De laatste keer dat een non-Retina-versie van de MacBook Pro een upgrade kreeg is alweer vier jaar geleden. De Retina MacBook Pro is alweer ruim een jaar oud en de MacBook Air heeft al 600 dagen lang geen refresh gekregen.

Ook de Mac Mini wacht al 700 dagen op iets nieuws en consumenten zijn daar niet blij mee. Apple heeft namelijk de quad-core CPU-opties verwijderd en heeft het moeilijker gemaakt de Macs te upgraden na aanschaf. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de Mac Pro-desktop. Deze high-end desktop die vooral in de creatieve industrie wordt gebruikt heeft al bijna drie jaar geen upgrade meer gehad en de upgrade daarvoor is alweer zes jaar geleden.

Hoe erg is Apple eraan toe? De populaire MacRumors kopersgids raadt op dit moment geen enkele Mac aan, sterker nog, alles behalve de nieuwe MacBooks staan hebben de status: "niet kopen".

MacRumors's forum is niet de enige plek waar Apple-klanten slecht nieuws onder ogen krijgen. The Verge, Ars Technica en ExtremeTech hebben allemaal uitgehaald naar Apple wegens het verwaarlozen van de Mac-lijn. Meestal ging het dan om de notebooks. Het bedrijf zou al jaren laptops verkopen met chips uit 2012 en nieuwe features als USB-C weglaten.

Lenovo en Dell zijn wat dat betreft de nieuwe voorlopers en stoppen het nieuwste van het nieuwste in hun laptops. Apple's nieuwste ideeën draaien vooral om de kunst van het weglaten (jack-aansluiting en uitbreidings poorten in de nieuwe Macbook-air).

In het tweede kwartaal van 2016 was het aantal notebooks dat Apple verkocht 78 procent van het totaal. Apple verkocht 774.000 desktops tegenover 3,4 miljoen notebooks. Het totale aantal verkochte computers daalde met 6 procent in vergelijking met dezelfde periode een jaar eerder. Het is overigens niet zo heel gek dat Apple de Skylake-generatie heeft overgeslagen aangezien deze processoren voornamelijk bedoeld waren voor de desktopmarkt. De gloednieuwe Kaby Lake-processor is wel gemaakt voor mobiele apparaten en zijn veel energiezuiniger dan Skylake.

Apple heeft vorige week persuitnodigingen de deur uit gedaan voor een evenement waarin Apple vandaag gaat praten over de Mac-upgrades. De vraag is natuurlijk of deze aankondigingen de moeite waard zullen zijn en, belangrijker nog, of Apple uberhaubt nog geïnteresseerd is in de Mac-lijn of dat het de focus nog meer verlegt naar andere gebieden.

Tim Cook, CEO van Apple, heeft laatst gereageerd op een e-mail van een bezorgd MacRumors-lid. In deze reactie liet Cook weten dat hij nog steeds van de Mac houdt en dat Apple erg toegewijd is aan het platform. Verder werd hem verteld nog even af te wachten. Sommige analisten hebben echter weinig vertrouwen in deze reactie en voorspellen dat Apple de langzaam groeiende pc- en laptop-tak zoetjes aan de rug toekeert. De meeste Mac-gebruikers mogen dan wel tevreden zijn met hun apparaat, anderen (vooral in de high-end creatieve sector) maken zich toch grote zorgen.

Apple wilde overigens niet reageren en had niets toe te voegen aan dit artikel.

Goede zaken?

Apple heeft eerder naar buiten gebracht dat de computer-branche goed is voor 25 miljard dollar van Apple's 233 miljard aan totale verkopen en dat deze branche slechts 11 procent van de totale omzet beslaat. De iPad-lijn doet het nog minder en haalt "slechts" 23 miljard binnen terwijl de iPhone verantwoordelijk is voor 155 miljard.

Maar toch, 25 miljard is 25 miljard. Waarom zou je zoveel geld "weggooien"? Pc-marges zijn normaal gesproken niet erg groot maar dat zou bij Apple een minder groot probleem moeten zijn aangezien zij meer vragen dan de concurrent voor dezelfde (of soms zelfs lagere) specificaties dan computers van andere fabrikanten. Martin Blythe, onderzoeker bij Gartner, schat dat de marge op macs zo ongeveer rond de 10 procent ligt. Dat zou dus betekenen dat de Mac-lijn 2 a 3 miljard aan inkomsten oplevert voor Apple.

