In aanloop naar de Superbowl, het grootste sportevenement van de VS, heeft een Amerikaanse rechter tien sportsites die bekend staan het evenement te zullen streamen offline gehaald. Dit gebeurde zonder waarschuwing per gerechtelijk bevel direct bij de registry, de beheerder van een topleveldomein.

De meest opvallend zaak is het offline halen van de domeinen rojadirecta.com en rojadirecta.org, voor het eerst opgemerkt door Torrentfreak. Een vermaarde sportsite die linkt naar verschillende streams van sportevenementen van grote Amerikaanse competities zoals de NBA, MLB en NFL. Hoewel de Spaanse rechter tot twee keer toe oordeelde dat de site legaal is, werd rojadirecta toch offline gedwongen door de Amerikaanse rechter.

Amerikaanse domeinen

Dat kan, zo blijkt nu, zonder waarschuwing aan de eigenaren van de site en gebeurt direct bij de registry. .Org, .net en .com worden allemaal gerund door Amerikaanse bedrijven, en vallen dus onder de Amerikaanse jurisdictie.

Maarten Botterman, de Nederlandse voozitter van de Raad van Bestuur van Public Internet Registry (PIR) die verantwoordelijk is voor de .org domeinen legt uit dat het een simpele zaak is. "Ze hebben een court order neergelegd bij het Amerikaanse bedrijf PIR, en dan is het aan PIR om die court order te volgen", legt Botterman uit aan Webwereld. "Net zoals elk Nederlands bedijf ook een gerechtelijk bevel van een Nederlandse rechter zal volgen." Botterman had het niet offline gehaald zonder bevel van de rechter.

Sites verzegeld

De PIR kan een dergelijk bevel niet aanvechten en ziet zich genoodzaakt een zegel op de site te plaatsen. Daarop staat vermeld: "Dit domein is in beslag genomen door ICE - Homeland Security Investigations", waarin ICE staat voor de "Immigrations and Customs Enforcement" tak van het ministerie van binnenlandse veiligheid. Onder de mededeling staat een waarschuwing dat het verboden is om auteursrechtelijk beschermd materiaal te verspreiden, plus een opsomming van de mogelijke represailles.

Op dezelfde manier en redenen zijn ook hq-stream.com, hq-streams.net, atdhe.net, firstrow.net, channelsurfing.net, ilemi.com en iilemi.com offline gehaald, blijkt uit een bevel dat in bezit is van Paid Content.

Senaat maakt zich zorgen

Dit alles leidt tot grote zorgen bij senator Ron Wyden van de Democraten. Hij heeft stevige kritiek op de ICE's controversiële Operation In Our Sites, een operatie die sinds vorig jaar gericht domeinen offline haalt zoals nu ook is gebeurd met de sport sites. Een vreemde zaak vindt Wyden volgens Ars Technica, dat de inbeslagnames allemaal worden goedgekeurd door een federale rechter zonder een waarschuwing te geven aan de eigenaar.

Hij wijst erop dat verschillende landen verschillende wetten kunnen hebben en dat wat bijvoorbeeld legaal kan zijn in Spanje illegaal is in de VS, maar of dit het offline halen van rojadirecta rechtvaardigt trekt hij in twijfel. "Hebben het ministerie van Justitie en ICE rekening gehouden met de legaliteit van rojadirecta.org voordat de domeinnaam in beslag werd genomen?", aldus de senator. "Welke standaard verwacht Justitie dat het buitenland hanteert voordat besloten wordt dat een domeinnaam in beslag wordt genomen voor het inbreuk maken op Amerikaanse auterursrechtenwetten?"

Deze en andere vragen stelde hij aan John Morton, directeur van ICE. Wyden vraagt zich ook af of enkel het linken naar inbreukmakende content genoeg is om een domein in beslag te nemen. Ook vraagt hij opheldering over het feit dat de eigenaren van de site niet worden vervolgd, maar er gekozen wordt direct op het hoogste niveau de stekker eruit te trekken.

"In tegenstelling tot normale copyright rechtszaken lijkt de procedure voor inbeslagname van domeinnamen de beoogde websites niet de mogelijkheid te geven om zichzelf te verdedigen."

Verder maakt de senator zich zorgen dat het in beslag nemen van de sites het rechtssysteem omzeilt en noemt het een alarmerende ontwikkeling die nog niet eerder is gezien in deze breedte en potentieel bereik.

Gebeurt vaker

Volgens Botterman worden op deze manier wel vaker sites offline gehaald. Maar meestal gebeurt dat bij domeinen die overduidelijk iets fout doen, zoals bijvoorbeeld het verspreiden van kinderporno. Maar ook daar is een rechterlijk bevel voor nodig. "Het gebeurt wel eens", aldus Botterman. "Er zitten natuurlijk een hoop crooks op internet met nepmedicijnen, nep merkkleding, en ik hoef het niet over kinderporno te hebben." Als er een bevel van de rechter komt haalt PIR het offline. "Wij controleren niet op inhoud, dat is niet aan ons."

Botterman wijst erop dat het ook goed mogelijk is dat op deze manier torrentsite thepiratebay.org offline gehaald kan worden. Als er een Amerikaanse zaak tegen de site komt en de rechter veroordeelt The Pirate Bay kan er op dezelfde manier een bevel worden uitgevaardigd.