Wolfram heeft jaren gewerkt aan Wolfram Alpha. Op zijn blog legt hij uit hoe de nieuwe zoekmachine werkt en wat de mogelijkheden zijn. Gebruikers kunnen de zoekmachine een feitelijke vraag stellen waarop de zoekmachine een exact antwoord geeft. Wolfram geeft als voorbeeld: "Hoeveel protonen zitten er in een waterstofatoom?". Volgens de wetenschapper komt zijn 'computional knowledge engine' vervolgens met het enige juiste antwoord. De wetenschapper gebuikte zijn ambitieuze computerprojecten Mathematica en A New Kind of Science als basis voor de nieuwe zoekmachine.

Nova Spivack, oprichter van de semantische dienst Twine en Radar Networks, mocht de dienst testen. Volgens hem werkt de dienst naar behoren. Ondanks dat het volgens hem een 'bijna absurd ambitieus' project is, zou Wolfram Alpha volgens Spivack het potentieel evenveel impact kunnen maken als Google.

Het semantische web

Zowel Spivack als Wolfram richten zich op het semantisch web dat wordt beschouwd als de volgende fase van het internet waarbij alle informatie is voorzien van metadata. Dankzij die metadata kan een applicatie zonder problemen onderscheid maken tussen bijvoorbeeld een fan van Jan Smit de zanger en fans van Jan Smit de helm-ontwerper. De computers herkennen de zinstructuur, oftewel de semantiek, van de metadata en komen zo uit bij het juiste resultaat. Spivack voorspelde vorig jaar op The Next Web Conference nog dat het semantisch web in 2010 alomtegenwoordig is.

Spivack legt het verschil tussen de zoekmachine van Wolfram en Google als volgt uit: "Google is een systeem om dingen te VINDEN die we als beschaving publiceren. Wolfram Alpha is bedoeld om ANTWOORD te geven op vragen waar we als collectieve beschaving het antwoord op weten. Het is de volgende stap in het wereldwijd distribueren van kennis en informatie", aldus Spivack. Hij noemt het een nieuwe stap voowaarts naar een collectief wereldwijd brein. "En zoals elke grote stap voorwaarts werkt Wolfram Alpha op een nieuwe manier. Het berekent de antwoorden in plaats van ze op te zoeken."

Structureel anders dan Google

Wolfram Alpha geeft geen documenten weer die mogelijk het antwoord kunnen bevatten, zoals Google doet. Het is ook geen grote database zoals Wikipedia. En er wordt geen 'natuurlijke taal' (het herkennen van zinsstructuren) gebruikt om documenten op te zoeken zoals gebeurt bij de semantische zoekmachine Powerset. Techblog Venturebeat: "Wolfram heeft eerder een gesloten systeem gemaakt op basis van kennisgebieden die terabytes aan 'curated data' bevatten. Daarnaast zijn er miljoenen regels algoritme die de echte kennis van de huidige wereld vertegenwoordigen."

'Curated data', of een gecureerde database, is van belang voor zoekmachines om de waarde van bepaalde informatie te bepalen. In de wetenschap is gecurateerde data al lang een bekend en waardevol fenomeen. De indeling naar waarde van informatie gebeurt echter nog veel handmatig, bijvoorbeeld zoals curatoren die de database (of een collectie) van een museum beheren. Niet alle onderdelen van de informatie of van de collectie zijn even belangrijk. Dit onderscheid kan goed gebruikt worden door zoekmachines om het juiste antwoord op een vraag te genereren.

'Antwoorden te ingewikkeld'

Bij Wolfram Alpha kunnen gebruikers vragen stellen in een interface die erg op die Google lijkt. In plaats van een lijst van mogelijke documenten met het antwoord te geven maakt de zoekmachine gebruik van de semantiek van de ingevoerde vraagstelling waardoor er gedetailleerde antwoorden kunnen worden gegeven. Het zou vergelijkbaar zijn met iets vragen aan een professor of expert.

Toch zitten er volgens Spivack nog wel wat haken en ogen aan de veelbelovende technologie. Niet op iedere vraag is immers een enkel antwoord mogelijk. Wetenschappers zijn er bijvoorbeeld nog niet over eens of er wetenschappelijk bewijs is voor het broeikaseffect. Wolfram probeert dit probleem af te vangen door meerdere antwoorden weer te geven. Ook moet Wolfram volgens Spivack ervoor zorgen dat de zoekmachine bruikbaar blijft voor mensen die niet gezegend zijn met het IQ van de wiskundige. "Er zal gewerkt moeten worden aan het dommer maken van de zoekmachine met een paar honderd IQ-punten. Zo wordt de gemiddelde consument niet overvallen door antwoorden die zo alomvattend zijn dat ze een universitaire opleiding gevolgd moeten hebben om het zoekresultaat te begrijpen."

Nooit af

Wolfram is van plan om zijn zoekmachine binnen twee maanden beschikbaar te hebben voor het publiek. "Het is het meest ambitieuze project waar ik ooit aan gewerkt heb", aldus de wetenschapper. Volgens hem zal Wolfram Alpha altijd in ontwikkeling blijven.