uitgebracht voor een serverplatform als OpenVMS.

Webwereld

In november 1995 ziet Nederlands’ eerste ict-nieuwssite het licht; Webwereld gaat van start. Ok, wat jaartjes na het ontstaan van het web zelf, maar slechts een of twee jaar na het begin van de massamarkt voor het web. In 1993 komt oerbrowser Mosaic uit en in 1994 volgt de gebruiksvriendelijkere Netscape Navigator.

Webwereld brengt meteen al primeurs zoals het tonen van de homepage (index.html) van de toen nog geheime website van dagblad De Telegraaf. Ook de komende driedimensionale toekomst van het web is belicht. Een toekomst die er nooit van is gekomen, of je moet Second Life zien als realisatie van die toenmalige hype. Die artikelen uit de begintijd zijn niet bij alle migraties even goed meegekomen. Het online-archief gaat helaas niet verder terug dan september 1997.

Semantisch

De volgende stap is, al jaren, het semantische web. De huidige hype rond Web 2.0 is eigenlijk nog een tussenfase die voortbouwt op de eerste stap in de ontwikkeling van het web. Die eerste fase draait om het delen en koppelen van informatie. Web 2.0 bouwt daar op voort met meer, snellere en multimediale interactie, zoals bloggen, Twitteren, YouTube en rondhangen op Hyves. Bloggen is overigens ook alweer bijna twaalf jaar geleden uitgevonden.

Zelfs een revolutie als die van dynamische webpagina’s, die tegenwoordig heuse applicaties zijn, behoort voorlopig nog tot de tussenfase. AJAX maakt het web tot een applicatieplatform, maar semantisch is het nog niet.

Webuitvinder Berners-Lee werkt al jaren aan het ‘ware’ semantische web, samen met vele andere wetenschappers. Dit is de volgende evolutionaire stap voor het web waarbij de waarde en onderlinge context van informatie en diensten op het wereldwijde netwerk in kaart worden gebracht. Verbindingen, combinaties en daarmee functies worden dan op basis van die weging automatisch geschapen of gevormd. Het web moet daarmee ‘begrijpen’ wat gebruikers, mensen, machines en software op en van het web willen.