De hele wereld komt de huiskamer binnen, verhalen uit verre streken en breaking news voorzien van schokkende beelden. Er lijkt nauwelijks een verband tussen dat nieuws en de realiteit van de Vinex-locatie. De bewoners hebben alles gehoord en gezien op TV maar het is nauwelijks tot ze doorgedrongen.

Ik moet heel erg aan Vinex-locaties denken bij de ophef over de Cryptophone. Wie ooit wel eens een beetje op internet heeft rondgekeken, en dan bedoel ik geen porno surfen, weet dat er een debat over cryptografie is geweest. Er was iets met PGP en export maar gelukkig is dat probleem nu opgelost. Zelfs de verveelde Vinex-surfer weet dat. Althans dat dacht ik.

De Cryptophone is een XDA, een gecombineerde GSM en organiser waarop Windows Pocket PC draait. Rop Gonggrijp heeft de XDA voorzien van een speciaal stuk software waarmee de spraak wordt versleuteld. Deze niet-afluisterbare mobiele telefoon heeft bij politie en media voor beroering gezorgd. Het Tweede Kamerlid Van Haersma Buma (CDA) heeft de ministers van justitie en economische zaken zelfs gevraagd of de telefoons verboden kunnen worden. Het Kamerlid en vertegenwoordigers van de politie vrezen dat de Cryptophone de opsporing hindert.

Even leek het dat crypto iets heel nieuws was. Zomaar, ineens uitgevonden op een zolderkamer vol met hackers. De makers van de Cryptophone moesten wel een gat in de wet hebben ontdekt, of in de markt. Dit had niemand kunnen voorzien. Hier moet tegen worden opgetreden. Een typische Vinex-gedachte.

Begin jaren negentig schreef de Amerikaanse programmeur Philip R. Zimmermann software om e-mail te versleutelen. Pretty Good Privacy (PGP) 1.0 werd in 1991 gemaakt, het tijdperk van de Bulletin Board Systems (BBS). Nadat het publiek rond 1993 toegang kreeg tot internet verspreidde de software zich snel naar het buitenland. Voor cryptografie golden op dat moment nog strenge exportbeperkingen, om te voorkomen dat crypto werd verspreid naar landen die de VS vijandig gezind waren. Zimmermann kreeg dan ook de Amerikaanse autoriteiten achter zich aan die hem beschuldigden van de illegale export van PGP. Maar Zimmermann heeft nooit een boete betaald of in de gevangenis gezeten. De reden is simpel. De overheid kwam er snel achter dat in het internet-tijdperk exportbeperkingen voor software onmogelijk te handhaven zijn. Bovendien bleek dat het belang van crypto voor e-commerce, informatiebeveiliging en vertrouwelijke communicatie onvervangbaar is. Stap voor stap werd de export vrijgegeven.

Tot ver in de jaren negentig hebben overheden over de hele wereld nog flink tegengestribbeld. Ook in Nederland, waar in 1994 werd overwogen om crypto gewoon te verbieden. Tot in 2002 werd in dit land door de ministeries van justitie en binnenlandse zaken gepleit voor achterdeurtjes in crypto, zogenaamde key escrow. In de meeste andere beschaafde landen was die discussie al enkele jaren daarvoor tot een goed einde gebracht. Maar in de Vinex-locatie gaat dat nu eenmaal wat langzamer. Of maakt de overheid hier gewoon beter gebruik van de naïviteit van haar inwoners?

In Nederland is het gebruik van cryptografie legaal en is iedereen vrij om zijn telecommunicatie of bestanden te versleutelen. PGP is legaal. De Cryptophone is legaal. Dit is geen toeval, bijvoorbeeld omdat de wetgever nog nooit over crypto heeft gedacht. Nee, crypto is legaal omdat overheden in binnen- en buitenland in de afgelopen 10 jaar tot de conclusie zijn gekomen dat crypto goed is. Ik denk dat het ook zo blijft. Cryptografie is belangrijk voor onze privacy, onze economie en ter bescherming van onze kwetsbare informatie infrastructuur. Zal de Cryptophone de opsporing hinderen? Misschien, en dan moet de politie iets nieuws verzinnen. Zo gaat het al heel lang met nieuwe technologie. Niets nieuws onder de zon.