Minder reboots

“Deze versie van Windows vermindert het aantal onnodige reboots dramatisch", belooft een Microsoft-topman op een pers-prebriefing in New York. We schrijven het jaar 2000 en hij heeft het over Windows XP. Een wijsneuzige Nederlandse it-journalist vraagt nog of Microsoft daarmee bevestigt dat de reboots onnodig zijn.

De belofte van minder reboots voor 's werelds meestgebruikte besturingssysteem is in 2000 al oud, maar nog lang niet versleten. Latere Windows-versies hebben in de checklist van nieuw, verbeterd en nog krachtiger, ook de veelbelovende feature van minder vaak herstarten.

Het is ook een noodzakelijke belofte, want de laptop is de desktop al lang gepasseerd in de verkopen. En mensen zetten hun laptops steeds minder vaak echt uit. Gewoon deksel dicht en ze hebben er geen omkijken meer naar. Vervolgens lijkt de computer er altijd achter te komen dat er gereboot moet worden als hij weer uit zijn slaap wordt gewekt. Ofwel: precies op het moment dat de gebruiker weer aan de slag wil.

Dus raad eens wat er net afgelopen week is aangeprezen als verbetering van Windows 8?

Gebruiksvriendelijker

De volgende versie van Windows zal ook 'minder aanwezig' zijn. Het zal dus minder opdringerige meldingen geven en gebruikers minder in de weg zitten. Kortom: het wordt gebruiksvriendelijker. Daar komt een klassiek kritiekpunt op Windows om de hoek kijken, vaak aangedragen door Apple-gebruikers. Windows is voor mensen die met computers willen werken, terwijl mensen computers eigenlijk nodig hebben om werk mee te verrichten.

Denk aan de onderhoudstaken voor het besturingssysteem, de vereiste technische kennis van de interne werking, de cryptische foutmeldingen of juist de veel te versimpelde dialoogvensters. Natuurlijk, er is heel veel vooruitgang geboekt sinds de tijd dat Windows bovenop MS-DOS draaide. Dat gold ook al voor Windows 95, maar er kan nog steeds wel wat verbeterd worden aan de gebruiksvriendelijkheid van het besturingssysteem.

Veilig, veiliger

Beveiliging is al jaren een probleem voor het alom gebruikte Windows. Microsoft zet ook al jaren stappen om dit aan te pakken. Net zoals cybercriminelen op hun beurt weer hun eigen stappen zetten om de beveiliging van Windows aan te pakken. En doordat Windows zo veel wordt gebruikt en door de rijke voorgeschiedenis aan applicaties, kan het verbeteren van de beveiliging een pijnlijk proces zijn. Denk aan de pijn van het omstreden UAC (user account control) in Vista.

Die pijn hebben de gebruikers duidelijk gevoeld. Maar of daarmee de beveiligingsbelofte volledig is ingelost? Nee, dat niet. Ironisch genoeg brengen de nieuwe beveiligingsmaatregelen ook nieuwe gaten, die dan in allerijl weer worden gedicht.

Windows is tegenwoordig wel veiliger, maar echt veilig is het nog niet. Maar de vólgende versie brengt meer veiligheid, opnieuw. Dit worden er zelfs vergaande maatregelen genomen tegen bootmalware, en tegen niet goedgekeurde drivers. Maar open source-voorstanders ontdekken hierin ook een blokkade van Linux. Microsoft ontkent dit en laat de keuze over aan de pc-partners, wat de critici niet bepaald hoopvol stemt.

Sneller

De volgende belofte is hogere snelheid. De aankomende versie van Windows zal sneller zijn dan de huidige. Veel van die snelheidswinst zal echter moeten komen van nieuwe onderliggende hardware, en van efficiënte benutting daarvan. Pc's worden dankzij de Wet van Moore steeds krachtiger.

Alleen wordt die verbetering in de praktijk vaak genivelleerd doordat software weer zoveel meer doet. Dat meerwerk is voor de eindgebruiker niet altijd merkbaar, waardoor vooruitgang vaak stilstand lijkt te zijn. De Wet van Wirth luidt dan ook]: software wordt sneller langzamer, dan hardware sneller wordt. Oftewel: nieuwe software blijkt telkens weer in staat om verbeterde hardware voorbij te streven in omvang en sloomheid.

Dat is ook vervat in de Wet van Gates, cynisch vernoemd naar de mede-oprichter van Microsoft. Die wijsheid gaat als volgt: de snelheid van software halveert elke achttien maanden. Daarmee doet het dus precies de voordelen van de Wet van Moore teniet.

Windows 7 heeft de eeuwige snelheidsbelofte voor Microsofts besturingssysteem al ingelost, zij het niet volledig. Maar Windows 8 is nu echt goed op weg. Daarbij moeten we aantekenen dat de prestatiewinst van 8 werd behaald met een zeer vroege alpha-build van de volgende Windows-versie. Totdat het nieuwe besturingssysteem echt beschikbaar is, blijft dit dus toch nog een belofte.

Compatibel

Een eeuwige belofte die Microsoft - met enkele kleine hick-ups - wél al jaren waarmaakt, is compatibiliteit. De applicatierijkheid van het Windows-platform, die een aanjaagwerking heeft op de universaliteit van het besturingssysteem, bleef steeds behouden.

Microsoft beseft maar al te goed hoe belangrijk die compatibiliteit is. Topmanagers hebben tijdens de hierboven genoemde Windows XP-preview in New York al trots het toen al antieke Doom (1) geshowd op de toen volgende Windows-versie. Ja, zelfs die oer-dos-game is en blijft speelbaar op Windows. Windows en applicaties, applicaties en Windows. Het lijkt wel een perpetuum mobile.

Maar daar komt straks een einde aan. Microsoft besluit deze belofte nu eens niet in te lossen. Windows 8 omarmt namelijk ook tablets, met energiezuinige ARM-processors. Reguliere Windows-apps, de hele rijke voorgeschiedenis van het platform, draaien daar niet op. De toekomst is aan een geheel nieuw soort applicatie, gebouwd met html5.

Ja, gewone Windows-programma's draaien straks nog wel op gewone pc's met x86-chips en 'uitzonderingstablets' met die pc-processors. Alleen worden die applicaties weggemoffeld: ze zijn verbannen naar de oude desktopomgeving die zelf een soort app is in de nieuwe tablet-interface. Hetzelfde geldt voor de platformen Flash van Adobe en Silverlight van Microsoft zelf.

Weg met de aloude desktop, weg met plug-ins als Flash en Silverlight. Dit zijn drastische, dappere en ook wel broodnodige besluiten van Microsoft. Het bureaublad met muisbediening leent zich namelijk niet bepaald voor multitouch-tablets. En die mobiele apparaten kunnen best zonder externe multimediatechnologieën, erkent ook Flash-maker Adobe.

Dit alles heeft Microsoft bedacht nadat zowel de interfacerevolutie als afschaffing van de plug-in zijn gevalideerd door het succes van Apple's iPad enerzijds en de fail van Windows-tablets anderzijds. Deze drastische overstap, waarmee de compatibiliteitsbelofte wordt verbroken, is dus veelbelovend.

Cue de elektrodance van Daft Punk: Harder, better, faster, stronger. En zet het maar op repeat.

Daft Punk - Harder, Better, Faster, Stronger from YLLW on Vimeo.