Wat is er aan de hand? Jurgen Verstrepen, volksvertegenwoordiger voor het Vlaams Belang (voorheen het Vlaams Blok), kreeg in december van het Vlaams Commissariaat voor de Media (VCM) een boete (pdf) opgelegd van 12.500 euro voor het uitzenden van een radioprogramma. Dit programma werd enige tijd via de kortegolf uitgezonden en is nog steeds op internet te beluisteren.

Met zijn radioprogramma overtreedt Verstrepen volgens het VCM 'wetens en willens' (Vlaams voor 'willens en wetens') de regels. Verstrepen had zijn radiodienst moeten aanmelden bij het VCM. Bovendien is de radio-uitzending in strijd met het zogeheten Omroepdecreet. Daarin staat een radio-omroep onafhankelijk moet zijn van een politieke partij.

Van politieke onafhankelijkheid is in het geval van het programma van Verstrepen geen sprake. Het Vlaams Belang kondigde de radiodienst ooit aan als 'een eigen radiozender'. En, zo stelt het VCM vast, 'in het programma komen de standpunten van het Vlaams Belang en inzonderheid van de heer Verstrepen nadrukkelijk aan bod'.

Een terechte boete dus? Nee. Het besluit van het VCM illustreert duidelijk dat regels die hun nut hebben voor de 'gewone' wereld, bij de handhaving op internet soms tot bizarre situaties kunnen leiden. Zoals Verstrepen zelf schrijft: "Deze uitspraak van het VCM is een gevaarlijke uitspraak voor iedereen die actief is met internetsites en weblogs."

Weblogs

Er valt veel voor te zeggen om radiozenders die uitzenden via de ether aan regels te onderwerpen. De belangrijkste reden hiervoor is dat het aantal zenders dat (analoog) kan uitzenden om technische redenen beperkt is. Op internet kunnen daarentegen oneindig veel podcasts naast elkaar bestaan. Als ik een podcast uitzend, stoor ik daarmee niet de podcast van mijn buurman. Daarmee vervalt dus de belangrijkste reden om online radio-uitzendingen streng te reguleren.

Hoewel er aan ruimte op internet geen gebrek is, zou je natuurlijk nog steeds van mening kunnen zijn dat podcasts aan dezelfde regels moeten voldoen als reguliere radio-uitzendingen. Gelet op het boetebesluit van het VCM zou dat betekenen dat Vlaamse podcasters zich in het vervolg moeten aanmelden en dat ze bovendien politiek onafhankelijk moeten zijn.

Dat zijn onmogelijke eisen voor een internetradiostation. Als de redenering die het VCM heeft toegepast op het radioprogramma van Verstrepen consequent wordt doorgevoerd, zou dat de doodsteek betekenen voor de Vlaamse podcasts. Welke podcaster neemt de moeite om zich aan te melden bij het VCM? En waar houdt de regelgeving op? Als je podcasts gaat reguleren, waarom dan geen weblogs?

Verhofstadt

Het mooie van internet is nu juist dat de overheidsbemoeienis met wat er online verschijnt zo beperkt is. Warhoofden, complotdenkers, mensen met een spraakgebrek: op internet hebben ze allemaal de mogelijkheid om een radioprogramma te maken. Vrijheid, blijheid.

Dat ook een politicus van het Vlaams Belang van deze vrijheid gebruik kan maken, is onvermijdelijk. Verstrepen bevindt zich overigens in goed gezelschap: ook de Belgische premier Guy Verhofstadt biedt een podcast van zijn wekelijkse persconferentie aan.

Over wat er met de vrijheid van meningsuiting gebeurt als het Vlaams Belang het voor het zeggen krijgt, hoef je je niet al te veel illusies te maken. Zolang dat nog niet het geval is, moet de vrijheid van meningsuiting voor iedereen gelden. Ook voor mensen met een domme mening.

Maarten Reijnders is redacteur van Webwereld.