Als je Webwereld een beetje volgt dan zie je regelmatig artikelen over de marktaandelen van webbrowsers. Gregg Keizer houdt het maandelijks bij. Kort samengevat komt het op het volgende neer. Nadat Microsoft besloot om Internet Explorer (IE) op een zijspoor te zetten en in plaats daarvan Edge naar voren te schuiven als vervanger, verloor Microsoft razendsnel marktaandeel. Gebruikers begrepen de boodschap dat er voor IE niet meer ontwikkeld zou worden, afgezien van veiligheidsupdates voor de laatste versie (IE 11) tot de volgende Windows versie.

Omdat er geen volgende Windows verwacht wordt - Windows 10 blijft 10 - staat er voor IE 11 nog niet echt een einddatum. Maar in plaats van op IE 11 te blijven werken (het werkt voorlopig nog wel en er is zelfs nog pas een noodpatch uitgekomen die ook voor versie 9 en 10 is gemaakt ) renden de IE gebruikers naar de uitgang. Die uitgang was niet Microsoft Edge, want daar was nog van alles niet in aanwezig wat op de overige browsers wel werd ondersteund, zoals plug ins.

Edge werkt bovendien alleen op Windows 10 en slechts een klein deel van de Windows 10-gebruikers kiest ook voor Edge, zodat de groei van het marktaandeel achterbleef bij dat van Windows 10. Met als resultaat dat Edge ook niet meer verder ontwikkeld gaat worden, althans niet meer met de eigen EdgeHTML engine van Microsoft, maar het open Source Chromium. Dat is ook de basis van Chrome van concurrent Google die de ontwikkeling ervan ook zelf is begonnen.

Is Chrome niet gewoon de beste en snelste browser?

Nu zijn er heel wat alternatieve browsers waarvan alleen Googles Chrome, Firefox en Safari een aanzienlijk marktaandeel hebben. Al snel bleek dat vooral de grootste partij, Chrome, de grote winnaar werd die de weglopende Microsoft klanten opving. Waarom was dat en is dat voor jou als Chrome-gebruiker ook een goed idee?

Als reden dat Chrome zo populair is geworden wordt vaak de snelheid genoemd. Chrome start snel op en geeft pagina's snel weer. Klinkt als een goede reden, maar hoeveel gebruikers hebben daarom voor Chrome gekozen? Firefox werd aanzienlijk sneller met de Quantum versie, maar verloor toch marktaandeel.

Microsoft liet overal weten dat Edge de snelste browser was en bovendien het zuinigst met de energie van je pc omging, handig als je lang met een acculading van je laptop wilt doen. Het hielp allemaal niets, want Edge bleef marktaandeel verliezen. Er zijn heel wat snelheidstesten en de "winnaar" is afhankelijk van de mix van testen die een onderzoeker gebruikt. De enige consensus is eigenlijk dat Internet Explorer vrijwel overal onderaan staat.

Andere redenen die genoemd worden is het gecombineerd intypen van een URL en zoeken, vanuit hetzelfde vak en de mogelijkheden om instellingen en gebruik te synchroniseren tussen Chrome op verschillende apparaten. Maar dat werkt allemaal ook al lang prima op andere browsers. Of misschien zelfs beter. Maar dat heeft er allemaal (nog) niet toe geleid dat gebruikers massaal Chrome verlaten, integendeel.

Marktaandeel

Chrome's marktaandeel is bijna 64% met IE op 11%, Firefox op 10% en Safari op ruim 4%, aldus Netmarketshare. W3Counter, die zich baseert op de meetresultaten van hun eigen gratis web stats, komt op 63,5%, met Safari op 13,9%, IE en Edge samen op 7,3% en Firefox op 6,6%. Bij Statcounter komt Chrome op krap 62%, Safari op 15, Firefox op krap 5 en IE op krap 3%.

