Stichting Vrijbit en Stichting Privacy First vinden dat de overheid een stap te ver gaat met het verzamelen van de vingerafdrukken van alle Nederlanders. Daarom gaan ze een klacht indienen tegen de Nederlandse Staat bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. De twee burgerrechtenorganisaties opereren onafhankelijk van elkaar.

Charles van der Hoog van Privacy First zegt dat er een advocatenkantoor in de arm genomen is om de haalbaarheid van de rechtsgang te onderzoeken. Ook krijgt de organisatie advies uit universitaire hoek, waar ook veel weestand is tegen de nieuwe Paspoortwet.

Hij vertelt Webwereld goede juridische kansen te zien in een klacht bij het Europese Hof. "Er is jurisprudentie. Een Brit won in december 2008 een zaak tegen de Britse overheid. Bij hem bleven na ontslag van rechtsvervolging zijn biometrische gegevens opgeslagen in de databank van de Britse overheid."

Nieuw paspoort aanvragen

Van der Hoog wil de uitkomst van die procedure niet afwachten. Hij roept in De Stentor alle burgers in Nederland dan ook op om nog voor 21 september een nieuw paspoort aan te vragen. Naast principiële bezwaren zijn er technische mankementen, zegt Van der Hoog. "Een vingerafdruk is binnen tien minuten te vervalsen. Google maar eens. Dit gaat binnen drie jaar voor gigantische problemen zorgen."

In De Stentor licht ook Stichting Vrijbit toe waarom er naar het Europese Hof wordt gestapt. "Het paspoort was ooit uitsluitend bedoeld als reisdocument. Maar het kabinet heeft het op een stiekeme manier omgevormd tot persoonsbewijs voor binnenlands maatschappelijk verkeer", zegt voorzitter Miek Wijnberg. "Het lijkt wel of we in oorlog zijn."

Hoogleraren van zowat alle universiteiten in Nederland hebben eind juni ook al hun ongenoegen geuit over de Nederlandse "opslaghysterie".

Landelijke database

De Eerste Kamer ging onlangs akkoord met de nieuwe Paspoortwet. Daarin staat dat alle vingerafdrukken vanaf 21 september in een landelijke database worden opgenomen. Alle EU-landen moeten de vingerafruk in het paspoort invoeren.

Vanuit Brussel is alleen opslag in het paspoort een verplichting. Nederland gaat echter een stap verder dan strikt nodig door de vingerafdrukken in een landelijke databank op te slaan, ten behoeve van opsporingsonderzoeken.

Voor strafrechtelijk onderzoek

Het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties in Genève buigt zich deze week over de invoering van de Paspoortwet in Nederland. Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM), waar ruim achthonderd juristen lid van zijn, heeft het onderwerp op de agenda gezet.

"Het opslaan van de vingerafdrukken van alle Nederlanders ten behoeve van strafrechtelijk onderzoek gaat veel te ver," zegt vicevoorzitter Caroline Forder van het NJCM tegen het Parool. "De wet die dit regelt, is niet alleen in strijd met de privacywetgeving. Ook is het risico van diefstal van deze gegevens door onbevoegden veel te groot.''