De misschien wel belangrijkste conclusie van de zoektocht naar de beste teksteditor is dat het aanbod aan teksteditors enorm groot is. De zeven door ons geteste teksteditors vormen maar een fractie van het totale aanbod. Zelfs al kozen we gericht enkele goed-bekendstaande editors, ook als we dat zouden blijven doen konden we nog maanden doorgaan met andere goed-bekendstaande editors. Zelfs als we de oude teksteditors niet meerekenen waarvan de ontwikkeling al lang is gestopt, blijft er een overweldigend aanbod.

De tweede conclusie is dat er binnen het enorme aanbod ook erg grote verschillen zitten in functionaliteit en kwaliteit. Syntax-highlighting is een functie die elke editor heeft, maar de mate waarin het foutloos werkt en het aantal talen dat wordt begrepen maken het verschil. Veel leveranciers lossen deze laatste moeilijkheid op door gebruikers zelf de mogelijkheid te geven om modules voor script- en programmeertalen te maken en deze te integreren met hun product. De kwaliteit van deze modules is echter wisselend, en ze worden ook niet altijd bijgewerkt met elke nieuwe versie van de script- of programmeertaal. ‘Perl-ondersteuning’ is dus niet altijd Perl-ondersteuning!

Wat moet een teksteditor bieden?

Een teksteditor is een computerprogramma om tekst te bewerken. Het gaat daarbij niet om mooie documenten of printjes, zoals bij een tekstverwerker, het gaat om scripts, om code van webpagina’s, om de configuratie van een server, router of firewall. Typische functies die daarbij horen zijn syntax-highlighting, waarbij gelijke delen van de code een gelijke kleur krijgen, waardoor de coder een snel overzicht over de tekst krijgt. Ook belangrijk is autocompletion, waarbij het programma meeleest en zelf bijvoorbeeld een sluitcode invoegt, of voorstellen doet voor de opties bij een commando. Andere handige functies zijn het werken met reguliere expressies, het vergelijken van twee of meer versies van een document, werken met blokselecties.

Daarnaast is er de functionele kwaliteit. Een teksteditor moet eigenlijk echt grote bestanden kunnen openen en bewerken. Opvallend was dat veel programma’s daar toch problemen mee hebben. Een door ons gebruikt bijna 2GB groot logbestand van een gecrashte applicatie, was voor de meeste teksteditors te groot. Alleen UltraEdit en Vim openden het probleemloos.

Conclusie

De afgelopen weken testte Webwereld achtereenvolgens Notepad++, UltraEdit, Geany, Vim, Emacs, PSPad en BBEdit. Producten voor Windows, Linux en Mac OS X, maar zelden voor alle drie. Dat laatste geldt alleen voor Vim, Emacs en in iets mindere mate voor UltraEdit. Bijna alle producten in de test waren gratis, behalve UltraEdit en BBEdit. Hoewel gratis altijd te prefereren is boven betalen, is geen van beide producten zo duur dat de prijs een bezwaar kan zijn. De productiviteitswinst die een prettige teksteditor in het dagelijks gebruik oplevert maakt de prijs van het product nauwelijks relevant.

Slechte producten zijn we in de test niet tegengekomen. Op basis van functionaliteit en gebruiksgemak was er al snel een voorkeur voor UltraEdit en Notepad++. Vim en Emacs vallen op door hun openheid en de enorme community die achter deze producten zit, maar ook door een erg steile leercurve. Intuïtief zoeken naar een functie door maar wat rond te klikken in het programma, levert bij Vim en Emacs duidelijk minder resultaat op dan bij de andere programma’s. Sneller is een duik nodig in een helptekst of online forum. Google is een zeer belangrijke add-on van deze programma’s.

Van de geteste programma’s wisten alleen Vim en UltraEdit ons 2GB grote testbestand te openen en te bewerken. Zij scoren daardoor als enige 10 van 12 mogelijke punten op functionaliteit. UltraEdit heeft daarbij wel een hele drukke interface, maar ook beginners zullen er snel mee uit de voeten kunnen. Bovendien leverde een test van de support van de makers van UltraEdit binnen een werkdag de gewenste hulp op, zonder dat ook maar naar een licentiecode of onderhoudscontract werd gevraagd. Een nadeel van UltraEdit is echter de vergelijkingsfunctie die weinig intuïtief is en bovendien functioneel beperkt. Wie onbeperkt wil vergelijken, moet opnieuw in de buidel tasten voor de commerciële UltraCompare-uitbreiding. Dit geldt niet voor Vim waar al deze functionaliteit inclusief is of via een module toegevoegd kan worden.

De winnaars

Eén beste editor is er dus niet, het zijn er twee. Vim en UltraEdit eindigen gelijk. Het zijn allebei zeer goede teksteditors en door hun zeer verschillende karakters zullen ze beide zonder probleem een eigen publiek voor zich zullen kunnen winnen.