De Consumentenbond roept mensen op het volggedrag van websites die daarvoor gebruik maken van cookies, te monitoren en door te geven. In de Digitaalgids van november wil de Consumentenbond een artikel opnemen over cookies en privacy en daarvoor wil het zo veel als mogelijk in kaart brengen hoe het hiermee in Nederland is gesteld.

Daarbij wordt mensen opgeroepen Ghostery te installeren. Via dat programma, een plugin voor in je browser, kan worden gezien welke volgcookies een website inzet en wat die cookies allemaal doen en willen weten. De Consumentenbond vraagt nu aan mensen om daarvan een screenshot te maken bij websites waarbij Ghostery de meeste cookies aangeeft.

'Alleen normale websites, geen porno'

“Het moeten wel normale Nederlandse websites zijn”, zegt de bond daar waarschuwend bij, “dus bijvoorbeeld geen torrent- of pornosites.” Deelnemers kunnen hun screenshots sturen naar [email protected]; Ghostery is voor alle browsers te downloaden op ghostery.com/download.

Sinds 5 juni vorig jaar moeten websites toestemming vragen voor het installeren van cookies. Sindsdien is het een chaos: sommige websites geven geen toegang meer als je hun cookies weigert, andere websites, waaronder bijvoorbeeld veel gemeentelijke websites, laden cookies in de browser zonder dat de gebruiker er weet van heeft, laat staan toestemming ervoor heeft gegeven.

'Enkele honderden klachten'

"Na de invoering van de cookiewet hebben we enkele honderden klachten gekregen van consumenten over de cookiemuren", laat de Consumentenbond op vragen van Webwereld per e-mail weten. "De ergernis dat je bij ieder bezoek op een OK knop moet klikken. Die klachten kwamen binnen via de website en bij onze telefonische adviescentrum."

Het bezwaar van Consumentenbond is dat de cookiewet toestemming regelt maar consumenten geen recht geeft om cookies te weigeren. "Hierdoor heeft de cookiewet wel gezorgd voor meer transparantie (websites moeten immers informatie geven over de cookies die ze plaatsen). Maar de cookiewet heeft niet gezorgd voor meer keuze of betere mogelijkheden om je privacy te beheren."

Aanpassing wet is niet voldoende

Met de aanstaande wijziging van de cookiewet verdwijnt waarschijnlijk de verplichting om expliciet toestemming te vragen met een OK-knop, zegt de bond verder. "Maar eigenlijk is het netto resultaat – vergeleken met de situatie van voor de invoering van de wet – zeer beperkt. Vroeger bezocht je een website en dan kreeg je cookies. Straks wordt het: je bezoekt een website en daarmee ga je akkoord met het ontvangen van cookies."

De Consumentenbond is voorstander van een systeem met een simpele persistente opt-out die voor alle websites geldt, "denk aan DoNotTrack. Helaas is het overleg binnen de industrie over DNT mislukt. Daarom zal een oplossing zoals DNT het beste via de wetgever geregeld kunnen worden."

'Focus op gedrag, niet op technologie'

De Consumentenbond vindt het belangrijkste "dat de wetgever niet meer probeert specifieke technologie (cookies) te reguleren maar het gedrag van websites: hoe zij omgaan met het tracken van bezoekers en welke keuzes consumenten daarbij mogen en kunnen maken." Met de resultaten van het komende onderzoek wil de Consumentenbond de problematiek "blijvend onder de aandacht brengen."

Update 15.36: Uitgebreide reactie Consumentenbond toegevoegd.