Als Statcounter alleen naar desktops kijkt, dan komt Chrome zelfs tot 72%, Firefox tot 9,1%, IE en safari op ruim 5% en Edge op 4%. Een andere desktop statistiek komt (met cijfers tot augustus) een procent of 5 lager uit voor Chrome; die 5% worden redelijk evenredig verdeeld over de andere browsers. Diezelfde Statista levert ook cijfers voor alleen mobiel browser gebruik. Daarbij komt Chrome tot krap 56%, Safari op ruim 18, door de iPhone gebruikers uiteraard), en zijn de 3e en 4e plaats voor de UC browser van het Chinese UCWeb (van e-commerce bedrijf Alibaba) en Samsung, met ruim 11 resp. 5%.

Grote verschillen vanaf nummer 2 dus, zodat je kunt concluderen dat er geen echt betrouwbare meetmethode is om de meest gebruikte browsers te bepalen. Ze worden immers niet verkocht. Maar uit al die cijfers stemt het marktaandeel van Chrome wel redelijk overeen: ruim 60% van alle browsergebruik is Chrome. Omdat er steeds meer mobiel gebruik wordt gemaakt van internet en "mobiel" inmiddels beperkt is tot Android en een beetje Apple zal Chrome daardoor geen marktaandeel verliezen. De waardering voor Edge en Firefox, beide verkrijgbaar voor Android, is in de Playstore met 4,4 iets hoger dan de 4,3 van Chrome. Edge's 5 miljoen downloads steken wat mager af tegen de 100 miljoen van Firefox en de meer dan een miljard van Chrome.

Maar als de features en snelheid geen echt groot verschil maken, wat is dan de reden van het hoge marktaandeel van Chrome?

Google heeft zoeken synoniem gemaakt met de merknaam ("ik Google dat even") en als je Google gebruikt met iets anders dan Chrome staat er regelmatig een venster met de aansporing Chrome te downloaden. Ik denk dat vooral veel IE-gebruikers daarop geklikt hebben toen Microsoft nogal bot aankondigde de ondersteuning van IE te stoppen. IE gebruikers, die dus al jaren met die browser werkten terwijl ook al jaren uit onderzoeken bleek dat IE minder goed was dan Chrome, Firefox of Safari. Want het opdringen van een alternatief alleen is niet genoeg. Althans, Microsoft is er niet in geslaagd Edge populair te krijgen ondanks de voortdurende "Probeer Edge"-mededelingen in Windows en bij bezoek aan Microsoft gerelateerde websites. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat gebruikers van dit soort opdringerigheid genoeg hebben en Google er nu ook niet meer zoveel mee zou bereiken.

Ik wis mijn cookies na iedere sessie. Dan weet Google toch niets van mij?

Google staat er om bekend dat ze zo veel mogelijk informatie van je verzamelen om hun advertenties zo goed mogelijk te verkopen. Je kunt die verzamelwoede wel (deels) voorkomen. Gebruikers denken vaak dat alleen een slim "cookie beleid" genoeg is. Cookies zijn de kleine bestandjes die webbrowsers plaatsen om ingevulde gegevens te onthouden en in het geval van "tracking cookies" ook om advertenties af te stemmen op het surfgedrag. Je kent vast wel de advertenties die opeens in websites verschijnen van precies dat die product of die dienst waar je net op hebt gezocht. Daar zou je toch van af moeten zijn als je in je browsers aangeeft dat alle cookies na het afsluiten worden gewist? En dan ben je toch redelijk anoniem?

Nou nee. Om te beginnen browse je gewoonlijk met een vast IP adres. Daarmee weet iedere website die je bezoekt al waar je bent. Probeer een site als watismijnipadres.nl en je ziet je IP adres, provider en (globale) locatie.

