De operators in Egypte zijn een instrument van het regime geworden tegen de anti-Mubarak protesten van de afgelopen week. Vorige week vrijdag legden ze het internet en de mobiele netwerken plat, zodat niemand in het land meer kon bellen en sms’sen.

Pro-Mubarak propaganda

Niemand? Toch wel. De afgelopen dagen zijn er verschillende sms-berichten van de overheid verspreid naar alle burgers. Mobinil, Etisalat and Vodafone hebben hier alle drie aan meegedaan. Het zou ondermeer gaan om een bericht waarin wordt opgeroepen tot een pro-Mubarak demonstratie.

sms van Mubarak

Vodafone heeft in elk geval protest aangetekend. “Onder de noodverordening in de Telecomwet kan de Egyptische overheid de mobiele providers instrueren om berichten te sturen naar het volk van Egypte. Dit hebben ze gedaan sinds het begin van de protesten. […] Vodafone Group heeft bij de autoriteiten geprotesteerd dat de huidige situatie onacceptabel is. We hebben duidelijk gemaakt dat van alle berichten zonneklaar moet zijn door wie ze zij verstuurd”, aldus Vodafone in een verklaring.

Meedoen aan mensenrechtenschending

Europarlementariër Marietje Schaake (D66/ALDE) maakt zich grote zorgen over deze ontwikkelingen. Volgens haar werken Europese bedrijven Vodafone en France Telecom (eigenaar van Mobinil) feitelijk mee aan onderdrukking en het schenden van de mensenrechten.

“Dit soort handelingen zijn onderdeel van onderdrukking. Er moet veel meer expliciet aandacht komen voor de rol van communicatie en informatie in zo’n situatie als nu in Egypte. Dat gaat namelijk ook over fundamentele rechten. We hebben het over geweld en marteling, maar de mond snoeren is ook een mensenrechtenschending.”

“Wat er in Egypte gebeurt is echt nog nooit gebeurd. Daar is gewoon een kill switch gebruikt. Zo’n bedrijf als Vodafone is zo machtig. Toch hebben ze meegedaan aan die orders. Ik denk dat de imagoschade en ook de financiële schade voor Vodafone enorm gaat zijn”, zegt Schaake tegen Webwereld.

Geen duidelijk standpunt van Europa

“Ik wil wel van Vodafone weten of ze anders hadden gehandeld als ze hadden geweten dat de politieke leiders van Europa achter hen stonden als ze ‘nee’ hadden gezegd. Iemand kan altijd nee zeggen. Het heeft ook met moed te maken. En wat je er voor over hebt. Google is bijvoorbeeld ook uit China weggegaan. Dat hadden ze ook niet kunnen doen.”

Ze heeft de hoge vertegenwoordiger van de EU Katherine Ashton per brief verzocht een duidelijk signaal af te geven waar Europa staat in deze kwestie.

Daarnaast moet er volgens de ALDE-fractie een onderzoek komen naar de exacte omstandigheden waaronder de operators hebben gehandeld in Egypte. Schaake: “Ik wil alle feiten hierover op tafel. En er moet zo snel mogelijk een duidelijke strategie komen, een gedragscode. Daarvoor moeten telecombedrijven, politici en mensenrechtenorganisaties samenwerken.” Schaake heeft hiertoe een werkgroep ingesteld.