Het was de stevigste uitspraak van de topman van Microsoft tijdens een hoorzitting van vier uur in de Amerikaanse senaat, waar de Judiciary Committee probeerde te achterhalen of het softwarebedrijf zo machtig is dat het in zijn eentje de toekomst van de computerindustrie kan dicteren.

Hoewel commissievoorzitter Orrin Hatch zei dat de hoorzitting niet bedoeld was als aanval op een enkel bedrijf en zijn waardering uitsprak voor Gates, beschuldigde de senator Microsoft ervan te profiteren van een monopolie in besturingssystemen.

De topman van Microsoft weigerde te spreken van een alleenheerschappij in de markt voor besturingssystemen, hoewel 90 procent van alle personal computers is voorzien van Windows. Volgens Gates heerst er nog altijd een gezonde concurrentie op dit terrein. Hij wees naar de enorme bedragen die Microsoft en zijn rivalen in de ontwikkeling van nieuwe technologie steken.

"De producten die we maken hebben een korte levensduur", aldus de multimiljardair, "Toen we DOS 1.0 maakten wisten we dat de software moesten verbeteren, anders zou het worden vervangen door een betere concurrent. Maar onze kracht ligt niet in één product, maar aan verschillende zaken, zoals goede programmeurs, luisteren naar de klanten etcetera."

"Windows is gebaseerd op ideeën: niemand heeft daar een monopolie op", aldus Gates. Hij wees daarbij op de stoel naast hem, waar topman Scott McNealy van Sun Microssystems zat: "McNealy heeft een plan om de PC vervangen door Java. Hij draagt een visie over een heel ander gebruik van computers uit. Dus het is niet eerlijk om te zeggen dat Java geen kans maakt om Windows te vervangen. Ik kan verschillende klanten noemen die overwegen producten van Sun te kopen."

McNealy reageerde snel: "Het Java OS maakt een kans, maar niet als Microsoft zijn monopolie kan uitbuiten. Als het idee van een 'thin client' met Java niet aanslaat, prima. Maar als Java sneuvelt door een prijsoorlog is dat slecht."

Volgens de baas van Sun en zijn collega van Netscape, Jim Barksdale, heeft Microsoft wel degelijk een ijzeren greep op de software-industrie.

"Om te beginnen heeft Microsoft een monopolie op besturingssystemen voor de PC. In die markt is er keuze noch concurrentie mogelijk', verklaarde McNealy. "Microsoft gebruikt die machtspositie om de toegang tot het Internet te beheersen. Hoewel het Internet gebruik maakt van 'vrije' standaarden heeft Microsoft de middelen om de prijzen en de technologische ontwikkeling te bepalen. Het zou hetzelfde zijn als een enkele autofabrikant die de benzineprijzen kan bepalen en kan uitmaken over welke weg je niet mag rijden."

Barksdale van Netscape had een directere benadering. Hij vroeg alle aanwezigen bij de hoorzitting hoeveel mensen er gebruik maakten van computers met een Intel-processor. De meerderheid stak zijn hand op. Toen hij daarna vroeg wie er geen Windows gebruikte gingen de meeste handen weer omlaag.

"Het lijkt me dat hier een aardige dwarsdoorsnede van de Amerikaanse maatschappij aanwezig is – dus zo ziet een monopolie er nu uit", stelde de Netscape-topman vast.

Volgens sommige senatoren gaat het echter niet om de vraag of Microsoft een monopolie heeft, maar of het die dominante positie misbruikt om de keuze van consumenten te beperken.

Ondanks hun bezwaren tegen de alleenheerschappij van Microsoft wezen Sun en Netscape interventie van de overheid in deze zaak af. Ze pleitten wel voor toepassing van de huidige monopoliewetgeving op Microsoft.