Blythe zei verder dat de Mac-lijn een integraal onderdeel is van Apple's productlijn maar zeker niet meer het belangrijkste onderdeel is. "Als Macs zouden verdwijnen zou het slechts het onderste segment van Apple pijn doen, dat zou het bedrijf makkelijk mee kunnen leven."

Rob Enderle van de Enderle Group denkt zelfs dat Apple de Mac-lijn wil beëindigen en groots wil inzetten op de iPad Pro. Enderle schreef eerder in een column dat Cook helemaal wil stoppen met de Mac lijn en uitlegt waarom dat het geval is met quotes van Cook zelf om z'n verhaal te ondersteunen.

"Ze denken dat de Mac markt uiteindelijk helemaal wegvalt. Ze willen gaan pivoteren. Apple kan meer halen uit de iOS-markt en het zou van de zotte zijn als het bedrijf daar niet op in zou spelen. Focussen op iOS zou een hoop kosten besparen en aangezien zij al bezig zijn de kosten omlaag te brengen zou het [laten doodbloeden van de Mac-lijn] een logische stap kunnen zijn. Mac OS is nu een redundant platform waar maar een klein deel van Apple's klanten gebruik van maakt. Het is niet het systeem waarvan zij willen dat Cisco en IBM het gaan gebruiken."

Enderle gelooft dat Cook (ooit COO van Apple en verantwoordelijk voor de supply chain) zich voornamelijk bezig houdt met het verlagen van kosten en niet met innoveren zoals Steve Jobs dat deed.

"Ik zei het al vanaf Cook aan het roer kwam te staan. Hij is de verkeerde persoon om het bedrijf te runnen. Begrijp mij niet verkeerd, het is geen incompetente man, hij is ops-man. Hij focust zich vooral op het verlagen van kosten en marges. Precies zoals hoe een ops-persoon een bedrijf zou runnen. Maar ops-mensen gaan nou eenmaal niet voor de top-lijn," aldus Enderle.

"Tim Cook is de verkeerde persoon om Apple te runnen"

Clint Evans, CEO voor brand development specialist Stand Out Authority, zegt dat het gebrek aan innovatie zichtbaar is over de gehele linie. "De iPhone heeft alleen maar een "betere camera" en iPad verkopen zitten in een dalende lijn. Dit lijkt een groot probleem te zijn over de gehele Apple-linie. Er zijn de laatste tijd geen gigantische sprongen gemaakt op het gebied van innovatie en er is geen enkele reden om voor het nieuwste van het nieuwste te gaan. Zelfs nu zij zich meer focussen op de grootste winstmaker hebben zij nog moeite om op dat gebied te innoveren."

Is performance een probleem?

Apple verkoopt MacBooks met processoren die al een paar jaar oud zijn. Hebben klanten daar last van? Maakt het hun wat uit? Het antwoord is "ja en nee".

"Wij werken met veel bedrijven die het nieuwste van het nieuwste willen (werken) en bij veel van deze bedrijven zien wij MacBook Pros en MacBook Airs. We hebben al jaren geen Mac Pro meer gezien. Dat wekt bij mij de indruk dat de Mac Pro een niche product is geworden in tegenstelling tot het aantal Mac-laptops," aldus Noam Birnbaum, oprichter en CEO van MacCentric Solutions, een bedrijf dat IT-ondersteuning levert op Macs.

Macs zijn vooral populair bij webdevelopers die schrijven in Java, Ruby Python en PHP en Birnbaum zegt dat hij dat steeds vaker ziet bij alle bedrijven die zij ondersteunen.

"Ik heb nog nooit een Apple laptop-gebruiker horen klagen dat de processor te traag is. Of ze ontwikkelen in talen die niet gecompileerd hoeven te worden als Ruby of Python of ze programmeren op laptops en compileren op clouddiensten als AWS. Deze gebruikers hebben dus niet per se de snelste processoren nodig."

Sean Worrall, marketing director bij Synextra, een managed communications en cloud services provider, zegt gestopt te zijn met het aanschaffen van Macs omdat de hardware te veel achterloopt. "Het Sales team gebruikt nu Windows computers en de ontwikkelaars gebruiken Macs. Het verwaarlozen van de Mac Pro-lijn heeft ervoor gezorgd dat wij niet langer (kunnen) upgraden en de MacBook is te zwak," aldus Worral.

