Smartphonemakers racen hard om de eerste te zijn met een volledig bezelloos toestel en ook in de laptopmarkt zie je een interessante schermtrend: de dualscreen-laptop lijkt opeens een stevige boost te krijgen. Zulke clamshell-ontwerpen met een scherm boven en onder zien we al langer als niche-product, maar nu storten fabrikanten zich er massaal op.

Meer functionaliteiten

De reden ligt voor de hand: fysieke toetsenborden zijn dan wel superieur voor het typen, schermen zijn superieur voor elke andere soort interface. Door een tweede scherm aan een laptop toe te voegen, transformeer je wat het apparaat is, hoe het werkt en wat je ermee kunt doen. Terwijl de zakelijke laptopgebruikers van vandaag het idee van van virtuele toetsenborden verafschuwen, zullen ze uiteindelijk ontdekken dat het opgeven van een toetsenbord een kleine prijs om te betalen voor alle nieuwe extra's die dualscreen-laptops leveren.

Deze week werden nieuwe technologieën aangekondigd die de mooie toekomst van dual-screen laptops in beeld brengt. Als iemand twijfelde over de dualscreen trend, werden die twijfels vorige week weggenomen op Taiwan's pc-vakbeurs Computex evenement. Daar werden diverse producten gedemonstreerd die laten zien waarom dualscreen geen verkeerd idee hoeft te zijn.

Slimme detectie

Asus onthulde zijn conceptlaptop Project Precog, een Windows 10-apparaat met twee 4k schermen. De demo van Asus onthulde hoe laptops met twee schermen bruikbaar worden en dat verschil zit hem in kunstmatige intelligentie. Fysieke toetsen kunnen worden vervangen door een scherm, omdat het scherm slimme software kan gebruiken om automatisch en ad hoc te schakelen tussen verschillende modi.

Zo verschijnt bijvoorbeeld in de laptop-modus een toetsenbord op het onderste scherm zodra je je handen over het scherm legt in de typhouding. Asus noemt dit 'Intelligent Touch'. Wanneer je een stylus bij het onderste scherm houdt, wordt de pen-modus igeschakeld, iets wat Asus 'Adaptieve input' noemt.

Functie n.a.v. behoefte

En dat is echt het grootste voordeel van een scherm in plaats van een toetsenbord. Tijdens het schrijven is het scherm een toetsenbord. Als je met een pen schrijft, is het een stukje digitaal papier. Tijdens het luisteren naar muziek is het een equalizer of DJ-set. Tijdens het bekijken van een streaming-video, is het een plek voor ondertitels, contextuele informatie of sociale interactie met anderen die naar dezelfde stream kijken. Asus zegt het het apparaat volgend jaar uit te brengen.

Lenovo liet bij Computex een laptop zien die veel weg heeft van Asus' Project Precog: de aankomende Yoga Book 2. Net als de laptop van Asus beschikt het apparaat over dubbele touchscreens, een penmodus en AI-gestuurde schermmodi. We kunnen wel stellen dat deze twee projecten in wezen de grote lijnen aangeven van hoe laptops met twee schermen zullen werken. Ze werken in meerdere modi, afhankelijk van hoe ze gebruikt worden. Deze vormen zullen tablets vervangen.

Ik voorspel dat er binnen twee jaar tientallen dualscreen-laptops op de markt zullen komen die ongeveer werken als de Precog en Yoga Book 2. Ze zullen AI gebruiken om de interface naar behoefte te transformeren.

Interessanter, Lenovo maakte het duidelijk dat dual-screen laptops zijn een begin inluiden naar nieuwe geïntegreerde clamshell-ontwerpen. Het bedrijf hintte naar een Yoga Book 3, met een flexibel enkel scherm dat beide zijden van de clamshell bedekt. Wanneer je de clamshell plat opent, krijg je een gigantische single-screen tablet met ononderbroken scherm. (Het is grappig dat iets met de naam "Yoga" een flexibel scherm heeft.)

