Het politiekorps in Friesland heeft jarenlang beelden van verdachten geplaatst op de eigen site dadergezocht.nl zonder dat er per plaatsing toestemming is gevraagd aan het Openbaar Ministerie. Dat was voor een politierechter enkele weken geleden reden om een winkeldief die zichzelf had aangegeven nadat zijn foto op de politiesite was geplaatst, vrij te spreken.

Volgens de richtlijnen van het Parket-Generaal in Den Haag moeten de politiekorpsen bij het plaatsen van camerabeelden van verdachten toestemming vragen aan de Hoofdofficier van Justitie. Die mag die bevoegdheid delegeren aan een Officier van Justitie, bijvoorbeeld aan een officier die zich specifiek bezig houdt met (externe) communicatie.

Mandaat verschoven van justitie naar politie

Maar de relatie tussen het Openbaar Ministerie in Leeuwaren en de politie Friesland was zodanig, dat het mandaat om dergelijke beelden te plaatsen, werd gedelegeerd van Officier naar de politiefunctionaris die verantwoordelijk was voor de site dadergezocht.nl. Maar die constructie is niet toegestaan, zo oordeelde een politierechter enkele weken geleden.

De politierechter sprak een winkeldief vrij omdat de politie nooit zijn foto had mogen plaatsen op de site dadergezocht.nl zonder directe toestemming van het OM. De winkeldief merkte dat zijn foto was geplaatst op de politiesite en besloot zichzelf bij de politie te melden. De politierechter sprak hem vrij vanwege de onrechtmatigheid in de opsporing door het plaatsen van de foto. De man had de diefstal wel al bekend. Het OM gaat ertegen in beroep.

'Richtlijnen niet duidelijk genoeg'

Ferdinand Nauta, bij de politie Friesland verantwoordelijk voor de opsporingssite, zegt dat de richtlijnen van het Parket-Generaal op het punt van de toestemming niet duidelijk genoeg zijn. “We hebben al jaren de afspraak hier in Friesland met het OM dat ik beoordeel welke beelden wanneer worden gepubliceerd. Die bevoegdheid is vanuit het OM gedelegeerd naar mij. Dat mag dus niet, zegt de rechter."

Het OM in Leeuwarden beaamt de afspraken. “De lijnen waren kort omdat bij het politiekorps alleen Nauta zich bezighield met de opsporingsberichten. Het lag in de rede dat we het mandaat voor publicatie van beelden delegeerden naar hem", zegt woordvoerder Melanie Kompier van het arrondissement Leeuwarden. “We zullen die afspraken nu weer in lijn brengen met hetgeen in de Aanwijzing staat."

Procedures verder geformaliseerd

Dat gebeurt tevens doordat de politie op weg naar een nieuwe landelijke organisatie anders wordt ingedeeld. “Dus krijgen we te maken met meer mensen bij de politie die zich met opsporingsberichten bezighouden. Dan is het wenselijk de procedures te formaliseren wat betreft het plaatsen van beelden op het internet."

Nauta zegt blij te zijn met het oordeel van de rechter. “Er is nog veel onduidelijkheid; het is toch een nieuwe vorm van opsporing. Nu komt daar meer jurisprudentie over." Minder is hij te spreken over de vrijspraak voor de winkeldief. “Ik kan me voorstellen dat de rechter rekening houdt met fouten in de opsporing en daardoor tot een lagere straf komt dan geëist. Maar vrijspraak is wel het andere uiterste."