Maar die informatie zou je toch kunnen verbergen door een VPN te nemen? Vooral onder de betaalde aanbieders zijn prima VPN's waarmee je locatie op een van de tientallen locaties waar ze een server hebben lijkt te zijn. Maar ook dat is niet genoeg. De meeste browsers hebben namelijk een uniek nummer, de zogenoemde Fingerprint. Deze kan worden opgevraagd door websites, al zijn er plugins die random fingerprints weergeven. Het grote probleem met Google is dat hoe meer je gebruik maakt van hun services, hoe groter de kans dat je, indien ergens ingelogd bent, Google alle van jou bekende informatie verzameld heeft. Waarschijnlijk ben je dan op dit moment met al je persoonlijke gegevens opgeslagen bij Google en voedt iedere Chrome sessie, iedere Gmail sessie en waarschijnlijk meer, de opgeslagen kennis.

Weg met Google Zoeken? Of toch niet?

Vooropgesteld: Google heeft een aantal mooie producten die vaak ook goed werken. Dat kan je meestal niet zeggen van Microsoft, in ieder geval waar het de webdiensten betreft. Letterlijk bijna altijd als ik iets moet doen via een Microsoft webpagina werken de links niet die ik van Microsoft gekregen heb (zelfs niet in Edge), loopt het spoor naar de eindbestemming die je via enkele kliks zou moeten bereiken dood of werkt een optie helemaal niet.

De enige Google diensten die ik regelmatig rechtstreeks gebruik is Google maps en hierin zijn accurate en veelal actuele locaties en onderlinge reistijden te vinden die samen met de Streetview opties een goed inzicht geven in plaatsen die je (bijvoorbeeld) gaat bezoeken. De zoekmachine gebruik ik nooit rechtstreeks, maar de resultaten van Startpage.com komen van Google. Startpage heeft hiervoor gewoon een contract met Google, dat wordt de "Syndicated Web Search" feed genoemd.

Deze zoekresultaten kunnen maar om 2 redenen afwijken. De eerste is een incidentele afwijking van de "syndicated resultaten", ofwel Google genereert iets afwijkende gegevens dan die van een rechtstreekse zoekactie. De tweede is gelijk ook de reden om van (direct) zoeken in Google af te willen. Google gebruikt jouw eerdere zoekresultaten (plus alles dat ze van je weten en aan jouw huidige zoek-actie kunnen koppelen) om de zoekresultaten af te leveren. Dat lijkt handig en kan natuurlijk ook handig zijn: de zoekresultaten sluiten aan bij wat je waarschijnlijk weten wil. Maar tegelijk mis je zoekresultaten (in specifieke gevallen of misschien wel heel vaak) omdat Google's algoritmes hebben bepaald dat jij die niet hoeft te zien. Omdat Startpage jouw zoekopdracht anoniem behandelt krijg je juist wel de algemene resultaten. Voor mij een belangrijke reden om Startpage te gebruiken.

Weg met Chrome?

Dus de vraag is: kan Chrome eigenlijk nog wel marktaandeel verliezen? Ja, dat kan. Het is, zeker op korte termijn, niet waarschijnlijk maar als je bedenkt dat IE op het hoogtepunt een marktaandeel had van 90% en Microsoft met Edge en IE samen nog maar een fractie daarvan overheeft, dan zijn daar zeker mogelijkheden voor. En redenen zijn er ook en dat komt in het geval van Google natuurlijk bijna altijd neer op "privacy".

Wat is nu de connectie naar Chrome? Omdat Chrome van Google is kan Chrome nog veel meer dan bij andere browser Google voeden met informatie. Sinds een paar maanden (vanaf versie 69) gebeurt dat waarschijnlijk ook bij jouw Chrome browser. Kijk maar eens of je een Google profiel logo rechts bovenin je Chrome browser ziet verschijnen.