E-paper

Chipreus Intel liet op de Computex-beursvloer een dual-display prototypelaptop zien met de codenaam Tiger Rapids, met aan de ene kant lcd en aan de andere kant e-paper. Computerworld berichtte hier vorige week uitgebreid over. Het ene scherm is een conventioneel LCD-kleurendisplay en het andere een monochroom e-ink/e-paper-display dat hoofdzakelijk voor pen, toetsenbord of beide samen wordt gebruikt. Het apparaat is klein, dun en licht, een heeft een langer accuduur dankzij het energiezuinige e-ink-display.

Het scharnier dat Intel gebruikt lijkt een beetje op een dat van een ouderwetse ringband (maar ook veel op Lenovo's huidige Yoga Book), en maakt het mogelijk de clamshell helemaal open te klappen voor gebruik in tablet-modus, met de LCD aan de ene kant en de e-ink display aan de andere.

Herinnert u zich deze nog?

Dit apparaat zelf zal geen product worden; het is meer een referentie-ontwerp en voorbeeld voor de industrie. En het is een goed idee. Door gebruik te maken van een e-ink-display bespaar je op de accu en het werkt ook nog eens prettig voor het doel. Het apparaat doet me denken aan Microsofts Courier van bijna tien jaar geleden; ook deze werd ontworpen als een soort interactieve digitale Moleskine, en als concept was het zijn tijd ver vooruit.

Mogelijk heb je ook iets gehoord over een Dell-apparaat met twee schermen. Feiten over dit project zijn bijna niet te vinden. Maar het lijkt erop dat Dell werkte aan de ontwikkeling van een dualscreen Windows 10-apparaat met codenaam "Januss", aangedreven door de nog niet uitgebrachte Qualcomm Snapdragon 850 ARM-processor.

ARM-laptops

Op het Duitse blog Winfuture.de verschenen geruchten over dit project, gebaseerd op enkele pas ontdekte maar oudere documenten. Dell heeft "Januss" niet aangekondigd en het is mogelijk dat het apparaat nooit wordt uitgebracht. Maar als het gerucht klopt, betekent dat dat Dell HP, Asus en Lenovo allemaal werken aan de ontwikkeling van Windows 10-apparaten die op ARM-chips draaien.

Of Dell of Microsoft een ARM-gebaseerd Windows 10-apparaat met twee schermen uitbrengt is niet zo interessant vergeleken met de vraag of er dan er een nieuwe formfactor zal ontstaan: Een kleine laptop/tablet hybride die de smartphone vervangt. Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik wil er nu al één.

Komst nieuwe laptops

Als je dol bent op je laptop zoals hij nu is, moet je je voorbereiden op een teleurstelling: het afscheid van deze formfactor is nabij. Naarmate de opkomende dual-creen laptops vorm krijgen, wordt het duidelijk hoe handig en functioneel ze zullen zijn. Dualscreen-laptops zijn betere tablets dan tablets, betere laptops dan laptops én betere desktops dan desktops.

Deze nieuwe apparaten worden betere tablets, omdat ze kunnen werken net als de huidige tablets, maar dan met twee keer zoveel schermruimte. Ze zijn betere laptops, omdat het onderste scherm een schrijfblok of een aantal andere invoerapparaten kan zijn, en meer is dan alleen een scherm. En ze zullen betere desktops dan desktops omdat je veel meer schermruimte krijgt met het openklappen van een dubbel scherm naar één oppervlak.

Nieuwe soort

Maar het allerbelangrijkste is dat we een categorie krijgen die iets biedt dat méér is dan tablets, laptops, of desktop-pc's, vanwege alle functionaliteiten die worden ontsloten met slechts één apparaat én de toegevoegde waarde van functies die we nog niet kenden.

Neem bijvoorbeeld de tent-modus die deze apparaten hebben: door ze open te klappen als een soort piramide, kunnen mensen een PowerPoint-presentatie zien op de kant die zij bekijken, terwijl de presentator op de andere kant de bedieningsinterface ziet. Dat is een functionaliteit die bijvoorbeeld voor verkopers erg interessant kan zijn voor één-op-één-presentaties.

Dualscreen-laptops gaan van een niche de komende jaren naar de mainstream en ze zullen dubbel zo handig zijn als de laptops van vandaag.