Dat bleek tijdens de introductie van het boek "Alles onder controle, de overheid houdt u in de gaten" van journalist Bart de Koning dat de erosie van privacy in kaart brengt. Hij vat de huidige ontwikkelingen cynisch samen: "Een kind ligt nog in de wieg te huilen. Het eerste kado van Nederland is een dossier met een risicoprofiel."

"We geven nu per meter op, wat we ooit per centimeter hebben bevochten", zegt D66-kamerlid Alexander Pechtold, die het eerste exemplaar in ontvangst nam. Volgens hem is het tijd dat de politiek zich hier actiever gaat bemoeien: "Het zou vervelend zijn als we over 20 jaar in een parlementaire enquête moeten nadenken over de vraag wie onze privacy om zeep heeft geholpen."

Handhavend optreden

Als het aan Jacob Kohnstamm, voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens, ligt zal dat niet zover komen. Het oud D66-Eerste Kamerlid is van plan om meer zijn tanden te laten zien, nadat de regering zijn adviezen negeerde.

"Dat is adviseurs eigen. Degene aan wie je advies uitgebracht hebt, moet daarmee doen wat hij daarmee wil", verzucht hij na de presentatie van het boek tegenover Webwereld. "Ik geloof dat dit kabinet ook de adviezen van de Raad van State niet zo serieus neemt. Daar zit een systeem in de gekte."

Toch ziet Kohnstamm voldoende mogelijkheden om toch het tij te keren.

Hij zegt dat zijn organisatie ook handhavende bevoegdheden heeft en dat deze ook vaker gebruikt zullen worden. Zo wijst hij op de privacyschendingen van het Amsterdamse GVB dat de burgerrechten met voeten wilde treden middels de OV-chipkaart. Door een torenhoge boete in het vooruitzicht te stellen besloot het bedrijf dezelfde dag de wet toch maar te erkennen.

Deze maand bracht hij de zorgverzekeraars in problemen, die niet wilden praten over het vernieuwen van afspraken om medische dossiers in te zien. "Sinds 5 februari mogen ze dan ook niet meer inzien. Zij kunnen dan ook niet controleren of een behandeling echt is uitgevoerd tot er afspraken gemaakt zijn", zegt Kohnstamm. "We zijn steeds vaker op zoek om handhavend op te treden."

Volksopstand

Ondertussen is D66 verguld met het initiatief Volksopstand 2008 dat op 17 mei een demonstratie voor meer privacy wil organiseren. Het initiatief volgt op het Webwereld-artikel, waarin Europarlementariër Sophie in 't Veld burgers oproept in het geweer te komen voor burgerrechten.

Voor haar is er dan ook geen twijfel dat dit initiatief ondersteuning verdient. "Natuurlijk ben ik er dan bij en spreek ik de mensen toe", zegt ze. "Het heeft me wel aangenaam verrast, sinds het artikel is verschenen krijg ik erg heel veel response."