Synextra is gestopt met het aanschaffen van Mac-hardware tot er weer grote updates zijn. "Onze huidige line-ups kunnen onze workloads nog aan, maar we zouden wel graag willen uitbreiden. Bovendien willen wij meer geen doen met videoproductie en daarvoor hebben wij meer kracht nodig. We verwachten dat er nieuwe machines worden aangekondigd voor dit jaar en het zal ervoor zorgen dat wij in een keer een groot aantal machines zullen aanschaffen."

Birnbaum denkt wel dat het voor eindgebruikers niet zoveel uitmaakt. Deze hebben niet zulke hoge hardware-eisen voor hun laptops. "Internetten, Office gebruiken, Google Docs... dat kan allemaal prima op de huidige hardware, daarvoor heb je niet per se een krachtige processor nodig dus ik maak mij niet druk over de processoren in Apple laptops."

Evans zegt wel dat het verwaarlozen van de [pro]-lijn hem zorgen baart. "Wij maken gebruik van iMacs en geen laptops. Gaat Apple zich alleen nog maar richten op draagbare apparaten? Ik denk het niet maar wij maken ons er wel zorgen over aangezien wij geen enkele aanwijzing krijgen dat dat niet het geval is. Ze dwingen ons over te stappen naar een ander ecosysteem en dat zou flink wat extra werk en kosten met zich meebrengen."

"Gelukkig kunnen de huidige Macs het werk nog wel aan, maar als wij een videoproductiebedrijf zouden zijn geweest en wij de nieuwste versie van Final Cut Pro moesten gebruiken, hadden we meer issues gehad," aldus Evans.

Kan een iPad Pro een MacBook vervangen?

Zelfs een Macbook met een oude x86-processor is stukken krachtiger dan de op ARM gebaseerde iPad Pro. Voor zakelijke applicaties kan het natuurlijk wel zo zijn dat bedrijven als Cisco en IBM de echte rekenkracht uitvoeren in de cloud waardoor dit probleem minder groot wordt.

Blythe denkt echter dat de iPad het nog echt zwaar gaat krijgen. "De meeste mensen doen op een iPad wat ze ook op hun telefoon (kunnen) doen. Wat kan je op een Mac doen wat je nu niet op een iPad kan doen? Gaat dat nog veranderen? Als de Mac verdwijnt hoe ontwikkel je dan op de iPad? De iPad heeft geen ontwikkelomgeving."

Lees ook: IBM: Macs zijn goedkoper dan pc's

Elderle denk dat Apple gaat snijden in de Mac-lijn maar deze niet volledig met pensioen stuurt. "Op dit moment hebben ze alleen de iPad Pro. Ze zullen de Mac-lijn nog wel even blijven uitmelken tot ze een beter idee hebben en daarnaartoe over kunnen stappen. Het eerste familielid dat met pensioen gestuurd wordt zal de Mac Pro worden, het is een echt niche product geworden. Deze zal waarschijnlijk eindigen als de Xserve lijn". Deze serverlijn is door Apple uitgefaseerd in 2011.

Birnbaum zegt verder dat de Mac alles heeft dat het kan doen op dit punt. Steve Jobs heeft lang geleden al gezegd dat de Pc-oorlog voorbij is. Microsoft heeft gewonnen. En Jobs richtte zich op het ontwerpen van nieuwe innovatieve producten binnen Apple.

Birnbaum voegt daar wel aan toe dat hij niet kan zien dat Apple deze lijn helemaal met pensioen stuurt zolang het marktaandeel nog groeit. Voorlopig kunnen die twee elkaar nog aanvullen. Gebruikers die in aanraking komen met iOS kunnen, als zij daarvan onder de indruk zijn, een apparaat aanschaffen met MacOS en daarmee werken en andersom. "Ik zie niet in waarom Apple dat systeem helemaal zou willen uitfaseren."

Stand Out Authority is voorlopig ook nog niet van plan te wisselen naar een ander systeem. "Onze systemen werken nog steeds goed. Als Apple nu zegt dat zij gaan stoppen over een (half) jaar, dan zou ik mij aanpassen en kijken naar iets anders. Maar zolang onze systemen nog goed werken en worden ondersteund door Apple, blijven wij die gebruiken. De kosten wegen niet op tegen de baten om nu al te gaan switchen naar een ander systeem."

Of Apple dan toch echt nieuwe Mac (Pro)-systemen aan aankondigen zien we vanavond/morgenochtend.