Mozilla’s populaire Firefox-browser heeft een aanzienlijke upgrade gekregen. Dat mocht ook wel na zo’n lange tijd wachten op een nieuwe versie. We kunnen dan ook moeilijk alle nieuwe en verbeterde features behandelen, simpelweg omdat het er zoveel zijn. Wat we wel kunnen doen, is een paar onderdelen eruit lichten en de belangrijke verbeteringen daarvan belichten.

Gestripte interface

Net als de andere grote browsers van het moment is Firefox nu ‘gestript’. De interface ziet er een heel stuk kaler uit, en daarmee overzichtelijker. Bovendien is er zo wat meer ruimte op het beeldscherm voor de webpagina zelf.

Maar dit moet natuurlijk niet ten koste gaan van het gebruiksgemak. Mozilla heeft dat opgelost door bijvoorbeeld de mogelijkheid in te bouwen om de tabbladen en de Firefox-knop in de titelbalk onder te brengen. Ook zijn bijvoorbeeld de knoppen voor ‘stoppen’ en ‘herladen’ ondergebracht in één enkele knop, is de menubalk helemaal verdwenen en zijn alle 'opties' ondergebracht onder de Firefox-knop.

De navigatieknoppen zijn wat ronder en de hoogte van de knoppen en de adresbalk ('Awesome Bar' gedoopt) is wat verminderd. Ondanks al deze veranderingen is flink zoeken naar functies niet nodig. Wanneer je Firefox 4 eenmaal opstart en even door alle knopjes heen klikt, blijkt het allemaal vrij simpel en overzichtelijk in elkaar te steken.

Overigens kunnen veel van deze visuele veranderingen ook uitgeschakeld worden. Firefox 4 kan zo teruggedraaid worden naar hoe het allemaal was in Firefox-versie 3.6, mocht je toch terug verlangen.

Tabbladen temmen

Veranderingen zoals voorgaande zul je snel genoeg zelf ontdekken. Bovendien zijn veel van deze ontwerpideeën afgekeken van de Chrome-browser. Wat écht interessant is, zijn de nieuwe features. Zo is er Panorama, of in de Nederlandse versie het minder elegante ‘tabbladen groeperen’. Als je met veel tabbladen werkt, is Panorama waarschijnlijk het beste wat je op browsergebied in een lange tijd overkomen is.

Bij Panorama worden de tabbladen weergegeven op een blanco achtergrond. De tabbladen zijn zo overzichtelijker, omdat er een kleine preview van de webpagina wordt weergegeven. Daarnaast kun je tabbladen buiten het hokje slepen en andere tabbladen daar weer bovenop om groepen te creëren van bijvoorbeeld ‘sociale netwerken’ of ‘nieuwssites’. De andere tabbladen verschijnen dan niet meer in de rij bovenin.

Verder is er de ‘wisselen naar tabblad’ functie. Deze zorgt ervoor dat wanneer je iets in de Awesome Bar typt, Firefox ook kijkt naar de tabbladen die je al hebt openstaan. Wanneer een term overeenkomt, geeft Firefox de optie om naar het betreffende tabblad te gaan. Handig dus als je vergeten bent dat je iets al ergens geopend hebt, of als je het even zo snel niet kunt vinden.

En dan is er nog app-tabbing. Stel dat je een website eigenlijk altijd hebt openstaan, zoals bijvoorbeeld je webmail (of Webwereld natuurlijk).. Dan kun je met een rechtermuisklik op een tabblad aangeven dat je er een app-tabblad van wilt maken. Het tabblad wordt dan aan de linkerkant vastgezet in een kleine versie, zodat je er altijd bij kunt en niet hoeft te scrollen door je tabs om die ene veelgebruikte site of webapp te vinden.

Firefox Sync

Dit is een erg handige functie voor mensen die Firefox op verschillende computers of andere apparaten gebruiken. Je kunt via Sync je bladwijzers, surfgeschiedenis, wachtwoorden en openstaande tabbladen synchroniseren tussen de diverse apparaten (met Firefox erop). Zo kun je dus bijvoorbeeld achter je computer zitten en iets interessants lezen en vervolgens op bijvoorbeeld je smartphone of tablet doorlezen als het tijd is om je computer thuis of op werk te verlaten.

Deze mogelijkheid om te synchroniseren zit voor het eerst standaard in de nieuwe versie van Firefox. Het opzetten van een Sync-account is erg makkelijk gemaakt. Het werkt met een code die je invoert om te verifiëren welk apparaat gesynchroniseerd moet worden.

Tabbladen synchroniseren met een andere computer is ook mogelijk. Daarvoor hoef je alleen maar op het pijltje naar beneden te klikken naar de tabbladen en ‘Tabbladen van andere computers’ te selecteren.

JaegerMonkey

Firefox 4 doet natuurlijk ook nog mee aan de JavaScript-race. De nieuwe JavaScript-compiler van Firefox heeft de bijnaam JaegerMonkey. Firefox is daardoor echt merkbaar sneller geworden. Of het nu om pagina’s laden gaat, of het opstarten met tig tabbladen, het is een wereld van verschil.

Dat blijkt dan ook uit de tests. Firefox 4 met de JaegerMonkey compiler doet het in de SunSpider- en Kraken-benchmarks drie keer beter dan Firefox 3.6 en in Google’s V8-benchmark zelfs zes keer beter.

Ten opzichte van de andere browsers doet Firefox ook weer mee wat betreft snelheid. In de SunSpider test kan de browser zich goed meten met de nieuwe versies van de 4 hoofdconcurrenten. Daarbij is de Release Candidate van IE 9 nog net een stukje sneller en Safari 5.0.3 weer net iets langzamer. Dat de nieuwe (versies van de) concurrenten dicht bij elkaar zitten, wordt pijnlijk duidelijk als we naar de resultaten van IE 8 kijken in diezelfde test.

Beveiliging

Wat beveiliging betreft heeft Firefox ook een aantal veranderingen ondergaan ten opzichte van versie 3.6. Zo is er een optie ‘Websites laten weten dat ik niet gevolgd wil worden’. Dit is dus een opt-out binnen de browser voor gebruikers die niet met tracking cookies bestookt willen worden.

Daarmee blokkeert het overigens niet de tracking zelf, maar stuurt het de voorkeur van de gebruiker naar de bezochte websites. Wanneer deze optie meer wijdverspreid wordt, is er pas een goede kans dat dit daadwerkelijk veel helpt. Mozilla hoopt dat adverteerders hier dus aan mee willen werken. Micrsoft omarmt deze optie ook, naast nog een eigen systeem.

Verder is er Content Security Policy. Daarmee wil Mozilla webgebaseerde aanvallen afslaan. Het fungeert als een extra beveiligingslaag en beschermt bijvoorbeeld tegen xss- (cross site scripting) en data injectie-aanvallen. CSP draait automatisch op de achtergrond bij Firefox 4. Steeds meer websites gebruiken deze verdediging volgens Mozilla zelf.

Ook heeft Firefox 4 HTTP Strict Transport Security ingebouwd. Dat beveiligingsmiddel komt erop neer dat de browser luistert naar sites die standaard de boodschap uitsturen dat connectie via een beveiligde connectie te prefereren is. Firefox zal dus vanaf dat moment de site automatisch met HTTPS laden.