Die conclusie trekt Henry Meijdam als voorzitter van de Commissie Permanente Structuur en Dubbel opstaptarief in de treinrailketen. Hij onderzocht en beschreef het rapport "Het spoor naar slagkracht" op verzoek van Minister Melanie Schultz van Haegen de belangrijkste klachten rond het OV-chipkaart systeem.

Zes pijnpunten

Meijdam ziet zes grote pijnpunten. Ten eerste werken de vele organisaties te bureaucratisch en worden besluiten te traag genomen. Wat er dan gebeurt zit te ver van de vraag af, waardoor de uitvoering teleurstelt. Voor klanten is het een probleem dat hun klachten niet goed gehoord worden. Hun positie is onduidelijk, omdat er nergens een plek is om de belangen goed te behartigen.

Ook ziet Meijdam dat de OV-chipkaart de gemoederen bezig houdt en dat er sprake is van onrust in de samenleving. Daarbij wijst hij op de vele spoeddebatten, het kraken van de kaart en de berichtgeving daarover. Voor de betrokkenen is er sprake van onrust, omdat er verschillende spelers zijn met compleet verschillende belangen.

Het bedrijf achter de OV-chipkaart, Trans Link Systems (TLS), roept bij sommige vervoersbedrijven grote irritatie op. Er is een gevoel dat vervoerders zonder aandelen in dat bedrijf meer betalen dan aandeelhouders voor het afhandelen van transacties. Volgens Meijdam is er dan ook geen level playing field.

Mislukt

De OV-chipkaart had een efficiënt en doelmatig systeem moeten zijn, maar dat is volgens Meijdam maar ten dele geslaagd. “Het heeft zuur en zoet in zich", stelt hij dan ook. “Het systeem kent veel actoren en met zoveel belangen is het niet mogelijk om iedereen tevreden kan stellen."

Ook voor de reiziger blijkt het systeem met verplicht in- en uitchecken alles behalve eenvoudig. Meijdam gelooft niet dat meer informatievoorziening of andere vormen van opleiden voorkomt dat mensen vergeten uit te checken.

Software aanpassen

Het verhelpen van veel irritaties is mogelijk als de programmatuur wordt aangepast, zodat reizigers bijvoorbeeld minder vaak hoeven in en uit te checken. Dat kost volgens een ruwe schatting zo'n 50 miljoen euro. Om een snelle reparatie uit te voeren is zo'n twee miljoen euro nodig.

De kosten zouden volgens hem zijn op te vangen, door de regionale overheden en de vervoersbedrijven de kosten te laten betalen.

Curatele

Voor Trans Link Systems is Meijdam ook hard. Wat hem betreft moet alles wat landelijk beleid betreft worden weggehaald bij het bedrijf. Een op te richten OV-autoriteit hoort dat werk op zich te nemen. Zo'n organisatie wordt vanuit de overheid opgezet. Concessiehouders (vervoersbedrijven) en concessieverleners (overheden) zijn daarvan dan verplicht lid. TLS verwordt dan tot een uitvoerder van dat beleid.

Om snel aan de slag te kunnen moet er een kwartiermaker komen. Die was niet benoemd. Maar tijdens de persconferentie vraagt de minister aan Meijdam deze rol te vervullen, die dit prompt toezegt.

Treinkaartje

Wat Meijdam betreft moeten eerst de problemen worden verholpen en is het daarna pas tijd om daadwerkelijk het treinkaartje uit te faseren. Als hij dit zegt, schudt minister Schultz ontkennend het hoofd. Haar inzet is vooral om toch voor 2012 de overstap te realiseren.

Wel zegt de minister in een eerste reactie toe dat als problemen niet worden opgelost, ze bereid is om via een Algemene Maatregel van Bestuur het treinkaartje te behouden. Ook reageert ze positief op de bevindingen. Ze verwacht later deze zomer met een 'formele' reactie te komen, maar dringt aan om vast werk te maken van de uitvoering van de aanbevelingen.