Laat ik beginnen te stellen dat ik erg blij ben dat Office Open XML nu een ISO standaard is geworden.

Toen Microsoft in 2000 begon met de transitie naar een op XML gebaseerd documentformaat voor de Microsoft Office producten waren er vier uitgangspunten:

1. Hoge kwaliteit migratie naar een open documentformaat

2. Interoperabiliteit, platform onafhankelijkheid, Internationaal en toegankelijkheid

3. Nieuwe toepassingen mogelijk maken met integratie naar gestructureerde gegevens

4. Digitale duurzaamheid

Deze uitgangspunten werden mede opgesteld op basis van de visie die Microsoft had ontwikkeld rond interoperabiliteit en open innovatie. Het was duidelijk dat bedrijven een groeiende vraag hadden naar interoperabiliteit 'by design'. Dus producten, formaten en protocollen die per ontwerp makkelijker uitwisseling, duurzaamheid en onafhankelijkheid konden bieden. Ook documenten. En dus Office Open XML.

Hoge kwaliteit migratie naar een open documentformaat: Er bestaan wereldwijd miljarden documenten en alleen al ruim 450 miljoen Microsoft Office-gebruikers. Om die gebruikers (en daarmee de documenten) de mogelijkheid te bieden naar open formaten over te stappen is het belangrijk dat bestaande documenten met een hoge kwaliteit in dit nieuwe formaat overgezet kunnen worden. Als dat niet goed zou kunnen, zou een groot deel van de gebruikers waarschijnlijk nog lang het oude formaat blijven gebruiken.

Interoperabiliteit, platform onafhankelijk, internationaal en toegankelijk: Daarnaast moet het nieuwe open formaat geschikt zijn voor internationaal gebruik op zoveel mogelijk platformen, onder zoveel mogelijk omstandigheden (online, offline, mobiel) en door zoveel mogelijk mensen, producten, ontwikkelaars en processen.

Nieuwe toepassingen mogelijk maken: Open XML werd opgezet om zo flexibel mogelijk te zijn. XML is natuurlijk al een flexibel en open model. Maar de specificatie van het document formaat moet ook in staat zijn om transparant, platform en product onafhankelijk, wensen en eisen van andere ontwikkelaars of gebruikers op te nemen. Daarvoor werd ondermeer de 'custom schema's' aan Open XML toegevoegd. Een bedrijf als Mindmanager maakte daar al vroeg gebruik van door 'mind map' XML codes via 'custom schema's' in Open XML te verwerken.

Digitaal duurzaam: Tot slot moet het een open standaard zijn om duurzaamheid en onafhankelijkheid zeker te stellen. En daarmee vooral ook de markt, de IT industrie, zelf het beheer geven over de specificatie van het formaat.

De genoemde uitgangspunten en mogelijkheden werden door Microsoft gerealiseerd in het op XML gebaseerde Office Open XML. Dat werd na een jaar werk door Ecma uitgebreid met nieuwe en meer mogelijkheden en tot de Ecma Office Open XML standaard gebracht (Ecma 376). Ecma bracht vervolgens deze specificatie in het door haar veel gebruikte 'fast track' ISO-standaardisatieproces.

Die laatste stap: ISO-standaardisatie. Daar is het afgelopen anderhalf jaar veel om te doen geweest.

In de aanloop daarnaar toe zijn de volgende stappen genomen:

1. In 2000 baseert Microsoft haar Office-omgeving op open principes

2. In 2003 zijn de MS Office-bestanden op XML gebaseerd

3. In 2003 maakt Microsoft de specificatie van het Office Open XML-documentformaat gratis beschikbaar voor iedereen onder een 'Convenant Not to Sue' en later ook de Open Specification Promise

4. In 2005 brengt Microsoft Office Open XML in bij een technische werkgroep bij Ecma (TC45)

5. Van december 2006 tot deze week loopt vervolgens het ISO DIS29500 standaardisatieproces rond Office Open XML

En nu is er dus door ISO-bevestiging dat Office Open XML ook een ISO-standaard is geworden (ISO 29500). Daarmee is er nu een ISO-standaard voor kantoor documenten die aan de vier uitgangspunten van het begin voldoet.

Microsoft heeft zich uitgesproken voor interoperabiliteit, voor open standaarden en voor keuze. Er is niet één open standaard die geschikt is voor alle omstandigheden en alle mogelijkheden. Het bestaan van PDF, PDF/A, HTML, ODF, CDF, UOF en Open XML als formaten voor documenten geeft al aan dat er meer gebruikerswensen en -eisen zijn dan één documentformaat aan kan.

Het verplicht 'opleggen' van één standaard leidt tot beperkingen in ontwikkelingen van mogelijkheden en toepassingen die niet waren voorzien door die ene standaard. Geheel in lijn met wat in andere gebieden binnen de IT wordt gedaan (grafische formaten: JPEG, TIFF en meer, video: MPEG2 en H.264, programmeer talen: C++, Pascal, Basic) bestaan er meerdere standaarden prima naast elkaar. Dit ondersteunt de verschillen in wensen en eisen van gebruikers, ontwikkelaars en organisaties.

Ik denk dat gebruikers ook hun open documentformaat moeten kunnen kiezen op basis van wat ze nu, of in de toekomst, willen of nodig hebben. Welkom in de 'Nieuwe Wereld van Documenten'.

Ieder bericht op Webwereld over Open XML resulteerde tot nu toe tot een groot aantal commentaren. Soms onzin, maar soms ook 'pareltjes'. Ik hoop op wederom een groot aantal reacties, maar voordat je daaraan begint, lees alsjeblieft eerst deze open brief van Patrick Durusau.

Hans Bos is Manager Platformstrategie bij Microsoft Nederland.