In een open brief aan de GSM Association, een samenwerkingsverband van mobiele telefonieaanbieders, waarschuwt Vrijschrift voor problemen met zogenoemde onderwaterpatenten. Dit zijn patenten die pas naar voren komen als het te laat is. Vrijschrift is een organisatie die fel gekant is tegen softwarepatenten. De GSMA wil een standaard ontwikkelen voor digital rights management (drm) voor 1,3 miljard gsm-telefoons. "Achteraf kan echter blijken dat de standaard patenten schendt. De eigenaar van het patent kan dan eisen wat hij wil, omdat een patent een alleenrecht is", zo schetst Vrijschrift het noodscenario. Nu steeds meer mobieltjes tegelijk mp3-speler zijn, wordt de roep vanuit de muziekindustrie om drm steeds sterker. Hiermee moet voorkomen worden dat muziek wordt gekopieerd. Een standaard ontwikkeld door een groep waarin Philips en Sony een prominente rol spelen, is volgens de GSMA excessief duur. Om deze reden roept de GSMA andere leveranciers van drm op zich te melden. Het probleem is echter dat ook deze standaard excessief duur uit kan vallen, zonder dat dit van te voren in te schatten is, aldus Vrijschrift.

Trollen

De organisatie wijst op het bestaan van bedrijven die, zonder ooit een cent in research te steken, patenten aanvragen op gebieden die vermoedelijk populair zullen worden. Nietsvermoedende bedrijven worden vervolgens geconfronteerd met aanmaningen voor hoge bedragen, zelfs als ze alle software zelf ontwikkeld hebben. Dergelijke bedrijven - die zelf niet innoveren, maar wel patenten verzamelen – worden patent-trollen genoemd. De GSMA zal ook met deze trollen te maken krijgen, waarschuwt Vrijschrift. Enkele jaren geleden kochten Philips en Sony het Amerikaanse bedrijf Intertrust voor 453 miljoen dollar. Intertrust, in het bezit van een groot aantal drm-octrooien, procedeerde tegen Microsoft omdat laatstgenoemde bedrijf deze patenten geschonden zou hebben. Microsoft schikte de zaak uiteindelijk voor 440 miljoen dollar. Beide bedrijven stelden de GSMA een drm-standaard voor. Geschrokken van de vele miljarden die deze standaard de GSMA, en uiteindelijk de eindgebruikers, zou kosten, haakte deze organisatie af. "Een andere standaard kan echter even duur of duurder uitpakken vanwege een over het hoofd gezien patent", aldus Vrijschrift.

Factor 1000

Vrijschrift-woordvoerder Ante Wessels: "Wat kost het ontwikkelen van een drm-standaard nou helemaal? Een paar miljoen is al erg ruim betaald. Het gaat de gsm-gebruikers echter miljarden kosten. Softwarepatenten maken in dit geval een product een factor 1000 duurder." Vrijschrift wil dat de GSMA de Foundation for a Free Information Infrastructure ( FFII) gaat steunen in zijn poging softwarepatenten buiten Europa te houden. Vrijschrift is geassocieerd met de FFII. Volgens Wessels zijn softwarepatenten vaak regelrechte zwendel: "Je neemt een simpel idee voor software en vraagt er patent op aan. Je formuleert het product zo ruim mogelijk, zodat niemand er om heen kan. En dan maar incassobrieven versturen. Het mooiste is als een patent in een standaard terechtkomt, dan moet iedereen betalen. Philips en Sony hopen miljarden te verdienen aan hun speculatieve aankoop. We slaan de totale verwording van het octrooisysteem gade."