De speciale rapporteur van de VN die belast is met vrijheid van meningsuiting noemt geen landen bij naam, maar refereert heel expliciet aan “het vrijgeven van diplomatieke berichten door de organisatie Wikileaks”. Hij maakt zich duidelijk zorgen dat landen zich mogelijk niet houden aan het internationale recht.

“Het recht tot toegang tot informatie die in het bezit is van openbare gezagsdragers is een fundamenteel mensenrecht. Dat geeft elk persoon het recht te weten wat overheden oen in hun naam. Het is belangrijk oor de instandhouding, functioneren en samenstelling van het democratisch bestuur. Zonder deze rechtsbescherming is het onmogelijk voor burgers om de waarheid te kennen, rekenschap te vragen en volledig het recht uit te oefenen in politieke participatie”, zegt de VN in een uitgegeven verklaring.

Wat is nationale veiligheid

De VN wijst erop dat geheimhoudingswetten precies moeten omschrijven wat nu precies nationale veiligheid is. Daarin moeten duidelijk de criteria worden omschreven die worden betrokken bij de overweging of informatie wel of niet geheim moet blijven. Zoals bekend vindt de Amerikaanse regering dat de informatie die door Wikileaks bekend is en wordt gemaakt, geclassificeerd. De openbaarmaking zou slecht zijn voor de verhoudingen tussen de Verenigde Staten en andere landen en is het gevaarlijk voor Amerikaanse diplomaten.

Volgens de VN moeten de rechten van onder meer journalisten en andere mediamensen worden beschermd, net als die van andere mensen die geclassificeerde informatie ontvangen en publiceren omdat zij denken dat dat in het algemeen belang is, zoals overheidsklokkenluiders.

Ongeoorloofde druk

De VN gaat ook in op de vermeende druk die de Amerikaanse overheid heeft gezet op Amazon, PayPal en MasterCard, zij het in bedekte termen. “Directe of indirecte overheidsbemoeienis met of druk op elke vorm van gegevensoverdracht, mondeling of via elektronische communicatie, moet verboden worden via de wet.”

Daarnaast refereert de VN, opnieuw in bedekte termen, aan de beschuldigingen van verkrachting die Julian Assange treft in Zweden. “Ongeoorloofde inmenging bestaat onder meer uit politiek gemotiveerde rechtszaken tegen journalisten en onafhankelijke media, en het blokkeren van websites en webdomeinen op politieke gronden.” Filtermethoden om informatie via het internet de manipuleren, zijn volgens de VN een vorm van censuur en kan niet worden gerechtvaardigd.

Marteling van Manning?

Overigens heeft de VN-toponderzoeker naar martelpraktijken een klacht in behandeling genomen waarin beschuldigingen zijn geuit over mishandeling van Bradley Manning, de soldaat die verdacht wordt de diplomatieke informatie aan Wikileaks te hebben doorgespeeld.

Eerder nam de VN het ook al op voor Wikileaks. Begin deze maand wees de organisatie erop dat blokkeren van betalingswegen aan de klokkenluiderssite mogelijk ook tegen de mensenrechten indruiste.