Experts zijn ver gevorderd in het ontwerpen van een groot observatienetwerk dat boekingssystemen van luchtvaartmaatschappijen koppelt aan overheids- en commerciële databases. Het aldus ontstane systeem kan van iedere passagier die een ticket koopt, een veiligheidsprofiel maken op dezelfde wijze als kredietverschaffers dat doen. Zaken die daarbij in ogenschouw worden genomen zijn bijvoorbeeld het vorige en huidige adres van de passagier, waarbij gekeken wordt of daar bij de overheid bekende terroristen wonen of hebben gewoond. Zowel de huidige reisplannen als eerder gemaakte vluchten door de passagier worden in de analyse betrokken. Vooral bij ongebruikelijke verbindingen gaat de 'gevaren rating' omhoog. De nummers van de credit cards worden aan een nauwgezet onderzoek onderworpen en er wordt ook gekeken naar wat met zo'n kaart nog meer is betaald. Vorige week bevestigde Delta Airlines tegenover de Britse Sunday Times dat het samen met de Amerikaanse overheid werkt aan een prototype van het systeem. Ook andere grote luchtvaartmaatschappijen en fabrikanten van data management software, zoals Accenture en HNC Software werken mee aan de ontwikkeling van het systeem. Hierbij wordt voortgebouwd op het Computer-Assisted Passenger Prescreening System (Capps), dat werd gebouwd naar aanleiding van de ontploffing in de lucht van TWA-vlucht 800 in de buurt van Long Island in 1996 en waarvan oorspronkelijk werd aangenomen dat die was veroorzaakt door een bom in het bagageruim. Voor de aanslagen van 11 september werd Capps echter alleen gebruikt om de bagage van verdachte personen aan een extra inspectie te onderwerpen en niet om verdachte personen tegen te houden en te ondervragen. Zo zouden zelfs twee van de terroristen die verantwoordelijk zijn voor de Pentagon crash op Dulles Airport zijn gesignaleerd door Capps en is hun bagage extra grondig doorzocht. Maar omdat er geen bommen in hun bagage werd gevonden konden ze ongehinderd aan boord gaan van vlucht 77 van American Airlines. "Tot 11 september luidde de theorie in de VS dat een terrorist geen bom zou plaatsen in een vliegtuig waarin hij zelf aan boord was", zegt iemand die nauw betrokken is bij het onderzoek. Het systeem van Accenture maakt gebruik van een kleurcode. Groen staat voor 'geen risico', geel betekent dat de aspirant passagier aan de tand moet worden gevoeld en rood betekent 'oppakken'. Vooral de code geel toont aan dat het accent sinds 11 september snel is verlegd van de bagagecontrole naar persoonscontrole, iets dat volgens ingewijden in Europa en vooral in Israël al veel langer wordt gedaan. Voor deze persoonscontrole willen American en United Airlines ook gebruik gaan maken van de software van Language Analysis Systems waarmee de vaak verschillende Engelse spelling van islamitische en Arabische namen alsmede namen uit het Midden-Oosten kunnen worden herkend. "Sinds de 11e september lopen vrijwel alle grote luchtvaartmaatschappijen bij ons de deur plat", zegt Jack Hermansen, de CEO van Language Analysis. Het systeem wordt ernstig bekritiseerd door burgerrechtenactivisten die vrezen dat het network voor allerhande andere doelen dan de bestrijding van terrorisme zal worden ingezet. Bovendien vinden zij het een onverteerbare zaak dat ook sommige bedrijven aldus burgers kunnen bespioneren.