“De tijd is gekomen, geloven wij, voor een nieuwe overeenkomst tussen werkgever en werknemer”, schrijft mede-oprichter Reid Hoffman van LinkedIn. Hij zet de toekomst van de arbeidsovereenkomst uiteen in een artikel, gepubliceerd in het zakenmagazine Harvard Business Review (HBR). Het lijvige stuk is geschreven samen met ondernemers Ben Casnocha en Chris Yeh. Hoffman en Casnocha hebben samen net een boek hierover geschreven: ‘The Start-up of You: Adapt to the Future, Invest in Yourself, and Transform Your Career’.

Snelheid en flexibiliteit

De tijd van een baan voor het leven is allang voorbij, bepleiten de auteurs. Hetzelfde geldt in toenemende mate voor arbeidscontracten van langere duur. De oorzaken hiervoor zijn globalisering en het informatietijdperk. Die bekende factoren dwingen bedrijven om snel en flexibel in te springen op steeds snellere veranderingen, wat ze onder andere doen door snel en flexibel om te gaan met bestaand en instromend personeel.

“Aanpasbaarheid en ondernemersschap zijn cruciaal voor het bereiken en behouden van succes.” Hierdoor is de traditionele werkgevers/werknemersovereenkomst in het Amerikaanse bedrijfsleven gesloopt en in wisselende staat van wanorde elders.” In plaats van de oude garanties zijn er schijnbaar alleen maar onzekerheden gekomen: tijdelijke contracten, sneller ontslag, opeenvolgende reorganisaties en meer van dergelijke uithollingen van de arbeidsovereenkomst.

Desillusie door de rat-race

“Wij zijn niet de eersten om hierop te wijzen én om oplossingen voor te stellen”, erkennen de auteurs van het HBR-artikel ‘Tours of Duty: The New Employer-Employee Compact’. “Maar geen van de tot op heden geboden nieuwe benaderingen hebben voet aan de grond gekregen.” Dat gebrek aan succes voor betere contracten voor de nieuwe werkwereld zit erin dat de meeste bedrijven flexibel proberen te worden door hun bestaande overeenkomsten met werknemers te minimaliseren.

Ontslagen zijn een middel om kosten te besparen. Werving van andere werknemers is een manier om nieuwe skills in huis te halen. Bij deze aanpak worden (potentiële) werknemers ertoe aangezet om zichzelf te zien als zelfstandige freelancers, die vooral moeten jobhoppen voor hun professionele groei en loopbaanontwikkeling. Dit leidt tot een soort rat-race die volgens Hoffman en zijn mede-auteurs voor topmanagement eerlijk lijkt, maar die voor de rest van het personeel zorgt voor wijdverbreide desillusie.

Niet ‘ieder voor zich’

Immers, werknemers dreigen zich dan slechts voor het minimale in te zetten omdat een bedrijf ze toch niet voor langere tijd wil houden. Dit kan voor beide partijen, werkgever en werknemer, nadelig zijn, maar een uitweg lijkt lastig. “Je kunt geen agile bedrijf zijn als je werknemers contracten voor het leven geeft. En de beste mensen willen toch niet levenslang één werkgever. Maar je kunt een betere overeenkomst maken dan ‘ieder voor zichzelf’. Sommige bedrijven doen dat al.”

Dé oplossing is volgens Hoffman, Casnocha en Yeh het aangaan van een bewuste alliantie. Werkgever en werknemer definiëren een ‘missie’ (of dat nou een concreet project is of het behalen van een bepaald bedrijfsdoel) en bepalen daarvoor periode, beloning en andere factoren die voor beide partijen voordelig is. Een ‘tour of duty’ waarvan vooraf duidelijk is wát het wederzijds voordeel is zodat werkgever en werknemer gemotiveerd zijn om erin te investeren en zich ten volle in te zetten.

Méér dan geld-voor-tijd

Zo’n alliantie opzetten hoeft overigens niet puur en alleen vanuit de werkgever te komen. Veel bedrijven zijn hier nog niet rijp voor, maar hanteren al wel de flexibele of kortere arbeidstermijnen en dus werknemerscontracten die zich prima lenen voor een ‘tour of duty’. Deze opzet kan voor beide gunstig uitpakken omdat het de simpele uitwisseling van geld (salaris) in ruil voor tijd (arbeid) overstijgt, prijzen de auteurs hun oplossing aan.

Hóe zo'n nieuwe werkalliantie dan vorm te geven? Lees dat op Webwerelds zustersite Computerworld.nl. Iedereen moet een ondernemer worden, elke individuele werknemer. Aldus de boodschap van het boek ‘The Start-up of You’: