Disney+ gaat over drie maanden van start in de VS en rolt volgend jaar uit in Europa. Omdat Disney zelf de internationale rechten bezit over een heleboel content, kun je ervan uitgaan dat de dienst hier een uitgebreide catalogus zal hebben - en dat is minder goed nieuws voor alternatieven als Netflix en Videoland of NLZiet op het moment dat deze allemaal in Nederland opereren.

Disney opende deze week opnieuw het vuur op Netflix. In de VS biedt de streamingdienst namelijk een nieuwe bundel (overigens niet reclamevrij, waar we in dit artikel nog op terugkomen) die ook streamingdienst Hulu en sportzender ESPN+ meeleveren voor een prijs die overeenkomt met Netflix' standaardabonnement.

De twee zijn directe concurrenten, maar Netflix zet interessante stappen om een andere niche te benaderen dan Disney+, tegen de tijd dat die tweede dienst in Europa uitrolt. Wanneer je de twee naast elkaar legt en goed vergelijkt, zie je dat ze in aanpak niet eens zoveel gemeen hebben. Van het verdienmodel, de manier waarop ze in de markt gezet worden, tot de content zelf, kiezen de twee bedrijven een heel andere methode.

Andere content

Een van de aantrekkelijkste dingen van Disney+ de enorme contentberg, van films van het Marvel-universum (en eigen nieuwe series als The Falcon and Winter Soldier), Star Wars (inclusief op handen zijnde originele Star Wars-series als The Mandalorian), Disney-films en Pixar (met titels als Coco en Toy Story), tot aan een instituut als The Simpons, de laatste dankzij de overname van Fox (20th Century, niet dingen die onder News Corp vallen). Deze week kondigde Disney zelfs een remake van Home Alone aan, exclusief voor de streamingdienst.

Uit noodzaak is Netflix zijn plannen al jaren aan het verleggen. Omdat elke filmstudio, zender, moeder en paard een streamingdienst begint, verdwijnt bestaande content steeds meer van de catalogus omdat Netflix de rechten verliest. Netflix Originals moeten de kar meer gaan trekken en in Europa werkt de streamingdienst met vrijwel iedere regio om unieke lokale content te bieden, zoals populaire series als het Nederlands/Vlaamse Undercover, het Duitse Dark, Spaanse La Casa de Papel en meer.

Netflix bracht dit jaar zijn eerste Nederlands/Vlaamse coproductie uit: Undercover.

Omdat bekende franchises verdwijnen (niet alleen naar Disney, maar ook nieuwe content van bijvoorbeeld CW als Batwoman en een spin-off van Riverdale komen niet op Netflix, volgens de geruchten omdat eigenaar Warner Brothers met een eigen dienst komt en daarvoor JJ Abrams' productiebedrijf Bad Robot kocht) boort Netflix eigen originele content aan. Onlangs hoorde je bijvoorbeeld schrijver Zack Stentz van Rim of the World op Kevin Smith's podcast Fatman Beyond vertellen hoe dit gouden tijden zijn voor contentmakers, omdat Netflix bereid is risico's te nemen voor origineel intellectueel eigendom.

Ook benadert Netflix grote namen voor content. Zo heeft de streamer een deal met het bedrijf Millarworld van Mark Millar, een grote naam in de comicswereld, schrijver van onder meer Wanted, Kick-Ass, Superior en Kingsman. Ook sloot Netflix overeenkomsten met grote namen als Shonda Rhimes (Grey's Anatomy, How To Get Away With Murder en Scandal) en Ryan Murphy (American Horror Story, Pose, American Crime Story). Er is zelfs een deal met de Obama's.

Netflix kondigde al een aantal Millarworld-titels aan: series gebaseerd op Jupiter's Legacy en American Jesus, en films van Huck, Empress en Sharky the Bounty Hunter. Saillant detail is dat de Millars Kingsman-films in bezit zijn van 20th Century Fox, en dus Disney.

Andere diensten volgen een soortgelijke strategie. Neem Amazon Prime Video, die een heleboel bekende sciencefictiontitels heeft gestrikt, zoals Stephenson's Snow Crash, Niven's Ringwereld en Philip K. Dick-content. Ook heeft Prime de op handen zijnde Star Trek: Picard, waar veel fans reikhalzend naar uitkijken. Videoland zet ook voorzichtige stappen ook eigen producties, zoals Zwarte Tulp.

Zo heeft Amazon Philip K. Dick's Electric Dreams en The Man in the High Castle en Videoland Zwarte Tulp.

WB heeft een eigen catalogus, maar bezit ook Marvels concurrent DC, waardoor het kan concurreren met Disney's Marvel-catalogus. Dat is trouwens ook slecht nieuws voor Europa: wegens het ontbreken van DC Universe buiten Europa worden titels als Titans hier op Netflix aangeboden, maar dat verandert wellicht als WB zijn eigen dienst gaat uitbaten. Een slecht voorteken voor Nederlandse kijkers is dat DC-titels als Swamp Thing en Doom Patrol hun weg naar Netflix nog niet hebben gevonden.

Titants-spinoff Doom Patrol: niet op Netflix?

Kortom, de streamingdiensten bieden elk heel eigen content en wat Netflix biedt aan lokale content en alternatieve IP [in deze context Intellectual Property, red.] is heel anders dan wat je gaat zien op Disney+ of Hulu.

Advertentiemodel

Nog een voordeel van Netflix voor sommige gebruikers is wellicht het feit dat je (vooralsnog) nooit een reclame zal zien. Eventuele merkinkomsten zijn puur afkomstig van product placement. Amazon Prime Video schurkt al dicht tegen een advertentiemodel aan met reclames voor andere series als interstitial voordat je begint te kijken (nou soit), maar Disney gaat er voor en brengt een gebundelde versie van de dienst met reclame.

Hoewel Disney+ reclamevrij zal zijn, experimenteert Disney ook met een advertentiemodel in de bundel met Hulu en ESPN+. CEO Bob Iger vertelde deze week aan CNBC dat als de bundel ertoe leidt dat meer gebruikers het advertentie-ondersteunde Hulu gaan gebruiken, dat erg nuttig is voor het bedrijf.

Dat is wellicht niet helemaal verrassend, maar 'reclamevrij' kan wel eens een belangrijk concurrentiepunt worden van verschillende diensten. Eerder wees een onderzoek uit dat het toevoegen van reclames Netflix een kwart van zijn abonnees zou kosten, en zelfs een prijsverlaging in ruil voor advertenties wordt door menig kijker niet geslikt. Netflix heeft dan ook eerder dit jaar beloofd dat het niet van plan is om in de toekomst reclames te tonen.

Verdienmodel

Het verdienmodel verschilt per dienst. Bij Netflix gaat het puur om abonnees: meer klanten is meer geld. Bij Amazon ligt dat anders: Prime Video is onderdeel van een pakket aan diensten, waar voor Nederlanders wellicht de gratis bezorging vanuit Duitsland het aanvullende voordeel is (waarschijnlijk wegens de beperkingen is Prime hier ook een stuk goedkoper dan in de VS, waar we straks op terugkomen). Daar gaat het meer om klanten werven voor de Amazon-diensten als geheel.

Ook Disney+ doet het heel anders. Het gaat hier niet alleen om inkomsten uit abonnees, maar ook om merchandising voor zijn populaire merken: denk aan Disney-knuffels, Marvel Funko Pops, lichtzwaarden, Star Wars-mokken, Simpsons T-shirts, de pretparken, Disney-winkels en wat dies meer zij. Disney verwacht vijf jaar lang verlies te lijden op zijn streamingdienst, maar kan zich dat makkelijk veroorloven en het doel is het trekken van klanten naar dat grotere Disney-ecosysteem, zo vertelde eerder dit jaar mediastrateeg en schrijver Matthew Ball.

En Disney zit op flink wat kapitaal. Zo betaalde het entertainmentbedrijf in 2009 zo'n vier miljard euro voor uitgeverij Marvel. Inmiddels leverden de MCU-films van alleen dit jaar als Avengers: Endgame, Spider-Man: Far From Home en Captain Marvel gezamenlijk ongeveer dat aankoopbedrag op in pure omzet. Met de winsten onder de streep die daarmee gepaard gaan, heeft Disney dat aankoopbedrag waarschijnlijk tien jaar later, gezien de totaalomzet van 18,2 miljard dollar, alweer terugverdiend.

Prijspunten

Nu we het toch over geld hebben: de prijs is natuurlijk niet onbelangrijk. Disney komt vooralsnog (bij de launch in de VS althans) met twee verschillende bundels. Je hebt een pakket met Hulu en ESPN+ voor $12,99. De veelbesproken versie is de 'gewone' Disney+, waar het bedrijf ver onder het prijspunt van Netflix gaat zitten (zes dollar per maand lager zelfs) om klanten met een goedkoop alternatief te trekken.

Bij een bepaalde kritieke massa aan gebruikers kan die prijs wellicht omhoog, maar zoals we hiervoor zagen is dat misschien niet eens noodzakelijk: als de content meer klanten oplevert voor merchandise, meer bezoekers aan de pretparken en meer gevulde bioscoopstoelen voor MCU-, Star Wars, of Disney-films, kan het bedrijf blijven varen op een relatief laag prijspunt.

Disney+ gaat in de Verenigde Staten $6,99 per maand kosten, tegenover $8,99 (hier €7,99) voor de goedkoopste versie van Netflix' abonnement. Dat prijsverschil gaat ongetwijfeld pijn doen. Bovendien is de populairste optie voor Netflix is het standaardabonnement van $12,99 per maand, in Nederland kost deze €10,99. Als we de prijsvertaling ongeveer volgen, zou Disney+ in Nederland slechts €5,99 kunnen kosten, wat betekent dat je voor Netflix, net als in de VS, bijna het dubbele betaalt.

