Vandaag is dan eindelijk de officiële Nederlandse première van The Social Network. Van de mensen die de film over Facebook al hebben bezien, begrijp ik dat-ie de moeite waard is. Gezien de betrokkenheid van schrijver Aaron Sorkin (bekend van de prachtserie The West Wing) en regisseur David Fincher (Fight Club, Se7en) hoeft dat niet te verbazen. Maar ook zonder hen kon de speelfilm over Facebook eigenlijk al niet mislukken. De ontstaansgeschiedenis van het sociale netwerk leest nu eenmaal als een filmscript.

De hoofdpersoon, Facebook-oprichter Mark Zuckerberg, is niet te spreken over de film. "Waar moet ik beginnen?", luidt zijn wedervraag als hij de vraag krijgt voorgelegd wat er volgens hem niet klopt in The Social Network. Volgens Zuckerberg zijn de filmmakers er alleen goed in geslaagd om zijn garderobe adequaat weer te geven, de rest zou fictie zijn.

Geen wonder dat Zuckerberg het waarheidsgehalte van de film in twijfel trekt. Hij komt er namelijk niet goed vanaf. Hij wordt geportretteerd als een gedreven maar onbetrouwbare, rancuneuze en sociaal onhandige nerd die rücksichtslos te werk gaat.

Terecht? Daarover valt natuurlijk te twisten. Wie Zuckerbergs spaarzame mediaoptredens volgt, ziet een enigszins verlegen jongen. Een jongen die ondanks zijn miljarden (volgens zakenblad Forbes is hij inmiddels meer waard dan Apple-oprichter Steve Jobs) nog gewoon met zijn vriendin in een huurhuis woont. Een jongen bovendien die even honderd miljoen dollar uittrekt om het onderwijs in Newark te steunen. En die daar vervolgens, naar eigen zeggen tegen zijn zin, over vertelt bij Oprah. Niet per se een onsympathieke gast.

E-mailaccounts hacken

Dat laat allemaal onverlet dat Zuckerberg bij de start van Facebook niet zo netjes te werk is gegaan. En dat is een understatement. Drie studenten van Harvard beschuldigen Zuckerberg ervan dat hij het idee voor de site van hen heeft gestolen. De Facebook-oprichter beloofde de drie te helpen met het bouwen van hun sociale netwerk, maar in plaats daarvan maakte hij zijn eigen site, die hem steenrijk heeft gemaakt.

De gedupeerde Harvard-studenten hebben inmiddels voor 65 miljoen dollar geschikt met Zuckerberg, maar daar houdt het verhaal niet mee op. De drie stapten destijds namelijk naar de universiteitskrant van Harvard om de zaak in de openbaarheid te brengen. Zuckerberg besloot daarop de e-mailaccounts van de redacteuren van deze krant, de Harvard Crimson, te hacken.

Hij maakte daarbij gebruik van het feit dat verscheidene journalisten van de krant zich hadden aangemeld bij Facebook. Hij keek in zijn logbestanden of de journalisten wel eens hadden geprobeerd om in te loggen met een verkeerd wachtwoord. Deze 'verkeerde' wachtwoorden gebruikte Zuckerberg vervolgens op hun e-mailaccount. In twee gevallen bleek deze methode succesvol. 'Zuck' kon daardoor lezen wat de verslaggevers over hem schreven.

Dumb fucks

Daarmee hielden Zuckerbergs dubieuze praktijken niet op. De 19-jarige student bleek een broertje dood te hebben aan de privacy van zijn medestudenten. Kort na de oprichting van Facebook had Zuckerberg via IM de volgende conversatie met een vriend:

Zuck: Yeah so if you ever need info about anyone at Harvard

Zuck: Just ask.

Zuck: I have over 4,000 emails, pictures, addresses, SNS

Vriend: What? How'd you manage that one?

Zuck: People just submitted it.

Zuck: I don't know why.

Zuck: They "trust me"

Zuck: Dumb fucks.

Is dit grootspraak van een student? Is hier sprake van jeugdige onbezonnenheid, van misstappen op jonge leeftijd die je Zuckerberg niet al te zwaar moet aanrekenen? Misschien. Maar misschien ook niet.

Semi-naaktfoto

Het probleem met de Facebook-oprichter lijkt namelijk te zijn dat hij maar bar weinig leert van zijn fouten.

Er is dit jaar veel aandacht geweest voor het gestuntel van Facebook met het aanpassen van de privacy settings op het sociale netwerk. Alleen wie expliciet bezwaar maakte – wat overigens niet al te makkelijk was – kon zich onttrekken aan het nieuwe Facebook-beleid.

Ook in de afgelopen weken was het weer raak. Eerst toonde Ars Technica aan dat Facebook foto's die gebruikers van hun profiel verwijderen, zelf nog tijdenlang bewaart. De foto van Ars Technica bleef bijvoorbeeld anderhalf jaar online staan. Maar het kan nog erger. Een vader die een semi-naaktfoto van zijn zoontje op Facebook had geplaatst en die vervolgens weer verwijderde, ontdekte eveneens dat de foto nog online stond. Ondanks herhaaldelijke verzoeken om verwijdering kreeg hij telkens nul op het rekest van Facebook. Tweeënhalf jaar lang.

Vervolgens kwam The Wall Street Journal er nog met een groot onderzoek overheen waaruit bleek dat veel populaire Facebook-applicaties gebruikersgegevens (en in sommige gevallen ook gegevens van hun vrienden) doorsturen aan adverteerders.

Albert Verlinde

De schandalen waarin Facebook in de loop van de tijd verwikkeld is geraakt, stapelen zich kortom in hoog tempo op. En het zorgelijke is dat Facebook en Zuckerberg keer op keer een blinde vlek lijken te hebben voor de privacy van hun gebruikers.

Telkens weer haalt Facebook de schouders op over de publieke verontwaardiging. Het bedrijf belooft beterschap, maar doet vervolgens niets (zoals in de zaak met de niet-verwijderde foto's) of gaat pas na talloze klachten overstag (zoals bij het gepruts met de privacy settings).

Je zou natuurlijk kunnen zeggen dat wie erg gehecht is aan zijn privacy zich maar niet moet aanmelden bij een sociaal netwerk. Volgens mij is dat te makkelijk. Uiteindelijk hecht namelijk iedereen aan zijn privacy – zelfs Albert Verlinde. Het gaat er daarom om dat mensen die lid worden van een sociaal netwerk, zelf moeten kunnen bepalen hoeveel ze met anderen willen delen.

Dat Zuckerberg dat na al die jaren nog altijd niet goed doorheeft, lijkt daarom het beste bewijs dat de makers van The Social Network raak hebben geschoten.