Ajax, kort voor asynchronous javascript and xml, is geen nieuwe uitvinding, alleen een slimme combinatie van al bestaande webtechnologieën. Deze worden dan ook door alle veelgebruikte browsers ondersteund. Bijzonder is dat daarmee nu hele gelikte en complexe gebruikersinterfaces kunnen worden gebouwd, die niet meer onder hoeven te doen voor die van echte applicaties.

Zo is het ontbreken van drag-and-drop een belangrijke tekortkoming van webtoepassingen. Behalve dat deze nu dezelfde look-and-feel kunnen krijgen, hoeft ook niet langer een nieuwe pagina te worden geladen elke keer als ergens op geklikt wordt.

Dat maakt ajax een ideale techniek voor portals als die van Yahoo, Microsoft en eBay. Die kunnen hiermee een betere interface en meer functionaliteit aanbieden. Door zo een deel van de verwerking naar de client te verplaatsen kunnen zij hiermee bovendien het netwerkverkeer verminderen en de belasting van hun servers terugbrengen.

Denk daarbij bijvoorbeeld aan het sorteren van lijsten en de verwerking van ingevoerde data. Voor dergelijke simpele functies zal niet meer bij elke muisklik een complete pagina opnieuw hoeven worden opgehaald en ingeladen.

Software als service

Inmiddels lijken dezelfde verkoopargumenten om destijds de geflopte thin client aan de man te brengen, opnieuw van stal gehaald: centraal beheer van applicaties en goedkope thin clients die niet meer hoeven worden onderhouden en opgewaardeerd. De browser wordt de computer.

Het grote enthousiasme voor web 2.0 wordt veroorzaakt door de mogelijkheden die men ziet om met ajax nieuwe toepassingen te bouwen of zelfs hele nieuwe business modellen te ontwikkelen. De nieuwe diensten en recente overnames door de grote portalaanbieders zijn tekenend hiervoor. Ze willen allemaal die complete gebruikersinterface met geïntegreerde productiviteitsapplicaties, zoekmogelijkheden, messaging, voip, nieuws, blogs, marktplaats en wat al niet meer aan kunnen bieden. Sommigen geloven zelfs dat op termijn de hele Office-suite in de vorm van software als service (sas) zal worden aangeboden.

Hosted applications

Ondanks alle enthousiasme is het nog maar de vraag of ajax inderdaad de traditionele productiviteitsapplicaties zal gaan vervangen. Standaardisatie en uitbesteding hebben de beheersbaarheid en de kosten van de desktop sterk teruggebracht.

Volgens Peter van Loon, senior consultant bij benchmarker Metri, zitten de besparingen bij centralisatie juist niet in de kantoorproductiviteit maar in de complexere client/server-combinaties.

"De overstap naar webgebaseerde applicaties is vaak goedkoper als je dat simpel kunt doen. Moet je daarvoor Citrix kopen, dan worden de kosten aan de serverkant aanzienlijk hoger. Bovendien zijn daarvoor meer en hoger geschoolde mensen nodig. Ook belangrijk is hoe je organisatie er uit ziet. Als er maar één locatie is, dan is het beheer van de desktops niet zo lastig. Gaat het om een simpele back-office, waarbij nauwelijks extra software is geïnstalleerd, dan kost dat twintig tot veertig euro per gebruiker per maand."

Gaat het om honderden of misschien wel duizenden locaties, of om ingewikkelder systemen, dan is dat veel duurder en is er meer te besparen, meent Van Loon. Microsoft zelf heeft in ieder geval al laten weten niet met online Office-toepassingen te zullen komen. Wel willen zij met hun Live-portal de mogelijkheden van de Office-suite en de MSN-toepassingen uitbreiden en verder integreren.

Met een volwaardige interface en efficiëntere communicatie met de server is samenwerking (collaboration) dan ook precies ajax' sterkste punt. Hoewel Google degene is die zich op dit moment het meeste met ajax profileert, zijn ook Yahoo, Microsoft, AOL en Amazon er mee aan de slag. Daarnaast wordt deze technologie gebruikt door asp's, de aanbieders van hosted services. Het gaat dan bijvoorbeeld om crm, erp en project management voor het midden- en kleinbedrijf.

Scriptomgeving

Ajax is geen volwaardige programmeeromgeving maar een scriptomgeving. Java, ActiveX en Flash zullen daarom zeker niet verdwijnen. We zullen ajax echter zeker terugzien als onderdeel van centrale webapplicaties binnen uitgebreide internationale ondernemingen die daarmee op wachttijd, bandbreedte en centrale verwerkingskracht kunnen besparen. En op vergelijkbare wijze in extranet-portals in de supply chain.

Daarnaast kunnen nieuwe diensten worden ontwikkeld door verschillende andere met elkaar te combineren. Daarbij fungeert ajax als client-side middleware om verschillende webservices aan elkaar te knopen.

Bron: Techworld