Ik speel al jaren met het idee dat Microsoft een desktop-Linux kan uitbrengen. Maar nu ben ik dat idee serieuzer gaan nemen, alleen dan net even anders. Microsoft zou de ingewanden van Windows, de NT-kernel, kunnen vervangen door een Linux-kernel.

Het zou er nog steeds uitzien als Windows. Voor de meeste gebruikers zou het nog steeds werken als Windows. Maar de motor die het allemaal aandrijft zou Linux zijn.

Waarom zou Microsoft dit doen? Wel, heb je de laatste tijd gezien wat er allemaal aan de hand is met Windows? De ene fout wordt op de andere gestapeld. Net in de laatste paar maanden was er sprake van een mislukking van de registerback-up en er kwamen met grote regelmaat Windows-updates uit die beter nog even achtergehouden hadden kunnen worden. In feite zijn de updates zo slordig geworden dat je je ernstig moet afvragen of het niet veiliger is om het risico te lopen op aanvallen dan je systeem te "upgraden" met een onbetrouwbare patch.

Herinner je je nog dat je je geen zorgen hoefde te maken over de maandelijkse automatische patches op je Windows-systeem? Ik wel. Dat waren mooie tijden.

Maar wat is hiervan de diepere oorzaak? De hoofdoorzaak van al deze problemen is dat Windows desktop-software voor Microsoft nu een back-burner-product is. Het wil dat bedrijven verhuizen naar Windows Virtual Desktop en dat ze bestaande pc-gebaseerde software, zoals Office 2019, vervangen door software-as-a-service (SaaS) programma's zoals Office 365. Het is duidelijk, toch? Niemand in Redmond geeft er nog om, dus de kwaliteitsborging voor Windows gaat door het putje.

Veel van de problemen waar Windows mee te maken heeft, zitten niet in de hogere niveaus van het besturingssysteem. In plaats daarvan zitten hun wortels diep in de NT-kernel. Wat zou er gebeuren als we die rotte kernel kunnen vervangen door een frisse, gezonde kernel? Misschien een die door een wereldwijde groep gepassioneerde ontwikkelaars up-to-date wordt gehouden. Ja, het is duidelijk dat ik bevooroordeeld ben, maar ik doel natuurlijk op Linux. Dat is een oplossing die veel zin heeft.

Hoezo? Je kunt je Windows applicaties toch niet draaien op Linux? Fout.

CrossOver en Wine doen het al tientallen jaren prima. Dit werkt door het vertalen van Windows systeemoproepen naar Linux-oproepen.

Ah, je kent die Windows compatibiliteitslagen, maar je weet ook dat lang niet alles werkt met CrossOver? Denk dan hier eens over na: De ontwikkelaars van CrossOver hebben geen toegang tot de volledige API's en systeemoproepen van Windows. Maar de software-ingenieurs van Microsoft natuurlijk wel.

Is dit enkel de natte droom van een hardcore Linux-liefhebber met weinig werkelijkheidszin? Nee. Ten eerste ben ik heel tevreden met mijn Mint-laptop en wat er in de Windowswereld gebeurt is voor mij uiteindelijk van weinig belang. Maar belangrijker is dat Microsoft al het nodige werk heeft verricht. Windows Subsystem for Linux-ontwikkelaars werken al lang aan het in kaart brengen van Linux API calls naar Windows, en vice versa. Met de eerste versie van WSL heeft Microsoft Windows-native libraries en programma's al aan Linux gerelateerd. Carmen Crincoli twitterde destijds: "2017 is eindelijk het jaar van Linux op de desktop. Alleen het bureaublad is gewoon Windows". Wie is Carmen Crincoli? Microsoft's manager partnerships met storage- en onafhankelijke hardwareleveranciers.

Sindsdien haalt Microsoft de banden tussen Windows en Linux steeds verder aan. Met WSL 2 is Microsoft binnen Windows Insiders gestart met het opnemen van een eigen, op maat gemaakte Linux-kernel binnen Windows Insiders om WSL te ondersteunen. Met andere woorden, Microsoft levert nu zijn eigen Linux-kernel, die hand in hand gaat met Windows.

Waarom zouden ze dan niet de volgende natuurlijke stap zetten? Microsoft zou gebruikers kunnen blijven aanmoedigen om te stoppen met het gebruik van traditionele desktops en met de cloud mee te gaan, terwijl het de onwilligen een veel stabielere en veiligere ouderwetse versie van Windows kan aanbieden die toevallig bovenop Linux draait.

Gek? Nou, zo was ooit ook het gek idee dat er een Microsoft-CEO zou komen die zou zeggen: "Microsoft houdt van Linux." Een even gekke gedachte was het toen dat Linux het meest gebruikte besturingssysteem op Microsoft Azure kon zijn, niet Windows Server. En wie had ooit gedacht dat Microsoft zijn winstgevende octrooiportfolio zou openstellen voor open-source en Linux-ontwikkelaars? Gratis!

Wanneer mensen weigeren te geloven dat Microsoft nu open-source-vriendelijk is, mag ik graag dit zeggen: "Dit is niet meer het Microsoft dat je vader nog heeft gekend."

Zal Microsoft een Linux-gebaseerd Windows uitbrengen? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat het de nodige stappen heeft genomen om zo'n desktop-besturingssysteem mogelijk te maken. En anders dan bij het oude Microsoft, gebeuren er daar tegenwoordig wel degelijk verrassende dingen.