Dat is overigens ook slecht nieuws voor Prime Video in deze regio. Amazon Prime is $12,99 in de VS, maar 5,99 euro in Nederland, waarschijnlijk omdat de voordelen van Prime hier minder relevant zijn en de catalogus van Prime Video beperkter is. Dat betekent dat de dienst op hetzelfde prijspunt zit als Disney, maar dan met véél minder content. Een alternatief als Videoland kost 8,99, maar die heeft een voor veel Nederlanders aantrekkelijkere propositie dan Prime Video, met content van RTL, inclusief (momenteel tenminste) diens uitzendrechten voor bepaalde Amerikaanse televisieseries. NLZiet gaat nog een stap verder en bundelt niet alleen videoland-content, maar ook van NPO en SBS en kost een euro minder per maand, maar is dan ook puur gericht op Nederlandse televisie.

Europese voorsprong voor Netflix

De klok tikt voor Netflix. Disney+ gaat over zo'n drie maanden van start in de VS, maar rolt op z'n vroegst pas volgend jaar uit in Europa. Het is geen wonder dan dat Netflix al een tijdje zijn eigen content heel zwaar promoot, om kijkers te trekken voor lokale producties als Undercover, maar ook naar andere Netflix Originals zoals de kijkcijferrecords zettende film Birdbox, stof doen opwaaiende docu When They See Us en door de dienst overgenomen series als Black Mirror (voorheen van het Britse Channel 4).

Nu al concurreert Netflix hier met diensten als Videoland en Prime Video, maar omdat die andere proposities hebben (respectievelijk Nederlandse televisiecontent en andere Originals) lijkt de schade in abonnees tot nu toe mee te vallen. Het is maar de vraag wat er gebeurt als een blockbusterkanon als Disney voet aan de grond zet in Europa, dus het is zaak dat Netflix voor die tijd zoveel mogelijk zijn unieke aanbod in de etalage zet.

Andere doelgroepen en pakketten

Het is gezien de content aan de ene kant logisch dat Disney Hulu apart positioneert. Waar Disney+ zich meer op het gezin lijkt te richten (met de tekenfilms- en series, superheldenfilms en -series, en Star Wars-films en -series) gaat Hulu voor een vrij volwassen publiek. Hulu gooit bijvoorbeeld hoge ogen met The Handmaid's Tale, naar een dystopische roman van Margaret Atwood. Verder heeft Hulu Seth McFarlane's The Orville, Stephen King's 11.22.63, Veronica Mars, een wraakdrama in petto met als titel Reprisal en heeft de dienst de horrorserie Freakish - allemaal niet zo geschikt voor een publiek van alle leeftijden.

De vraag is wat er gebeurt met Hulu-series als Runaways, Howard The Duck, en Ghost Rider (de laatste twee zijn programma's die binnenkort verschijnen), die gezien de Marvel-content beter lijken te passen bij Disney+, maar vooral Howard The Duck is nou niet zo geschikt voor tere kinderzieltjes. In de volwassen bundel zit ook ESPN+, dat bedoeld is voor hardcore sportfans, over het algemeen ook een ander publiek dan Disney+.

Netflix daarentegen biedt een totaalpakket voor iedere gebruiker - kindvriendelijke programmering zit in hetzelfde pakket, hoewel Netflix verstandig genoeg is om dit aan te bieden in een apart profiel. Netflix heeft dan wel geen voetbal of andere sport, maar heeft verder content met verschillende genres en verschillende doelgroepen in dezelfde bundel. Het prijsmodel van Netflix verschilt per hoeveelheid simultane kijkers en videokwaliteit, maar de content is voor elk pakket hetzelfde.

Conclusie: Ruimte voor allebei?

De hamvraag is natuurlijk wat er de komende jaren gaat gebeuren. Wordt de 'streamingoorlog' gewonnen door een partij als Disney en is er ruimte voor één á twee alternatieven als Videoland en Netflix, of misschien iets heel anders als Apple of Britbox die een disruptieve zet doet. Als we iets hebben geleerd van eerdere strijd tussen diensten is dat de uitkomst niet te voorspellen is als een partij een onverwachte zet doet. Als we marktextrapolaties moesten geloven, zouden we nu immers allemaal browsen met Internet Explorer en een smartphone met Symbian in de zak hebben.

Gaat een derde partij die we niet zien aankomen er met de markt vandoor, of leidt het enorme aanbod tot iets anders als een dienst waarbij je je kunt abonneren op specifieke series van verschillende aanbieders? Een on-demand pay-per-view totaaldienst? Houden klanten het bij één of twee aanbieder(s) of rouleren ze per half jaar langs verschillende diensten om in hun contentbehoefte te voorzien? Of voltrekt het minst plausibele scenario zich en stappen vermoeide cord-cutters terug naar lineaire televisie en/of naar illegale downloads?

De tijd zal het leren, maar duidelijk is dat de aanbieders elk een unieke propositie hebben en er ruimte lijkt te zijn voor meerdere partijen en meerdere niches.

Lees ook: De beste VPN-diensten om buitenlandse content mee te streamen

Schrijf je hier in voor Amazon UK

Schrijf je hier in voor Amazon Duitsland

Schrijf je hier in voor NLZiet

Schrijf je hier in voor Netflix

Schrijf je hier in voor Videoland

Kijk hier voor meer informatie over Disney Plus