Al sinds begin december is Wikileaks.org offline doordat de dns-provider de stekker eruit heeft getrokken. Het beheer van het .org toplevel-domein is enkele jaren terug toegewezen aan een non-profit groepering Public Internet Registry of PIR, een non-profit club die eigendom is van de Internet Society of Isoc.

Actie om site bereikbaar te maken

Erik Huizer, al jaren de hoogste opererende Nederlander in internetbeheer, is nu ad-interim voorzitter van de Raad van Commissarissen van PIR, naast overigens de ook Nederlandse ad-interim directeur Maarten Botterman. Waarom onderneemt de PIR geen actie om Wikileaks.org veilig te stellen en bereikbaar te maken?

Huizer: "In principe kunnen we dat, en we hebben ook pogingen ondernomen om Wikileaks.org weer bereikbaar te maken. Maar Wikileaks reageert niet op de aanwijzingen van onze kant om het domein weer up and running te krijgen. We hebben e-mail gestuurd maar krijgen geen antwoord. Ook spant Wikileaks zich kennelijk niet in om het .org domein weer in de lucht te krijgen."

Naar de registrar

Het ligt wel wat ingewikkeld: als DNS-hoster EveryDNS Wikileaks.org niet meer ondersteunt, dan kan Wikileaks zich één niveau hoger richten tot de 'registrar', in dit geval Dynadot. Die moet helpen met het weer in de lucht brengen, tenzij er een gerechtelijk bevel is in de VS om het domein offline te halen, of als er evident bewijs is dat het domein misbruikt wordt. PIR zit daar weer boven, maar is contractueel gebonden aan dezelfde regels. PIR mag zelf geen actie ondernemen op een .org domein. Dat kan alleen op uitdrukkelijk verzoek van een registrar, Dynadot in dit geval.

Huizer kan slechts raden naar de oorzaak van de afwachtende houding van Wikileaks met haar .org domein, maar er lijken hem twee redenen voor de hand liggen: "Wikileaks kan nu bogen op honderden mirrors wereldwijd die de boodschappen verspreiden. Bovendien is het voor de publiciteit gunstig dat Wikileaks de indruk blijft vestigen dat het domein uit de lucht gehaald is, en wel om politieke redenen."

Politieke druk

Huizer kan overigens absoluut niet billijken dat Wikileaks op deze manier wordt aangepakt: "De politieke druk die is uitgeoefend op Amazon om de hosting te staken en acties van Paypal en Mastercard vind ik griezelig. Zonder degelijk gerechtelijk bevel moet je geen domeinen en websites aanpakken. Het is een bedenkelijke ontwikkeling."

Overigens protesteerde de Isoc nog eens met klem tegen politieke en technische maatregelen om domeinen onklaar te maken.

Conflicten met vrijheid van meningsuiting

Hendrik Rood, een bekende internetdeskundige , vindt de redenen die Huizer noemt plausibel. Hij wijst daartoe op een chat met Julian Assange bij The Guardian. Daar werd hem voorgelegd of het platleggen van domeinen en servers leuke publiciteit oplevert.

Assange daarop: "Al sinds 2007 hebben we een aantal van onze servers in rechtsgebieden geplaatst waarvan wij vermoedden dat die een conflict opleveren met de vrijheid van meningsuiting, om zo retoriek van de werkelijkheid te kunnen onderscheiden. Amazon was een van deze gevallen."

Rood: "Kortom. Zij hadden dit blijkbaar al ingecalculeerd voor publiciteitswaarde. De Amerikaanse overheidsdienaren en ook de Franse Minister die verwijdering eiste van de site van Franse servers zijn er met open ogen ingetuind."

Tikfout nekt website

Ondertussen in Canada: Dankzij een typo op een weblog werd in een groot deel van de media niet EveryDNS gezien als partij die Wikileaks.org uit de lucht haalde, maar Easy DNS. Als gevolg van de verkeerde beschuldiging, die door tientallen media werd overgenomen, kreeg dit bedrijf ddos-aanvallen te verduren van sympathisanten van Wikileaks.

Baas Mark Jeftovic van EasyDNS behoorde zelf echter tot de sympathisanten en wilde wat doen voor Wikileaks. Daarop heeft hij de DNS-hosting van Wikileaks.ch op zich genomen, op aparte, stevig beveiligde servers zodat de andere ruim 50.000 klanten niet in gevaar kunnen komen bij eventuele aanvallen.

Overigens besloot ook EveryDNS om te stoppen met Wikileaks.org als gevolg van aanvallen, maar dan van tegenstanders van Wikileaks, en niet vanwege politieke druk.