Chrome heeft altijd al gevraagd of je wilt inloggen vanaf je browser. Dat betekent dat Chrome alles van je hele browsersessie in je account kan toevoegen. Gebruik je diverse diensten van Google, zoals Gmail of YouTube dan kan je gebruik van al deze diensten worden gecombineerd. Het is vrij waarschijnlijk in dit scenario dat Google heel precies weet wie je bent (ja, met naam en adres!), wat je zoekt en bekijkt en wat voor mails je stuurt en ontvangt. Als je nu Chrome gebruikt en je hebt bovenstaande aanpassing gemist, zoals de meeste Chrome-gebruikers, word je automatisch in Chrome ingelogd als je op een andere Google dienst inlogt. Een naar mijn idee onaanvaardbare manier om de maximale hoeveelheid informatie te verzamelen. Google ontkent dat de gekoppelde inlog de gegevens ook synchroniseert, maar of dat ook echt zo is?

Je kunt dit uitschakelen door in te typen:

chrome://flags/#account-consistency

Zoek hier naar:

"Identity consistency between browser and cookie jar" en zet het op Disabled in plaats van default. Vanaf versie 70 zou Instellingen (de 3 verticale puntjes rechtsboven, dan uit het menu Instellingen) en daarin Geavanceerd en dan Inloggen bij Chrome toestaan uitschakelen ook moeten werken. Maar dat kan na een update weer anders zijn!

Alternatief: Firefox

Het meest voor de hand liggende alternatief is Firefox. Firefox is snel, kan veel en er zijn talloze plug ins. Sinds de Quantum versie is het echt veel sneller geworden. Een van de details is dat als je filmpjes bekijkt, bijvoorbeeld van Youtube, en je selecteert er een aantal uit de zoekresultaten in verschillende tabs, dan worden ze pas afgespeeld als je de tab selecteert, zodat je systeem niet vertraagt wegens 10 al afspelende filmpjes. Ik kan nog veel meer noemen, maar in dit artikel beperk ik me tot maar 1 belangrijk punt: Firefox beschermt je privacy veel beter dan Chrome.

Al was het alleen maar omdat het verdienmodel van Firefox (ze worden ironisch genoeg vooral door Google betaald om de zoekdienst op te nemen in de browser, maar geven Google geen gebruiksdata) fundamenteel anders is dan dat van Google. Google wil zo veel mogelijk van je weten om adverteerders zo relevant mogelijke resultaten te kunnen verkopen. Als je Chrome fijn vindt werken, dan zal je met Firefox beslist geen problemen hebben. Maar je weet wel dat je browsegedrag niet door Google geoogst wordt. Bovendien komt Firefox erg goed uit verschillende tests.

In bijgaande afbeeldingen zie je wat deze site zegt over de werking van een aantal privacy gevoelige zaken, zoals add (= advertisement) tracking. Links Firefox en rechts Chrome met in beide gevallen het maximale (in de praktijk bruikbare) privacy instellingen ingeschakeld. Chrome scoort uitsluitend Nee's.

Wil je nog een stap verder dan kun je ook de anonieme Tor browser gebruiken. Maar omdat deze je IP adres omleidt (het is in feite hetzelfde effect als een VPN) is browsen aanzienlijk trager.

Conclusie

Het argument "ze mogen alles van me weten want ik heb niets te verbergen" klinkt steeds minder. Alleen advertenties zien die bij je aansluiten klinkt mooi maar is te vaak helemaal niet prettig. Voorbeelden genoeg; een moeder met een doodgeboren kindje die nog lang advertenties van babyspullen zag verschijnen zoals Een Vandaag onlangs liet zien. Met dank aan onder andere Facebook, Instagram en Google. Wil je op deze manier betalen voor de Google-diensten? En maakt het je niet uit dat een bedrijf steeds meer de hele browsermarkt en zoekmarkt (en meer) domineert? Prima, blijf lekker doorwerken met Chrome, zoeken direct via Google en mailen met Gmail. Maar heb je daar genoeg van? Gebruik Firefox, Startpage en andere alternatieven voor Google producten.

Lees ook: Een week werken met Googlevrije Android